تفسير البغوي - طيبة
/ ٣٥٥٣
📝 نص
📑 সূচিপত্র — (١٢) ﴾
  1. مُقَدّمَة التحقيق
  2. منهج البغوي في التفسير
  3. منهجنا في العمل
  4. ترجمة الإمام البغوي
  5. وصف النسخ
  6. (فَصْلٌ فِي فَضَائِلِ الْقُرْآنِ وَتَعْلِيمِهِ)
  7. (فَصْلٌ فِي فَضَائِلِ تِلَاوَةِ الْقُرْآنِ)
  8. (فَصْلٌ فِي وَعِيدِ مَنْ قَالَ فِي الْقُرْآنِ بِرَأْيِهِ مِنْ غَيْرِ عِلْمٍ)
  9. (١)
  10. الْبَقَرَةِ
  11. (١)
  12. (٦)
  13. (١١)
  14. (١٤)
  15. (١٧)
  16. (١٩)
  17. (٢١)
  18. (٢٥) ﴾
  19. (٢٦) ﴾
  20. (٢٧)
  21. (٣٠) ﴾
  22. (٣١) ﴾
  23. (٣٢)
  24. (٣٤)
  25. (٣٨)
  26. (٤٤)
  27. (٤٩)
  28. (٥١)
  29. (٥٥)
  30. (٥٨)
  31. (٦٠) ﴾
  32. (٦١) ﴾
  33. (٦٢)
  34. (٦٥)
  35. (٦٨)
  36. (٧٠)
  37. (٧٤) ﴾
  38. (٧٥)
  39. (٧٧)
  40. (٨٠)
  41. (٨٤)
  42. (٨٧)
  43. (٨٩)
  44. (٩١) ﴾
  45. (٩٢)
  46. (٩٤) ﴾
  47. (٩٥)
  48. (٩٧)
  49. (١٠٠)
  50. (١٠٢)
  51. (١٠٤)
  52. (١٠٦)
  53. (١٠٩) ﴾
  54. (١١٠) ﴾
  55. (١١١)
  56. (١١٣) ﴾
  57. (١١٤) ﴾
  58. (١١٥)
  59. (١١٧)
  60. (١٢٠) ﴾
  61. (١٢١)
  62. (١٢٥) ﴾
  63. (١٢٦) ﴾
  64. (١٢٧) ﴾
  65. (١٢٨) ﴾
  66. (١٢٩) ﴾
  67. (١٣٠)
  68. (١٣٢) ﴾
  69. (١٣٣)
  70. (١٣٥)
  71. (١٣٧) ﴾
  72. (١٣٨)
  73. (١٤٢)
  74. (١٤٤) ﴾
  75. (١٤٥) ﴾
  76. (١٤٦)
  77. (١٥٠) ﴾
  78. (١٥١) ﴾
  79. (١٥٢) ﴾
  80. (١٥٣) ﴾
  81. (١٥٤) ﴾
  82. (١٥٥)
  83. (١٥٨) ﴾
  84. (١٥٩)
  85. (١٦١)
  86. (١٦٤) ﴾
  87. (١٦٥) ﴾
  88. (١٦٦)
  89. (١٦٨)
  90. (١٧٠)
  91. (١٧٢)
  92. (١٧٤) ﴾
  93. (١٧٥)
  94. (١٧٧) ﴾
  95. (١٧٨) ﴾
  96. (١٧٩) ﴾
  97. (١٨٠) ﴾
  98. (١٨١) ﴾
  99. (١٨٢)
  100. (١٨٤) ﴾
  101. (١٨٥) ﴾
  102. (١٨٦) ﴾
  103. (١٨٧) ﴾
  104. (١٨٨) ﴾
  105. (١٨٩) ﴾
  106. (١٩٠) ﴾
  107. (١٩١)
  108. (١٩٤) ﴾
  109. (١٩٦) ﴾
  110. (١٩٧)
  111. (١٩٩)
  112. (٢٠٣) ﴾
  113. (٢٠٤)
  114. (٢٠٨)
  115. (٢١١) ﴾
  116. (٢١٢)
  117. (٢١٤) ﴾
  118. (٢١٥) ﴾
  119. (٢١٦) ﴾
  120. (٢١٧) ﴾
  121. (٢١٨) ﴾
  122. (٢١٩) ﴾
  123. (٢٢٠) ﴾
  124. (٢٢١) ﴾
  125. (٢٢٢)
  126. (٢٢٤) ﴾
  127. (٢٢٥) ﴾
  128. (٢٢٦)
  129. (٢٢٩)
  130. (٢٣١) ﴾
  131. (٢٣٢) ﴾
  132. (٢٣٣) ﴾
  133. (٢٣٤) ﴾
  134. (٢٣٥) ﴾
  135. (٢٣٦) ﴾
  136. (٢٣٧) ﴾
  137. (٢٣٨)
  138. (٢٤٠) ﴾
  139. (٢٤١)
  140. (٢٤٣)
  141. (٢٤٦) ﴾
  142. (٢٤٧) ﴾
  143. (٢٤٨) ﴾
  144. (٢٤٩) ﴾
  145. (٢٥٠) ﴾
  146. (٢٥٣)
  147. (٢٥٥)
  148. (٢٥٧) ﴾
  149. (٢٥٩) ﴾
  150. (٢٦٠) ﴾
  151. (٢٦١) ﴾
  152. (٢٦٢)
  153. (٢٦٥) ﴾
  154. (٢٦٦)
  155. (٢٦٨)
  156. (٢٧٠)
  157. (٢٧٣)
  158. (٢٧٥)
  159. (٢٧٨)
  160. (٢٨٢) ﴾
  161. (٢٨٣) ﴾
  162. (٢٨٤) ﴾
  163. (٢٨٥)
  164. آلِ عِمْرَانَ
  165. (١)
  166. ٤
  167. (٧) ﴾
  168. (٨) ﴾
  169. (٩) ﴾
  170. (١٠)
  171. (١٣) ﴾
  172. (١٤) ﴾
  173. (١٥) ﴾
  174. (١٦)
  175. (١٨) ﴾
  176. (١٩) ﴾
  177. (٢٠) ﴾
  178. (٢٢) ﴾
  179. (٢٣) ﴾
  180. (٢٤)
  181. (٢٦) ﴾
  182. (٢٧) ﴾
  183. (٢٨) ﴾
  184. (٢٩) ﴾
  185. (٣٠) ﴾
  186. (٣١)
  187. (٣٣)
  188. (٣٥) ﴾
  189. (٣٦) ﴾
  190. (٣٧) ﴾
  191. (٣٨)
  192. (٤٠) ﴾
  193. (٤١)
  194. (٤٣) ﴾
  195. (٤٤)
  196. (٤٦) ﴾
  197. (٤٧)
  198. (٥٠)
  199. (٥٣) ﴾
  200. (٥٤) ﴾
  201. (٥٥) ﴾
  202. (٥٦)
  203. (٦١) ﴾
  204. (٦٢)
  205. (٦٥)
  206. (٦٧)
