مقدمه پست و بنج سک ابدبختانه دوره جوانی مرحوم امیر که زمان رشد و تریت اوست؛ به آن علت که او در آن ایام کسی نبوده تا مردم وقایع آن دوره را ضبط کنند؛ روشن نیست؛ اما حکایات و روایاتی افسانه مانند. دهن به دهن به ما رسیده که چون نقل همانها هم خالی از لطف و اهمیت نیست: به ذکر یکی دو فقره از آنها می پردازیم: گویند که امبر در کود کی که ناهار اولاد قانممقام را میآورد در حجره معلمشان ایستاده برای باز بردن ظروف: آن چه معلم به آنها میآموخت او فرا میگرفت ام به آزمایش پسرانش آمده هر چه از آنها پرسید ندانستند؛ امیر تا روزی قائم جواب میداد. قائممقام پرسید تقی تو کجا درس خواندهای؛ عرض نمود روزها که غذای آقازادهها را آورده ایستاده میشتودم. قائممقام انعامی به او داد» او نگرفت و گریه کرد. بدو فرمود چه میخواهی؟ عرض کرد به معلم امر قرمایید درسی را که به آقازادهها میدهد به من هم بیاموزد. قائممقام را دل سوخته معلم را فرمود تا به او نیز میآموخحت. (اقبال آشتیانی؛ میرزا تقی خان امیرکبیره ص ۱۸) معلوم نیست چنین قصههای دل آشوب کنی تا چه زمان حیات و رواج خواهد داشت و میع هر تحول دلخواه اين و آن مورخ غالا بهودی خواهد شد؟ باید از ! روشنفکری ظاهراً یش تاز سوال کرد که چر برابر اين نقالی؛ سر سجود نهاده و مزورانه و مزدورانه به سود سازند گان چنین موهوماتی وارد عمل شدهاند؟! «سال تولد میرزاتقیخان را تا زهای که جستوجو کردیم؛ هیچ لف خودی و یگانهای ثبت نکرده است. در حل این مجهول تاریخی, ما یک مأخذ اصلی و دو دلیل در تأیید آن مأخذ به دست میدهیم: زیر تصوير اصیلی که به شییه صورت... اتابکک اعظم شخص اول ایران امیرنظام در سن چهل و پنج سالگی؛ امیر از ۲۲ ذیقعدهی ۱۲۶۴ تا ۲۰ محرم ۱۲۶۸ صدارت کرد. اشعاری که در ستایش مقام تاریخی او در کنار همان تصویر تگاشٌ برده است. نشان میدهد که تصویر مزبور را در اعتلای قدرت و شهرت امير کشیدهاند. و آن سال ۱۲۶۷ است. با این حساب و به فرض صحت رقم «چهل و پتج سالگی؛ تولد او به سال ۰۱۲۲۲ با حداکثر یکی دو سال پیش تر بوده است. در ن دو نشانهی تاریخی میآوریم که اگر رقم چهل و پنج سالگی کاملاً هم زمان صدارت امیر کشیدهاند میخوا شده» و تصریح به این که کارهای ست رگ از پیش
— পৃষ্ঠা ৪৪ —
লেখাটি পিডিএফ থেকে স্বয়ংক্রিয়ভাবে নেওয়া, তাই ভুল থাকতে পারে। সন্দেহ হলে আসল পৃষ্ঠা দেখুন।