الجواهر الحسان في تفسير القرآن
/ ١٠٦١
📝 نص
📑 সূচিপত্র — [آية 2]
  1. [سورة الفاتحة]
  2. [آية 1]
  3. [آية 2]
  4. [آية 4]
  5. [آية 5]
  6. [سورة البقرة]
  7. [آية 1]
  8. [آية 4]
  9. [آية 7]
  10. [آية 11]
  11. [آية 14]
  12. [آية 18]
  13. [آية 19]
  14. [آية 20]
  15. [آية 22]
  16. [آية 24]
  17. [آية 26]
  18. [آية 27]
  19. [آية 29]
  20. [آية 32]
  21. [آية 33]
  22. [آية 60]
  23. [آية 61]
  24. [آية 70]
  25. [آية 74]
  26. [آية 75]
  27. [آية 76]
  28. [آية 78]
  29. [آية 79]
  30. [آية 81]
  31. [آية 109]
  32. [آية 1]
  33. سورة آل عمران بسم الله الرحمن الرحيم
  34. [آية 3]
  35. [آية 4]
  36. [آية 5]
  37. [آية 6]
  38. [آية 7]
  39. [آية 16]
  40. [آية 18]
  41. [آية 99]
  42. [آية 1]
  43. أهلها الآية وفي البخاري عن عائشة رضي الله عنها أنها قالت ما
  44. [آية 2]
  45. [آية 3]
  46. [آية 4]
  47. [آية 6]
  48. [آية 8]
  49. [آية 10]
  50. [آية 12]
  51. [آية 13]
  52. [آية 17]
  53. [آية 18]
  54. [آية 20]
  55. [آية 22]
  56. [آية 23]
  57. [آية 24]
  58. [آية 25]
  59. [آية 26]
  60. [آية 30]
  61. [آية 31]
  62. [آية 33]
  63. [آية 35]
  64. [آية 36]
  65. [آية 37]
  66. [آية 39]
  67. [آية 41]
  68. [آية 43]
  69. [آية 44]
  70. [آية 46]
  71. [آية 49]
  72. [آية 53]
  73. [آية 55]
  74. [آية 58]
  75. [آية 59]
  76. [آية 60]
  77. [آية 61]
  78. [آية 65]
  79. [آية 69]
  80. [آية 70]
  81. [آية 75]
  82. [آية 77]
  83. [آية 78]
  84. [آية 81]
  85. [آية 84]
  86. [آية 86]
  87. [آية 89]
  88. [آية 91]
  89. [آية 92]
  90. [آية 93]
  91. [آية 94]
  92. [آية 95]
  93. [آية 97]
  94. [آية 98]
  95. [آية 101]
  96. [آية 102]
  97. [آية 103]
  98. [آية 104]
  99. [آية 106]
  100. [آية 108]
  101. [آية 111]
  102. [آية 113]
  103. [آية 123]
  104. [آية 153]
  105. [آية 1]
  106. سورة المائدة
  107. [آية 2]
  108. [آية 3]
  109. [آية 4]
  110. [آية 5]
  111. [آية 7]
  112. [آية 13]
  113. [آية 15]
  114. [آية 17]
  115. [آية 21]
  116. [آية 23]
  117. [آية 32]
  118. [آية 40]
  119. [آية 1]
  120. بالتسبيح قلت وعن جابر بن عبد الله قال لما نزلت سورة الأنعام
  121. [آية 2]
  122. [آية 4]
  123. [آية 7]
  124. [آية 11]
  125. [آية 13]
  126. [آية 19]
  127. [آية 20]
  128. [آية 25]
  129. [آية 28]
  130. [آية 32]
  131. [آية 34]
  132. [آية 36]
  133. [آية 38]
  134. [آية 39]
  135. [آية 44]
  136. [آية 48]
  137. [آية 54]
  138. [آية 55]
  139. [آية 56]
  140. [آية 59]
  141. [آية 60]
  142. [آية 62]
  143. [آية 66]
  144. [آية 69]
  145. [آية 70]
  146. [آية 71]
  147. [آية 73]
  148. [آية 76]
  149. [آية 78]
  150. [آية 80]
  151. [آية 84]
  152. [آية 88]
  153. [آية 91]
  154. [آية 102]
  155. [آية 159]
  156. [آية 163]
  157. [آية 165]
  158. [سورة الأعراف]
  159. [آية 1]
  160. [آية 5]
  161. [آية 7]
  162. [آية 10]
  163. [آية 16]
  164. [آية 17]
  165. [آية 19]
  166. [آية 22]
  167. [آية 28]
  168. [آية 32]
  169. [آية 34]
  170. [آية 38]
  171. [آية 39]
  172. [آية 41]
  173. [آية 46]