  207. (٦٩)
  208. (٧١)
  209. (٧٣) ﴾
  210. (٧٤)
  211. (٧٦) ﴾
  212. (٧٧) ﴾
  213. (٧٨)
  214. (٨٠)
  215. (٨٢) ﴾
  216. (٨٣) ﴾
  217. (٨٤)
  218. (٩١) ﴾
  219. (٩٢) ﴾
  220. (٩٣)
  221. (٩٥)
  222. (٩٩) ﴾
  223. (١٠٠) ﴾
  224. (١٠١) ﴾
  225. (١٠٢) ﴾
  226. (١٠٣) ﴾
  227. (١٠٤) ﴾
  228. (١٠٥) ﴾
  229. (١٠٦) ﴾
  230. (١٠٧)
  231. (١٠٩) ﴾
  232. (١١٠) ﴾
  233. (١١١)
  234. (١١٤)
  235. (١١٨)
  236. (١٢٠)
  237. (١٢٢) ﴾
  238. (١٢٣)
  239. (١٢٥) ﴾
  240. (١٢٦)
  241. (١٣٠)
  242. (١٣٣) ﴾
  243. (١٣٤) ﴾
  244. (١٣٥) ﴾
  245. (١٣٦) ﴾
  246. (١٣٧)
  247. (١٣٩)
  248. (١٤١) ﴾
  249. (١٤٥) ﴾
  250. (١٤٦) ﴾
  251. (١٤٧)
  252. (١٤٩)
  253. (١٥٣) ﴾
  254. (١٥٤) ﴾
  255. (١٥٥) ﴾
  256. (١٥٦)
  257. (١٥٨)
  258. (١٦٠) ﴾
  259. (١٦١) ﴾
  260. (١٦٢)
  261. (١٦٤)
  262. (١٦٦)
  263. (١٧٠) ﴾
  264. (١٧١)
  265. (١٧٣) ﴾
  266. (١٧٤) ﴾
  267. (١٧٥)
  268. (١٧٩) ﴾
  269. (١٨٠) ﴾
  270. (١٨١) ﴾
  271. (١٨٢)
  272. (١٨٤)
  273. (١٨٦) ﴾
  274. (١٨٧) ﴾
  275. (١٨٨) ﴾
  276. (١٨٩)
  277. (١٩١)
  278. (١٩٣)
  279. (١٩٥) ﴾
  280. (١٩٦)
  281. (١٩٩) ﴾
  282. (٢٠٠) ﴾
  283. النِّسَاءِ
  284. (١)
  285. (٣) ﴾
  286. (٤) ﴾
  287. (٥) ﴾
  288. (٦) ﴾
  289. (٧)
  290. (٩) ﴾
  291. (١٠) ﴾
  292. (١١) ﴾
  293. (١٢) ﴾
  294. (١٣)
  295. (١٥) ﴾
  296. (١٦) ﴾
  297. (١٧) ﴾
  298. (١٨)
  299. (٢٠) ﴾
  300. (٢١)
  301. (٢٣) ﴾
  302. (٢٤) ﴾
  303. (٢٥) ﴾
  304. (٢٦) ﴾
  305. (٢٧)
  306. (٣٠)
  307. (٣٢) ﴾
  308. (٣٣) ﴾
  309. (٣٤) ﴾
  310. (٣٥) ﴾
  311. (٣٦) ﴾
  312. (٣٧) ﴾
  313. (٣٨)
  314. (٤١)
  315. (٤٣) ﴾
  316. (٤٤) ﴾
  317. (٤٥)
  318. (٤٧) ﴾
  319. (٤٨) ﴾
  320. (٤٩) ﴾
  321. (٥٠)
  322. (٥٢) ﴾
  323. (٥٣)
  324. (٥٦) ﴾
  325. (٥٧)
  326. (٥٩) ﴾
  327. (٦٠) ﴾
  328. (٦١)
  329. (٦٣)
  330. (٦٦)
  331. (٧٠)
  332. (٧٣)
  333. (٧٥)
  334. (٧٨)
  335. (٨٠) ﴾
  336. (٨١)
  337. (٨٤) ﴾
  338. (٨٥) ﴾
  339. (٨٦) ﴾
  340. (٨٧)
  341. (٨٩)
  342. (٩١) ﴾
  343. (٩٢) ﴾
  344. (٩٣) ﴾
  345. (٩٤) ﴾
  346. (٩٥) ﴾
  347. (٩٦) ﴾
  348. (٩٧) ﴾
  349. (٩٨)
  350. (١٠١) ﴾
  351. (١٠٢) ﴾
  352. (١٠٣) ﴾
  353. (١٠٤) ﴾
  354. (١٠٥) ﴾
  355. (١٠٦)
  356. (١٠٩)
  357. (١١٤) ﴾
  358. (١١٥)
  359. (١١٧)
  360. (١١٩)
  361. (١٢٢)
  362. (١٢٤)
  363. (١٢٦) ﴾
  364. (١٢٧) ﴾
  365. (١٢٨) ﴾
  366. (١٢٩) ﴾
  367. (١٣٠) ﴾
  368. (١٣١)
  369. (١٣٣)
  370. (١٤١) ﴾
  371. (١٤٢)
  372. (١٤٤)
  373. (١٤٨)
  374. (١٥٠)
  375. (١٥٤) ﴾
  376. (١٥٥)
  377. (١٥٨)
  378. (١٦٠) ﴾
  379. (١٦١)
  380. (١٦٣) ﴾
  381. (١٦٤) ﴾
  382. (١٦٥)
  383. (١٦٨)
  384. (١٧١) ﴾
  385. (١٧٢) ﴾
  386. (١٧٥)
  387. الْمَائِدَةِ
  388. (١)
  389. (٢) ﴾
  390. (٣) ﴾
  391. (٤) ﴾
  392. (٥) ﴾
  393. (٦) ﴾
  394. (٧)
  395. (١٠)
  396. (١٢) ﴾
  397. (١٣) ﴾
  398. (١٤) ﴾
  399. (١٥)
  400. (١٨) ﴾
  401. (١٩)
  402. (٢١)
  403. (٢٣) ﴾
  404. (٢٤)
  405. (٢٧) ﴾
  406. (٢٨)
  407. (٣١) ﴾
  408. (٣٢) ﴾
  409. (٣٣) ﴾
  410. (٣٤) ﴾
  411. (٣٥)
  412. (٣٧)
  413. (٣٩)
  414. (٤٢) ﴾
  415. (٤٣)
  416. (٤٥) ﴾
  417. (٤٦)
  418. (٤٩)
  419. (٥١)
  420. (٥٣)
  421. (٥٥)
  422. (٥٧) ﴾
  423. (٥٨)
  424. (٦٠)
