تقعنبه ینت ویک ۳ حبرت از اين دارم که در اين همه اوراق سیاه شده در تتظیمات سفرهای به اروپاه هرگز کسی به دنبال بررسی نقادانه اسناد آن نبوده است تا معلوم شود که جاعلین چه گونه از هخامنشیان تا ناصرالدین شاه مشغول تاريخ سازی جالبترین حوز ناصرالدٍ این دیدار نو از مجموع تاریخ معاصر اين خط و املاء و انشاء خویش بر سفر سه گانهاش به فرنگ شرح و بسط نوشته و کسانی احتمالاً از سر شوق به باز تولید سفرنامه او همت گماشتاند. « صفحه آغازین متن سفرنامه که از ابتدا تا اتها با دستخط ناصرالدینشاه میباشد: بسم له الرحمن الرحیم: روزنامهی سفر فرنگستان است که به مبا کی و میمنت و صحت مزاج انشاءثه تعالی و به خواست خداوند بیهمتا و بخشندهی مهربان مینویسم. از تهران الی انزلی را ساباً در سیاحت گیلان به تفصیل نوشتهام» حالا الی انزلی را تفصیل نمیدهم مگر خروج وقایعاتی که انشاءاله روی اءلّه از روز نشستن به کشتی به تفصیل همراهان و روزنامی کشتی و دربا و غیره نو تعالی. صبح از تهران به عزم سیاحت فرنگستان از خواب برخاستم؛ حال یک سال تمام است که اخبار سفر فرنگستان شده است. دیگر معلوم است. از کارهای زیاد و گفت وشنود؛ بیرون؛ اندرون؛ حرمخانه؛ زنانه؛ مردانه خارج؛ داخل؛ چهها دیده و چهها کشيدهايم تا به این جا رسیده است؛ که حالا باید چکمه به پا کرد و رفت. آمدم پایین. زنها همه ایستاده؛ غلام بچهها؛ کنیزها؛ خواجههاه متفرقه: معر که بود. احوالم بسیار بسیار کسل بو خون زیادی هم از دماغم آمد. هیچ حال و بته نداشتم. بسیار بسیار لاغر بودم» به طوری که هیچ وقت این طور لاغر و کسل نبودم. هر طور بود از دست زنها خلاص شده رفتم سرحمام. محمدعلی خان و غبره مروارید الماس پوشیده شد آمدم بیرون. صدراعظم و غیره بودند. قدری ایستاده بدهد. الی انزلی مینویسم. بعد ان خواهد شد؛ به تو چند روز هم بود سیته درد زکام شدید داشتم. بودند. رخت پوشيدیم سرداری از در کوچهی شمسالعماره سوار کالسکه شدم. جمعیت زیادی از شهری هم هست. رفیم افراج و مردم زیادی از زن و مرد بودند. اول ناهار آوردند. «بیاشتها بودم» قدری خوردم!؛ امیرآخور تیمورمبرزا؛ حاجیآقا اسمعیل سایرین همه
— Page 14 —
This text was taken automatically from the PDF and may contain errors. When in doubt, check the original page.