  174. [آية 47]
  175. [آية 50]
  176. [آية 54]
  177. [آية 56]
  178. [آية 58]
  179. [آية 59]
  180. [آية 62]
  181. [آية 70]
  182. [آية 71]
  183. [آية 73]
  184. [آية 105]
  185. [آية 158]
  186. [سورة الأنفال]
  187. [آية 1]
  188. [آية 5]
  189. [آية 7]
  190. [آية 8]
  191. [آية 10]
  192. [آية 12]
  193. [آية 16]
  194. [آية 19]
  195. [آية 25]
  196. [آية 28]
  197. [آية 31]
  198. [آية 32]
  199. [آية 33]
  200. [آية 36]
  201. [آية 38]
  202. [آية 42]
  203. [آية 43]
  204. [آية 44]
  205. [آية 45]
  206. [آية 48]
  207. [آية 49]
  208. [آية 56]
  209. [آية 58]
  210. [آية 61]
  211. [آية 64]
  212. [آية 66]
  213. [آية 68]
  214. [آية 71]
  215. [آية 73]
  216. [سورة التوبة]
  217. [آية 1]
  218. [آية 4]
  219. [آية 12]
  220. [آية 14]
  221. [آية 16]
  222. [آية 19]
  223. [آية 23]
  224. [آية 26]
  225. [آية 27]
  226. [آية 28]
  227. [آية 33]
  228. [آية 108]
  229. [آية 126]
  230. [آية 1]
  231. تفسير سورة يونس عليه السلام
  232. [آية 3]
  233. [آية 6]
  234. [آية 9]
  235. [آية 11]
  236. [آية 12]
  237. [آية 17]
  238. [آية 22]
  239. [آية 25]
  240. [آية 28]
  241. [آية 30]
  242. [آية 37]
  243. [آية 57]
  244. [آية 67]
  245. [آية 1]
  246. تفسير سورة هود عليه السلام مكية إلا نحو ثلاث آيات
  247. [آية 2]
  248. [آية 6]
  249. [آية 7]
  250. [آية 17]
  251. [آية 111]
  252. [آية 1]
  253. تفسير سورة يوسف عليه السلام
  254. [آية 4]
  255. [آية 8]
  256. [آية 15]
  257. [آية 58]
  258. [آية 79]
  259. [آية 1]
  260. تفسير سورة الرعد
  261. [آية 3]
  262. [آية 5]
  263. [آية 7]
  264. [آية 12]
  265. [آية 14]
  266. [آية 16]
  267. [آية 18]
  268. [آية 24]
  269. [آية 30]
  270. [آية 33]
  271. [سورة إبراهيم]
  272. [آية 1]
  273. [آية 8]
  274. [آية 11]
  275. [آية 44]
  276. [سورة الحجر]
  277. [آية 1]
  278. [آية 12]
  279. [آية 18]
  280. [آية 23]
  281. [آية 27]
  282. [آية 39]
  283. [آية 49]
  284. [آية 63]
  285. [آية 68]
  286. [آية 82]
  287. [آية 88]
  288. [آية 90]
  289. [آية 1]
  290. تفسير سورة النحل وهي مكية غير آيات يسيرة يأتي بيانها إن شاء الله
  291. [آية 2]
  292. [آية 7]
  293. [آية 10]
  294. [آية 14]
  295. [آية 27]
  296. [آية 41]
  297. [آية 45]
  298. [سورة الإسراء]
  299. [آية 1]
  300. [آية 2]
  301. [آية 4]
  302. [آية 6]
  303. [آية 7]
  304. [آية 11]
  305. [آية 13]
  306. [آية 16]
  307. [آية 18]
  308. [آية 23]
  309. [آية 26]
  310. [آية 30]
  311. [آية 36]
  312. [آية 37]
  313. [آية 39]
  314. [آية 40]
  315. [آية 45]
  316. [آية 58]
  317. [آية 1]
  318. الخدري أن النبي صلى الله عليه وسلم قال من قرأ سورة الكهف كما
  319. [آية 5]
  320. [آية 6]
  321. [آية 7]
  322. [آية 15]
  323. [آية 21]
  324. [آية 45]
  325. [آية 1]
  326. تفسير سورة مريم عليها السلام
  327. [آية 4]
  328. [آية 7]
  329. [آية 13]
  330. [آية 23]
  331. [آية 25]
  332. [آية 27]
  333. [آية 30]
  334. [آية 97]
  335. [آية 1]
  336. تفسير سورة طه وهي مكية بسم الله الرحمن الرحيم
  337. [آية 3]