  425. (٦٤) ﴾
  426. (٦٥)
  427. (٦٨)
  428. (٧١) ﴾
  429. (٧٢)
  430. (٧٥)
  431. (٧٧)
  432. (٧٩)
  433. (٨٢) ﴾
  434. (٨٣) ﴾
  435. (٨٤)
  436. (٩٢)
  437. (٩٨)
  438. (١٠٥) ﴾
  439. (١٠٩)
  440. (١١٢)
  441. (١١٨)
  442. الْأَنْعَامِ
  443. (١)
  444. (٢)
  445. (٤)
  446. (٨) ﴾
  447. (٩)
  448. (١٢)
  449. (١٤) ﴾
  450. (١٥)
  451. (١٨) ﴾
  452. (١٩)
  453. (٢٢)
  454. (٢٥)
  455. (٢٧) ﴾
  456. (٢٨)
  457. (٣١)
  458. (٣٤)
  459. (٣٦)
  460. (٣٩)
  461. (٤٤) ﴾
  462. (٤٥)
  463. (٤٧)
  464. (٥١)
  465. (٥٣)
  466. (٥٥)
  467. (٥٧)
  468. (٥٩) ﴾
  469. (٦٠) ﴾
  470. (٦١)
  471. (٦٤)
  472. (٦٦)
  473. (٦٩) ﴾
  474. (٧٠)
  475. (٧٢)
  476. (٧٤)
  477. (٧٧)
  478. (٨٠)
  479. (٨٢)
  480. (٨٥)
  481. (٩٠) ﴾
  482. (٩١) ﴾
  483. (٩٢)
  484. (٩٤) ﴾
  485. (٩٥)
  486. (٩٩) ﴾
  487. (١٠٠)
  488. (١٠٢) ﴾
  489. (١٠٣)
  490. (١٠٦)
  491. (١٠٩) ﴾
  492. (١١٠) ﴾
  493. (١١١) ﴾
  494. (١١٢)
  495. (١١٤)
  496. (١١٨) ﴾
  497. (١١٩) ﴾
  498. (١٢٠)
  499. (١٢٢) ﴾
  500. (١٢٣)
  501. (١٢٥) ﴾
  502. (١٢٦)
  503. (١٢٩)
  504. (١٣١) ﴾
  505. (١٣٢)
  506. (١٣٥)
  507. (١٣٨)
  508. (١٤٠)
  509. (١٤٢) ﴾
  510. (١٤٣) ﴾
  511. (١٤٤)
  512. (١٤٦) ﴾
  513. (١٤٧)
  514. (١٤٩)
  515. (١٥٢) ﴾
  516. (١٥٣)
  517. (١٥٥)
  518. (١٥٨) ﴾
  519. (١٥٩) ﴾
  520. (١٦٠)
  521. (١٦٤)
  522. الْأَعْرَافِ
  523. (١)
  524. (٥)
  525. (٩)
  526. (١٢) ﴾
  527. (١٣)
  528. (١٨)
  529. (٢٢) ﴾
  530. (٢٣)
  531. (٢٧)
  532. (٣٠) ﴾
  533. (٣١)
  534. (٣٣)
  535. (٣٦)
  536. (٣٨)
  537. (٤١)
  538. (٤٤)
  539. (٤٧)
  540. (٥٠)
  541. (٥٢)
  542. (٥٤) ﴾
  543. (٥٥)
  544. (٥٧) ﴾
  545. (٥٨) ﴾
  546. (٥٩)
  547. (٦٣)
  548. (٦٨)
  549. (٧٣) ﴾
  550. (٧٤)
  551. (٧٦)
  552. (٨٠)
  553. (٨٢)
  554. (٨٦) ﴾
  555. (٨٧) ﴾
  556. (٨٨)
  557. (٩٠)
  558. (٩٣)
  559. (٩٦)
  560. (١٠١)
  561. (١٠٣)
  562. (١٠٥)
  563. (١٠٨)
  564. (١١٣)
  565. (١١٨)
  566. (١٢١)
  567. (١٢٥)
  568. (١٢٨)
  569. (١٣١)
  570. (١٣٤)
  571. (١٣٧) ﴾
  572. (١٣٨)
  573. (١٤١)
  574. (١٤٣) ﴾
  575. (١٤٤) ﴾
  576. (١٤٥) ﴾
  577. (١٤٦)
  578. (١٤٨)
  579. (١٥٠)
  580. (١٥٢)
  581. (١٥٥) ﴾
  582. (١٥٦)
  583. (١٥٨)
  584. (١٦٠)
  585. (١٦٣) ﴾
  586. (١٦٤)
  587. (١٦٦)
  588. (١٦٨)
  589. (١٧٠) ﴾
  590. (١٧١)
  591. (١٧٣)
  592. (١٧٦) ﴾
  593. (١٧٧)
  594. (١٧٩)
  595. (١٨١)
  596. (١٨٥)
  597. (١٨٨) ﴾
  598. (١٨٩)
  599. (١٩١)
  600. (١٩٥) ﴾
  601. (١٩٦)
  602. (٢٠٠)
  603. (٢٠٢)
  604. (٢٠٥)
  605. الْأَنْفَالِ
  606. (١) ﴾
  607. (٢)
  608. (٥)
  609. (٨) ﴾
  610. (٩) ﴾
  611. (١٠)
  612. (١٣)
  613. (١٧) ﴾
  614. (١٨)
  615. (٢٠)
  616. (٢٤)
  617. (٢٦) ﴾
  618. (٢٧)
  619. (٢٩) ﴾
  620. (٣٠) ﴾
  621. (٣١) ﴾
  622. (٣٢)
  623. (٣٤)
  624. (٣٦) ﴾
  625. (٣٧)
  626. (٣٩)
  627. (٤١) ﴾
  628. (٤٢) ﴾
  629. (٤٣)
  630. (٤٥) ﴾
  631. (٤٦) ﴾
  632. (٤٧)
  633. (٤٩)
  634. (٥١)
  635. (٥٣)
  636. (٥٥)
  637. (٥٩)
  638. (٦١) ﴾
  639. (٦٢)
  640. (٦٥)
  641. (٦٨)
  642. (٧٠)
  643. (٧٢)
  644. (٧٥) ﴾
  645. (١)
  646. (٣) ﴾
  647. (٤) ﴾
  648. (٥) ﴾
  649. (٦) ﴾
  650. (٧) ﴾
  651. (٨) ﴾
