مقدمه پست و بنج ۳۷ «واقعیت این که تمامی کنب و مقالات نگاشته شده درباره مرحوم امیر با دیدی ستای شآمیز پر کاذ نقش بستهاند. صد البته او هم یک انسان عادی بوده و از خطا و لغزش نیز بری نبوده؛ اما در وطنپرستی و آرزوی داشتن ایرانی مستقل و آباد از سوی او نبایستی تردید کرد. او حتی پیش از آن که به مقام صدراعظمی پرسد در مقام و مناصب دیگر نیز با درایت و برنامهریزی عمل می کرده و هرگز در سیاست و خدمات دولتی و ارتباط با دربار برای حفظ موقعیت خود در نزد شاه از ایدههای ماکیاولیستی پیروی نکرده است.؛ (قبال آشتبانی؛ میرزا تقیخان اب رکیر» ص ۱۱) وفع شعفانگیز است. هنگامی که اقبال آشتیانی انگیزه انتشار کتب و مقالات در باب امیر را شیفتگی میگوید و آن گاه خود درباره همان مورد؛ گوی سبقت در بز رگ انگاری امیر را از مینه میرباید و به او لقب برنامهریزی با درایت میبخشد ! انظر آقا؛یمینالسلطنه؛ با لهجه ترکی شیرین خود میگفت که وقتی من خیلی جوان و در وزارت امور خارجه مترجم بودم؛ میرزا تقیخان ام رکبیر هر وقت سقرای خارجه را میپذیرفت؛ من را برای مترجمی احضار مینمود. روزی که وزیر مختار روس در یک موضوع سرحدی تقاضای بیجا و غبر معقولی داشت: مر که به هیچ وجه گوش شنوای این قیل حرفها را نداشت؛ وقتی که مطلب را ترجمه کردم در جراب گفت: از وزیر مختار پرس که هیچ کشک و بادنجان خوردهای؟ وزیر مختار از این سوال تعجب کرد و گفت: بگویید خبر. امیر گفت: پس به وزیر مختار بگو ما در خانهمان یک فاطمه خانم جانی داریم که کشکک و بادنجان را خیلی خوب درست میکند؛ اين دفعه وقتی که فاطمه خانم جان کشک و بادنجان درست کرد یک قسمت هم برای شما خواهم فرستاد تا آی کشک بادنجان؛ آی فاطمه خان جان. وزیر مختار گفت: بگویید ممتونم؛ اما در موضوع سرحدی چه میفرمایید؟ به امر گفتم. امیر گفت: به وزیر مختار بگویید: آی کشک بادنجان, آی فاطمه خان جان و همین طور تا بالاخره چون وزیر مختار دید غیر از ی کشک بادنجان آی فاطمه خانم جان جواب دیگری دریافت نمی کند. با کمال یأس از جا برخاسته مرخصی گرفته تعظیم نمود و رقت.» (اکبری مهربان» میرزاتقیخان ام رکییره ص ۱۸۷)
— পৃষ্ঠা ৪৮ —
লেখাটি পিডিএফ থেকে স্বয়ংক্রিয়ভাবে নেওয়া, তাই ভুল থাকতে পারে। সন্দেহ হলে আসল পৃষ্ঠা দেখুন।