  338. [آية 6]
  339. [آية 22]
  340. [آية 1]
  341. سورة الأنبياء عيهم الصلاة والسلام مكية بإجماع
  342. [آية 2]
  343. [آية 4]
  344. [آية 9]
  345. [آية 19]
  346. [آية 26]
  347. [آية 31]
  348. [آية 42]
  349. [آية 75]
  350. [آية 87]
  351. [آية 88]
  352. [آية 92]
  353. [آية 98]
  354. [آية 101]
  355. [آية 107]
  356. [آية 1]
  357. تفسير سورة الحج وهى مكية
  358. [آية 2]
  359. [آية 5]
  360. [آية 9]
  361. [آية 12]
  362. [آية 18]
  363. [آية 22]
  364. [آية 25]
  365. [آية 28]
  366. [آية 30]
  367. [آية 32]
  368. [آية 34]
  369. [آية 37]
  370. [آية 39]
  371. [آية 41]
  372. [آية 47]
  373. [آية 53]
  374. [آية 64]
  375. [آية 70]
  376. [سورة المؤمنون]
  377. [آية 1]
  378. [آية 3]
  379. [آية 14]
  380. [آية 16]
  381. [آية 27]
  382. [آية 1]
  383. تفسير سورة النور وهى مدنية
  384. [آية 3]
  385. [آية 6]
  386. [آية 8]
  387. [آية 14]
  388. [آية 22]
  389. [آية 23]
  390. [آية 27]
  391. [آية 29]
  392. [آية 32]
  393. [آية 34]
  394. [آية 36]
  395. [آية 37]
  396. [آية 38]
  397. [آية 41]
  398. [آية 44]
  399. [آية 63]
  400. [آية 1]
  401. تفسير سورة الفرقان وهى مكية فى قول الجمهور بسم الله الرحمن
  402. [آية 7]
  403. [آية 10]
  404. [آية 73]
  405. [آية 77]
  406. [آية 1]
  407. تفسير سورة الشعراء وهى مكية كلها فى قول الجمهور بسم الله
  408. [آية 10]
  409. [آية 25]
  410. [آية 46]
  411. [آية 54]
  412. [آية 1]
  413. تفسير سورة النمل وهى مكية بسم الله الرحمن الرحيم قوله تعالى
  414. [آية 6]
  415. [آية 11]
  416. [آية 18]
  417. [آية 22]
  418. [آية 26]
  419. [آية 47]
  420. [آية 60]
  421. [آية 65]
  422. [آية 1]
  423. تفسير سورة القصص وهى مكية الا قوله تعالى ان الذى فرض عليك
  424. [آية 6]
  425. [آية 13]
  426. [آية 20]
  427. [آية 23]
  428. [آية 83]
  429. [سورة العنكبوت]
  430. [آية 1]
  431. [آية 9]
  432. [آية 22]
  433. [آية 25]
  434. [آية 32]
  435. [آية 47]
  436. [آية 57]
  437. [آية 60]
  438. [سورة الروم]
  439. [آية 1]
  440. [آية 8]
  441. [آية 38]
  442. [آية 43]
  443. [آية 1]
  444. تفسير سورة لقمان وهى مكية غير ءايتين قال قتادة اولهما ولو ان
  445. [آية 7]
  446. [آية 13]
  447. [آية 18]
  448. [آية 20]
  449. [آية 32]
  450. [آية 1]
  451. تفسير سورة السجدة وهى مكية - غير ثلاث ءايات نزلت بالمدينة
  452. [آية 5]
  453. [آية 14]
  454. [آية 17]
  455. [آية 20]
  456. [سورة الأحزاب]
  457. [آية 1]
  458. [آية 4]
  459. [آية 6]
  460. [آية 19]
  461. [سورة سبأ]
  462. [آية 1]
  463. [آية 8]
  464. [آية 13]
  465. [آية 14]
  466. [آية 15]
  467. [آية 16]
  468. [آية 17]
  469. [آية 20]
  470. [آية 24]
  471. [آية 31]
  472. [آية 38]
  473. [آية 45]
  474. [آية 51]
  475. [آية 1]
  476. تفسير سورة فاطر وهى مكية
  477. [آية 3]
  478. [آية 11]
  479. [آية 1]
  480. تفسير سورة يس
  481. [آية 6]
  482. [آية 9]
  483. [آية 48]
  484. [آية 55]
  485. [آية 59]
  486. [آية 70]
  487. [آية 1]
  488. تفسير سورة الصافات وهي مكية بسم الله الرحمن الرحيم
  489. [آية 10]
  490. [آية 23]