  652. (٩)
  653. (١٢) ﴾
  654. (١٣) ﴾
  655. (١٤)
  656. (١٦)
  657. (١٨) ﴾
  658. (١٩) ﴾
  659. (٢٠) ﴾
  660. (٢١)
  661. (٢٤)
  662. ٢٦﴾
  663. (٢٧)
  664. (٢٩) ﴾
  665. (٣٠) ﴾
  666. (٣١) ﴾
  667. (٣٢)
  668. (٣٤) ﴾
  669. (٣٥) ﴾
  670. (٣٦) ﴾
  671. (٣٧) ﴾
  672. (٣٨)
  673. (٤٠) ﴾
  674. (٤١) ﴾
  675. (٤٢)
  676. (٤٧) ﴾
  677. (٤٨)
  678. (٥٥)
  679. (٥٨) ﴾
  680. (٥٩)
  681. (٦١) ﴾
  682. (٦٢)
  683. (٦٥) ﴾
  684. (٦٦) ﴾
  685. (٦٧)
  686. (٦٩)
  687. (٧٣)
  688. (٧٥) ﴾
  689. (٧٦)
  690. (٨٠)
  691. (٨٤)
  692. (٨٧)
  693. (٩١)
  694. (٩٣) ﴾
  695. (٩٤)
  696. (٩٧)
  697. (١٠٠) ﴾
  698. (١٠١) ﴾
  699. (١٠٢) ﴾
  700. (١٠٣) ﴾
  701. (١٠٤)
  702. (١٠٧) ﴾
  703. (١٠٨) ﴾
  704. (١٠٩) ﴾
  705. (١١٠)
  706. (١١٢) ﴾
  707. (١١٣) ﴾
  708. (١١٤) ﴾
  709. (١١٨)
  710. (١٢١) ﴾
  711. (١٢٢) ﴾
  712. (١٢٤)
  713. (١٢٧)
  714. يُونُسَ
  715. (١) ﴾
  716. (٢)
  717. (٤)
  718. (٦) ﴾
  719. (٧)
  720. (١٠)
  721. (١٢)
  722. (١٤) ﴾
  723. (١٥)
  724. (١٧)
  725. (٢٠) ﴾
  726. (٢١)
  727. (٢٣)
  728. (٢٥) ﴾
  729. (٢٦) ﴾
  730. (٢٧)
  731. (٣١)
  732. (٣٤) ﴾
  733. (٣٥)
  734. (٣٧)
  735. (٤٢) ﴾
  736. (٤٣)
  737. (٤٦)
  738. (٥١)
  739. (٥٤)
  740. (٥٧)
  741. (٦٠)
  742. (٦٢)
  743. (٦٤) ﴾
  744. (٦٥)
  745. (٧٠) ﴾
  746. (٧١)
  747. (٧٣)
  748. ٧٩
  749. (٨٤)
  750. (٨٨) ﴾
  751. (٨٩) ﴾
  752. (٩٠)
  753. (٩٢)
  754. (٩٤)
  755. (٩٦)
  756. (٩٨) ﴾
  757. (٩٩)
  758. (١٠٢)
  759. (١٠٦) ﴾
  760. (١٠٧)
  761. هُودٍ
  762. (١)
  763. (٤)
  764. (٦) ﴾
  765. ٧
  766. (٨)
  767. (١٠)
  768. (١٣)
  769. (١٦)
  770. (١٨) ﴾
  771. (١٩) ﴾
  772. (٢٠)
  773. (٢٣)
  774. (٢٧)
  775. (٢٩) ﴾
  776. (٣٠)
  777. (٣٥)
  778. (٣٨) ﴾
  779. (٣٩) ﴾
  780. (٤٠) ﴾
  781. (٤١)
  782. (٤٤) ﴾
  783. (٤٥) ﴾
  784. (٤٦) ﴾
  785. (٤٧)
  786. (٤٩)
  787. (٥٣) ﴾
  788. (٥٤)
  789. (٥٧)
  790. (٦١)
  791. (٦٣)
  792. (٦٦)
  793. (٧٠)
  794. (٧٢)
  795. (٧٤)
  796. (٧٨) ﴾
  797. (٧٩)
  798. (٨٢)
  799. (٨٥)
  800. (٨٨) ﴾
  801. (٨٩)
  802. (٩١)
  803. (٩٥)
  804. (٩٨)
  805. (١٠٦)
  806. (١٠٨) ﴾
  807. (١٠٩)
  808. (١١٢)
  809. (١١٤) ﴾
  810. (١١٥) ﴾
  811. (١١٦)
  812. (١١٨)
  813. (١٢٠)
  814. يُوسُفَ
  815. (١))
  816. (٤) ﴾
  817. (٥) ﴾
  818. (٦) ﴾
  819. ٧
  820. (٨) ﴾
  821. (٩)
  822. (١١) ﴾
  823. (١٢)
  824. (١٥) ﴾
  825. (١٦)
  826. (١٩) ﴾
  827. (٢٠) ﴾
  828. (٢١) ﴾
  829. (٢٢) ﴾
  830. (٢٣) ﴾
  831. (٢٤) ﴾
  832. (٢٥)
  833. (٢٧)
  834. (٣٠) ﴾
  835. (٣١) ﴾
  836. (٣٢) ﴾
  837. (٣٣)
  838. (٣٦) ﴾
  839. (٣٧) ﴾
  840. (٣٨)
  841. (٤٠)
  842. (٤٣) ﴾
  843. (٤٤)
  844. (٤٧)
  845. (٥١)
  846. (٥٣)
  847. (٥٥) ﴾
  848. (٥٦)
  849. (٥٨) ﴾
  850. (٥٩)
  851. (٦٣) ﴾
  852. (٦٤) ﴾
  853. (٦٥)
  854. (٦٧)
  855. (٦٩) ﴾
  856. (٧٠)
  857. (٧٣)
  858. (٧٧) ﴾
  859. (٧٨) ﴾
  860. (٧٩) ﴾
  861. (٨٠) ﴾
  862. (٨١) ﴾
  863. (٨٢)
  864. (٨٥)
  865. (٨٧)
  866. (٨٩)
  867. (٩١)
  868. (٩٤) ﴾
  869. (٩٥) ﴾
  870. (٩٦)
  871. (٩٩)
  872. (١٠١) ﴾
  873. (١٠٢)
  874. (١٠٤)
  875. (١٠٧)
  876. (١٠٩) ﴾
  877. (١١٠) ﴾
  878. (١١١) ﴾
  879. الرَّعْدِ
  880. (١) [
  881. (٢)
  882. (٣) :
  883. (٤) ﴾
  884. (٥) ﴾
  885. (٦)
  886. (٨) ﴾
  887. (٩)
  888. (١٢)
  889. (١٤) ﴾
  890. (١٥) ﴾
  891. (١٦) ﴾
  892. (١٧) ﴾
  893. (١٨) ﴾
  894. (١٩) ﴾
  895. (٢٠)
  896. (٢٢) ﴾
  897. (٢٣) ﴾
  898. (٢٤)
  899. (٢٦)
  900. (٢٩) ﴾
  901. (٣٠) ﴾
  902. (٣١) ﴾
  903. (٣٢)
  904. (٣٤) ﴾
  905. (٣٥)
  906. (٣٧)
  907. (٣٩) ﴾
  908. (٤٠)
  909. (٤٢) ﴾
  910. (٤٣) ﴾
  911. (١)
  912. إِبْرَاهِيمَ
  913. (٢)
  914. (٤)
  915. (٦)
  916. (٨)
  917. (١٠) ﴾
  918. (١١)
  919. (١٥)
  920. (١٧) ﴾
  921. (١٨) ﴾
  922. (١٩)
  923. (٢٢) ﴾
  924. (٢٣)
  925. (٢٥) ﴾
  926. (٢٦) ﴾
  927. (٢٧) ﴾
  928. (٢٨)
  929. (٣١)
  930. (٣٤) ﴾
  931. (٣٥)
  932. (٣٧) ﴾
  933. (٣٨)
  934. (٤٠)
  935. (٤٣)
  936. (٤٥)
  937. (٤٧)
  938. (٤٩) ﴾
  939. الْحِجْرِ
  940. (١)
  941. (٣)
  942. (٤)
  943. (١٠)
  944. (١٥) ﴾
  945. (١٦) ﴾
  946. (١٧)
  947. (١٩)
  948. (٢١)
  949. (٢٣) ﴾
  950. (٢٤) ﴾
  951. (٢٥)
  952. (٢٧) ﴾
  953. (٢٨)
  954. (٣١) ﴾
  955. (٣٢)
  956. (٤١)
  957. ٤٥)
  958. (٥٠)
  959. (٥٢)
  960. (٥٥)
  961. (٦١)
  962. (٦٧)
  963. (٧١)
  964. (٧٣)
  965. (٧٩)
  966. (٨٥)
  967. (٨٨) ﴾
  968. (٨٩)
  969. (٩١) ﴾
  970. (٩٢)
  971. (٩٤)
  972. (٩٦) ﴾
  973. (٩٧)
  974. النَّحْلِ
  975. (١)
  976. (٢)
  977. (٣)
  978. (٧) ﴾
  979. (٨) ﴾
  980. (٩)
  981. (١١)
  982. (١٥)
  983. (١٧)
  984. (٢٣)
  985. (٢٦) ﴾
  986. (٢٧)
  987. (٢٩)
  988. (٣٣)
  989. (٣٥)
  990. (٣٧)
  991. (٤١)
  992. (٤٣) ﴾
  993. (٤٤)
  994. (٤٨)
  995. (٥٠)
  996. (٥٣)
  997. (٥٥)
  998. (٥٩)
  999. (٦١)
  1000. (٦٣)
  1001. (٦٥)
  1002. (٦٧) ﴾
  1003. (٦٨)
  1004. (٧٠) ﴾
  1005. (٧١)
  1006. (٧٣)
  1007. (٧٧)
  1008. (٧٩) ﴾
  1009. (٨٠)
  1010. (٨٢)
  1011. (٨٤)
  1012. (٨٨) ﴾
  1013. (٨٩)
  1014. (٩١)
  1015. (٩٣) ﴾
  1016. (٩٤) ﴾
  1017. (٩٥)
  1018. (٩٨) ﴾
  1019. (٩٩)
  1020. (١٠٢) ﴾
  1021. (١٠٣) ﴾
  1022. (١٠٤)
  1023. (١٠٧)
  1024. (١١١)
  1025. (١١٣)
  1026. (١١٧)
  1027. (١١٩)
  1028. (١٢١)
  1029. (١٢٥) ﴾
  1030. (١٢٦) ﴾
  1031. (١٢٧)
  1032. الْإِسْرَاءِ
  1033. (١)
  1034. (٢)
  1035. (٥)
  1036. (٨)
  1037. (١١)
  1038. (١٣)
  1039. (١٦) ﴾
  1040. (١٧) ﴾
  1041. (١٨)
  1042. (٢١)
  1043. (٢٤) ﴾
  1044. (٢٥) ﴾
  1045. (٢٦)
  1046. (٢٨) ﴾
  1047. (٢٩)
  1048. (٣٢)
  1049. (٣٤)
  1050. (٣٧) ﴾
  1051. (٣٨) ﴾
  1052. (٣٩) ﴾
  1053. (٤٠)
  1054. (٤٥)
  1055. (٤٨)
  1056. (٥٠)
  1057. (٥٢)
  1058. (٥٥)
  1059. (٥٨) ﴾
  1060. (٥٩)
  1061. (٦١)
  1062. (٦٥)
  1063. (٦٧)
  1064. (٧٠) ﴾
  1065. (٧١) ﴾
  1066. (٧٢) ﴾
  1067. (٧٣) ﴾
  1068. (٧٤)
  1069. (٧٦) ﴾
  1070. (٧٧) ﴾
  1071. (٧٨) ﴾
  1072. (٧٩) ﴾
  1073. (٨٠) ﴾
  1074. (٨١) ﴾
  1075. (٨٢)
  1076. (٨٤)
  1077. (٨٦) ﴾
  1078. (٨٧)
  1079. (٨٩)
  1080. (٩١) ﴾
  1081. (٩٢)
  1082. (٩٤)
  1083. (٩٧) ﴾
  1084. (٩٨)
  1085. (١٠٠)
  1086. (١٠٢) ﴾
  1087. (١٠٣)
  1088. (١٠٥)
  1089. (١٠٧)
  1090. (١١٠) ﴾
  1091. (١١١) ﴾
  1092. الْكَهْفِ
  1093. ١
  1094. (٣)
  1095. (٥)
  1096. (١٠) ﴾
  1097. (١١)
  1098. (١٣)
  1099. (١٦) ﴾
  1100. (١٧)
  1101. (١٩) ﴾
  1102. (٢٠) ﴾
  1103. (٢١) ﴾
  1104. (٢٢) ﴾
  1105. (٢٣)
  1106. (٢٥) ﴾
  1107. (٢٦) ﴾
  1108. (٢٧) ﴾
  1109. (٢٨) ﴾
  1110. (٢٩) ﴾
  1111. (٣٠)
  1112. (٣٣)
  1113. (٣٥)
  1114. (٣٧)
  1115. (٤١)
  1116. (٤٥) ﴾
  1117. (٤٦) ﴾
  1118. (٤٧) ﴾
  1119. (٤٨) ﴾
  1120. (٤٩) ﴾
  1121. (٥٠) ﴾
  1122. (٥١) ﴾
  1123. (٥٢)
  1124. (٥٤) ﴾
  1125. (٥٥)
  1126. (٥٨)
  1127. (٦١) ﴾
  1128. (٦٢) ﴾
  1129. (٦٣)
  1130. (٦٥) ﴾
  1131. (٦٦)
  1132. (٧٢)
  1133. (٧٥)
  1134. (٧٨) ﴾
  1135. (٧٩)
  1136. (٨١)
  1137. (٨٣) ﴾
  1138. (٨٤) ﴾
  1139. (٨٥)
  1140. (٨٧)
  1141. (٩١)
  1142. (٩٥) ﴾
  1143. (٩٦)
  1144. (٩٨) ﴾
  1145. (٩٩)
  1146. (١٠٣)
  1147. (١٠٦)
  1148. (١٠٨)
  1149. مَرْيَمَ
  1150. (١)
  1151. (٣)
  1152. (٧) ﴾
  1153. (٨)
  1154. (١١) ﴾
  1155. (١٢)
  1156. (١٤)
  1157. (١٧)
  1158. (٢١)
  1159. (٢٣) ﴾
  1160. (٢٤) ﴾
  1161. (٢٥) ﴾
  1162. (٢٦) ﴾
  1163. (٢٧)
  1164. (٢٩) ﴾
  1165. (٣٠)
  1166. (٣٤)
  1167. (٣٨) ﴾
  1168. (٣٩) ﴾
  1169. (٤٠)
  1170. (٤٢)
  1171. (٤٧)
  1172. (٥٠)
  1173. (٥٢) ﴾
  1174. (٥٣)
  1175. (٥٧) ﴾
  1176. (٥٨) ﴾
  1177. (٥٩) ﴾
  1178. (٦٠)
  1179. (٦٣)
  1180. (٦٥) ﴾
  1181. (٦٦)
  1182. (٧٠)
  1183. (٧٢) ﴾
  1184. (٧٣)
  1185. (٧٥)
  1186. (٧٧)
  1187. (٧٩)
  1188. (٨٤)
  1189. (٨٨)
  1190. (٩١)
  1191. (٩٦) ﴾
  1192. (٩٧)
  1193. طه
  1194. (١)
  1195. (٣)
  1196. (٧)
  1197. (١٠)
  1198. (١٢) ﴾
  1199. (١٣)
  1200. (١٦)
  1201. (١٩)
  1202. (٢١)
  1203. (٢٦)
  1204. (٣٣)
  1205. (٣٨)
  1206. (٤٠) ﴾
  1207. (٤١)
  1208. (٤٥) ﴾
  1209. (٥١) ﴾
  1210. (٥٢)
  1211. (٥٤)
  1212. (٥٦)
  1213. (٦٠)
  1214. (٦٤) ﴾
  1215. (٦٥)
  1216. (٦٨)
  1217. (٧٣) ﴾
  1218. (٧٤)
  1219. (٧٧) ﴾
  1220. (٧٨)
  1221. (٨٢)
  1222. (٨٦)
  1223. (٨٨)
  1224. (٩٢)
  1225. (٩٧) ﴾
  1226. (٩٨) ﴾
  1227. (٩٩)
  1228. (١٠٢)
  1229. (١١٠)
  1230. (١١٣) ﴾
  1231. (١١٤)
  1232. (١١٦)
  1233. (١١٨)
  1234. (١٢٢)
  1235. (١٢٥) ﴾
  1236. (١٢٦)
  1237. (١٢٨)
  1238. (١٣١) ﴾
  1239. (١٣٢)
  1240. (١٣٥) ﴾
  1241. الْأَنْبِيَاءِ
  1242. (١)
  1243. (٤)
  1244. (٧)
  1245. (١١)
  1246. (١٧)
  1247. (٢١)
  1248. (٢٥)
  1249. (٣٠)
  1250. (٣٢)
  1251. (٣٤)
  1252. (٣٦)
  1253. (٣٨)
  1254. (٤٠)
  1255. (٤٥)
  1256. (٤٨)
  1257. (٥٢)
  1258. (٥٨)
  1259. (٦٢)
  1260. (٦٥)
  1261. (٦٩) ﴾
  1262. (٧٠)
  1263. (٧٢) ﴾
  1264. (٧٣) ﴾
  1265. (٧٤)
  1266. (٧٩) ﴾
  1267. (٨٠)
  1268. (٨٢)
  1269. (٨٤) ﴾
  1270. (٨٥) ﴾
  1271. (٨٦)
  1272. (٨٨)
  1273. (٩٠) ﴾
  1274. (٩١)
  1275. (٩٧) ﴾
  1276. (٩٨)
  1277. (١٠٢)
  1278. (١٠٤)
  1279. (١٠٦)
  1280. (١١٠)
  1281. الْحَجِّ
  1282. (١)
  1283. ٣
  1284. (٦)
  1285. (٩)
  1286. (١٢)
  1287. (١٤)
  1288. (١٦)
  1289. (١٩) ﴾
  1290. (٢٠) ﴾
  1291. (٢١)
  1292. (٢٤)
  1293. (٢٦)
  1294. (٢٨) ﴾
  1295. (٢٩) ﴾
  1296. (٣٠) ﴾
  1297. (٣١) ﴾
  1298. (٣٢)
  1299. (٣٤) ﴾
  1300. (٣٥)
  1301. (٣٧) ﴾
  1302. (٣٨) ﴾
  1303. (٣٩) ﴾
  1304. (٤٠)
  1305. (٤٢)
  1306. (٤٦) ﴾
  1307. (٤٧) ﴾
  1308. (٤٨)
  1309. (٥٢) ﴾
  1310. (٥٣)
  1311. (٥٥) ﴾
  1312. (٥٦)
  1313. (٥٩)
  1314. (٦٤) ﴾
  1315. (٦٥)
  1316. (٦٨)
  1317. (٧٣)
  1318. (٧٦)
  1319. (٧٨) ﴾
  1320. الْمُؤْمِنُونَ
  1321. (١)
  1322. (٣)
  1323. (٥)
  1324. (١١)
  1325. (١٤)
  1326. (١٧) ﴾
  1327. (١٨) ﴾
  1328. (١٩)
  1329. (٢١)
  1330. (٢٧) ﴾
  1331. (٢٨)
  1332. (٣٣)
  1333. (٤٣)
  1334. (٤٥)
  1335. (٥١)
  1336. (٥٦)
  1337. (٦٠) ﴾
  1338. (٦١)
  1339. (٦٥)
  1340. (٧٠)
  1341. (٧٥)
  1342. (٨١)
  1343. (٨٩) ﴾
  1344. (٩٠)
  1345. (٩٧)
  1346. (١٠٢) ﴾
  1347. (١٠٣)
  1348. (١٠٥)
  1349. (١٠٩)
  1350. (١١٢)
  1351. (١١٦)
  1352. النُّورِ
  1353. (١)
  1354. (٣)
  1355. ٤
  1356. (٥)
  1357. (٧) ﴾
  1358. (٨)
  1359. (١٠) ﴾
  1360. (١١) ﴾
  1361. (١٢) ﴾
  1362. (١٣)
  1363. (١٥)
  1364. (٢٠) ﴾
  1365. (٢١)
  1366. (٢٣) ﴾
  1367. (٢٤)
  1368. (٢٧) ﴾
  1369. (٢٨) ﴾
  1370. (٢٩)
  1371. (٣١) ﴾
  1372. (٣٢) ﴾
  1373. (٣٣) ﴾
  1374. (٣٤)
  1375. (٣٦) ﴾
  1376. (٣٧)
  1377. (٣٩)
  1378. (٤١)
  1379. (٤٤) ﴾
  1380. (٤٥)
  1381. (٤٨)
  1382. (٥٤)
  1383. (٥٦)
  1384. (٥٨) ﴾
  1385. (٥٩) ﴾
  1386. (٦٠)
  1387. (٦٢) ﴾
  1388. (٦٣) ﴾
  1389. (٦٤) ﴾
  1390. الْفُرْقَانِ
  1391. (١)
  1392. (٣)
  1393. (٧)
  1394. (١١) ﴾
  1395. (١٢) ﴾
  1396. (١٣)
  1397. (١٦)
  1398. (٢٠) ﴾
  1399. (٢١)
  1400. (٢٣)
  1401. (٢٥)
  1402. (٢٨)
  1403. (٣٠) ﴾
  1404. (٣١)
  1405. (٣٣)
  1406. (٣٥)
  1407. (٣٩)
  1408. (٤٤)
  1409. (٤٨) ﴾
  1410. (٤٩)
  1411. (٥١)
  1412. (٥٥) ﴾
  1413. (٥٦)
  1414. (٦٠)
  1415. (٦٣) ﴾
  1416. (٦٤)
  1417. (٦٨) ﴾
  1418. (٦٩)
  1419. (٧١) ﴾
  1420. (٧٢) ﴾
  1421. (٧٣)
  1422. (٧٥)
  1423. الشُّعَرَاءِ
  1424. (١)
  1425. (٣)
  1426. (٥)
  1427. (١١)
  1428. (١٨)
  1429. (٢٠) ﴾
  1430. (٢١)
  1431. (٢٣)
  1432. (٣١)
  1433. (٤٠)
  1434. (٤٤)
  1435. (٥٣)
  1436. (٥٩)
  1437. (٦١)
  1438. (٦٤)
  1439. (٧٤)
  1440. (٨٠)
  1441. (٨٤)
  1442. (٨٦)
  1443. (٩٧)
  1444. (١٠٦)
  1445. (١١٢)
  1446. (١١٧)
  1447. (١٢٩)
  1448. (١٣٧) ﴾
  1449. (١٣٨)
  1450. (١٤٩)
  1451. (١٥٦)
  1452. (١٦٠)
  1453. (١٧٢)
  1454. (١٨٤) ﴾
  1455. (١٨٥)
  1456. (١٩٦)
  1457. (٢٠١)
  1458. (٢٠٧)
  1459. (٢١٤) ﴾
  1460. (٢١٥) ﴾
  1461. (٢١٦)
  1462. (٢٢١)
  1463. (٢٢٦)
  1464. النَّمْلِ
  1465. (١)
  1466. (٦)
  1467. (٩) ﴾
  1468. (١٠)
  1469. (١٢)
  1470. (١٤)
  1471. (١٦) ﴾
  1472. (١٧) ﴾
  1473. (١٨) ﴾
  1474. (١٩) ﴾
  1475. (٢٠) ﴾
  1476. (٢١) ﴾
  1477. (٢٢) ﴾
  1478. (٢٣) ﴾
  1479. ٢٤
  1480. (٢٨)
  1481. (٣٠)
  1482. (٣٥) ﴾
  1483. (٣٦) ﴾
  1484. (٣٧)
  1485. (٣٩)
  1486. (٤١) ﴾
  1487. (٤٢)
  1488. (٤٤) ﴾
  1489. (٤٥)
  1490. (٤٨)
  1491. (٥٦)
  1492. (٦٠)
  1493. (٦٢)
  1494. (٦٤)
  1495. (٦٦)
  1496. (٦٩)
  1497. (٧٧)
  1498. (٨٢) ﴾
  1499. (٨٣)
  1500. (٨٥)

وَرَوَى الزُّهْرِيُّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ ﴿وَالَّذِي تَوَلَّى كِبْرَهُ مِنْهُمْ﴾ قَالَتْ: عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيِّ بن سَلُولَ (١) ، وَالْعَذَابُ الْأَلِيمُ هُوَ النَّارُ فِي الْآخِرَةِ. وَقَدْ رَوَى ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ فِي حَدِيثِ الْإِفْكِ قَالَتْ: ثُمَّ رَكِبْتُ وَأَخَذَ صَفْوَانُ بِالزِّمَامِ فَمَرَرْنَا بِمَلَأٍ مِنَ الْمُنَافِقِينَ، وَكَانَتْ عَادَتُهُمْ أَنْ يَنْزِلُوا مُنْتَبَذِينِ مِنَ النَّاسِ، فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ، رَئِيسُهُمْ: مَنْ هَذِهِ؟ قَالُوا: عَائِشَةُ قَالَ: وَاللَّهِ مَا نَجَتْ مِنْهُ وَمَا نَجَا مِنْهَا، وَقَالَ: امْرَأَةُ نَبِيِّكُمْ بَاتَتْ مَعَ رَجُلٍ حَتَّى أَصْبَحَتْ ثُمَّ جَاءَ يَقُودُ بِهَا (٢) . وَشَرَعَ فِي ذَلِكَ أَيْضًا حَسَّانُ، وَمِسْطَحٌ، وَحَمْنَةُ، فَهَمَّ الَّذِينَ تَوَلَّوْا كِبْرَهُ. وَقَالَ قَوْمٌ: هُوَ حَسَّانُ بْنُ ثَابِتٍ. أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ الْمَلِيحِيُّ، أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ النُّعَيْمِيُّ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ أَبِي الضُّحَى عَنْ مَسْرُوقٍ قَالَ: دَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ وَعِنْدَهَا حَسَّانُ بْنُ ثَابِتٍ يُنْشِدُ شِعْرًا يُشَبِّبُ بِأَبْيَاتٍ لَهُ، وَقَالَ: حَصَانٌ رَزَانٌ مَا تُزَنُّ بِرِيبَةٍ ... وَتُصْبِحُ غَرْثَى مِنْ لُحُومِ الْغَوَافِلِ (٣) فَقَالَتْ لَهُ عَائِشَةُ: لَكِنَّكَ لَسْتَ كَذَلِكَ، قَالَ مَسْرُوقٌ فَقُلْتُ لَهَا: لِمَ تَأْذَنِينَ لَهُ أَنْ يَدْخُلَ عَلَيْكِ وَقَدْ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى: ﴿وَالَّذِي تَوَلَّى كِبْرَهُ مِنْهُمْ لَهُ عَذَابٌ عَظِيمٌ﴾ قَالَتْ: وَأَيُّ عَذَابٍ أَشَدُّ مِنَ الْعَمَى (٤) ، وَقَالَتْ: إِنَّهُ كَانَ يُنَافِحُ أَوْ يُهَاجِي عَنْ رَسُولِ اللَّهِ ﷺ (٥) . وَيُرْوَى أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ أَمَرَ بِالَّذِينِ رَمَوْا عَائِشَةَ فَجُلِدُوا الْحَدَّ جَمِيعًا ثَمَانِينَ ثَمَانِينَ (٦) . ﴿لَوْلَا إِذْ سَمِعْتُمُوهُ ظَنَّ الْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بِأَنْفُسِهِمْ خَيْرًا وَقَالُوا هَذَا إِفْكٌ مُبِينٌ ## (١٢) ﴾

قَوْلُهُ ﷿: ﴿لَوْلَا﴾ هَلَّا ﴿إِذْ سَمِعْتُمُوهُ ظَنَّ الْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بِأَنْفُسِهِمْ﴾ بِإِخْوَانِهِمْ ﴿خَيْرًا﴾ قَالَ الْحَسَنُ: بِأَهْلِ دِينِهِمْ لِأَنَّ الْمُؤْمِنِينَ كَنَفْسٍ وَاحِدَةٍ، نَظِيرُهُ قَوْلُهُ تَعَالَى: "وَلَا تَقْتُلُوا __________ (١) انظر: البخاري ٨ / ٤٥٠، ٤٥٢، صحيح مسلم: ٤ / ٢١٣١. (٢) انظر: فتح الباري ٨ / ٤٦١. (٣) الحصان: العفيفة، والرزان: الرزينة الثابتة التي لا يستخفها الطيش. وتزن: ترمى وتتهم. والريبة: التهمة والشك. وغرثى: جائعة، يريد لا تغتاب النساء، والغوافل: جمع غافلة، وهي التي غفل قلبها عن الشر. (٤) قال الحافظ ابن كثير ﵀ (٣ / ٢٧٣) : "ثم الأكثرون على أن المراد بذلك -الذي تولى كبر الإفك- إنما هو عبد الله بن أبي بن سلول -قبحه الله تعالى ولعنه- وهو الذي تقدم النص عليه في الحديث. وقال ذلك: مجاهد وغير واحد. وقيل: بل المراد به حسان بن ثابت، وهو قول غريب، ولولا أنه وقع في صحيح البخاري ما قد يدل على إيراد ذلك لما كان لإيراده كبير فائدة فإنه من الصحابة الذين لهم فضائل ومناقب، وأحسن مآثره أنه كان يذب عن رسول الله ﷺ بشعره ... ". (٥) أخرجه البخاري في التفسير، باب: "ويبين الله لكم الآيات والله عليم حكيم" ٨ / ٤٨٥. (٦) انظر: فتح الباري: ٨ / ٤٧٩، زاد المعاد في هدي خير العباد، لابن القيم: ٣ / ٢٦٣-٢٦٤.

— صفحة ٢١٤٠ — উৎস: আল-মাকতাবা আশ-শামেলা (OpenITI প্রকল্পের মুক্ত সংস্করণ)। পাতা-বিভাজন কামেলার নিজস্ব; বন্ধনীর [ص: …] মুদ্রিত সংস্করণের পৃষ্ঠা।