  491. [آية 27]
  492. [آية 36]
  493. [آية 51]
  494. [آية 55]
  495. [آية 73]
  496. [آية 79]
  497. [آية 96]
  498. [آية 103]
  499. [آية 125]
  500. [آية 137]
  501. [آية 144]
  502. [آية 148]
  503. [آية 159]
  504. [آية 1]
  505. تفسير سورة ص وهي مكية بإجماع
  506. [آية 2]
  507. [آية 5]
  508. [آية 15]
  509. [آية 20]
  510. [آية 22]
  511. [آية 26]
  512. [آية 29]
  513. [آية 31]
  514. [آية 35]
  515. [آية 41]
  516. [آية 46]
  517. [آية 49]
  518. [آية 61]
  519. [آية 65]
  520. [آية 1]
  521. فيحتمل أن ينتصب على الاغراء ويحتمل ان ينتصب على القسم على
  522. [آية 2]
  523. [آية 5]
  524. [آية 8]
  525. [آية 10]
  526. [آية 13]
  527. [آية 20]
  528. [آية 23]
  529. [آية 24]
  530. [آية 25]
  531. [آية 60]
  532. [آية 68]
  533. [آية 71]
  534. [سورة غافر]
  535. [آية 1]
  536. [آية 7]
  537. [آية 9]
  538. [آية 13]
  539. [آية 16]
  540. [آية 28]
  541. [آية 34]
  542. [آية 79]
  543. [سورة فصلت]
  544. [آية 1]
  545. [آية 4]
  546. [آية 11]
  547. [آية 12]
  548. [آية 16]
  549. [آية 19]
  550. [آية 31]
  551. [آية 33]
  552. [آية 37]
  553. [آية 39]
  554. [آية 43]
  555. [آية 45]
  556. [آية 49]
  557. [سورة الشورى]
  558. [آية 1]
  559. [آية 7]
  560. [آية 9]
  561. [آية 13]
  562. [آية 14]
  563. [آية 16]
  564. [آية 19]
  565. [آية 22]
  566. [آية 24]
  567. [آية 25]
  568. [آية 28]
  569. [آية 29]
  570. [آية 33]
  571. [آية 36]
  572. [آية 1]
  573. تفسير سورة الزخرف وهي مكية
  574. [آية 5]
  575. [آية 10]
  576. [آية 15]
  577. [آية 18]
  578. [آية 25]
  579. [آية 33]
  580. [آية 35]
  581. [آية 39]
  582. [آية 46]
  583. [آية 53]
  584. [آية 59]
  585. [آية 67]
  586. [آية 68]
  587. [آية 79]
  588. [آية 1]
  589. تفسير سورة الدخان وهي مكية
  590. [آية 5]
  591. [آية 8]
  592. [آية 1]
  593. تفسير سورة الجاثية وهي مكية
  594. [آية 6]
  595. [آية 14]
  596. [آية 23]
  597. [آية 24]
  598. [آية 29]
  599. [آية 1]
  600. تفسير سورة الأحقاف وهي مكية
  601. [آية 6]
  602. [آية 10]
  603. [آية 15]
  604. [آية 16]
  605. [آية 19]
  606. [آية 21]
  607. [آية 24]
  608. [آية 28]
  609. [آية 32]
  610. [سورة محمد]
  611. [آية 1]
  612. [آية 3]
  613. [آية 6]
  614. [آية 11]
  615. [آية 16]
  616. [آية 20]
  617. [آية 21]
  618. [آية 24]
  619. [آية 29]
  620. [آية 35]
  621. [آية 1]
  622. تفسير سورة الفتح وهي مدنية
  623. [آية 2]
  624. [آية 6]
  625. [آية 11]
  626. [آية 12]
  627. [آية 18]
  628. [آية 20]
  629. [آية 22]
  630. [آية 26]
  631. [آية 27]
  632. [آية 29]
  633. [آية 1]
  634. تفسير سورة الحجرات وهي مدنية بإجماع
  635. [آية 2]
  636. [آية 3]
  637. [آية 9]
  638. [آية 12]
  639. [آية 13]
  640. [آية 14]
  641. [آية 1]
  642. تفسير سورة ق وهي مكية باجماع
  643. [آية 3]
  644. [سورة الذاريات]
  645. [آية 1]
  646. [آية 7]
  647. [آية 15]
  648. [آية 19]
  649. [آية 22]
  650. [آية 23]
  651. [آية 30]
  652. [آية 35]
  653. [سورة الطور]
  654. [آية 1]
  655. [آية 3]
  656. [آية 7]
  657. [آية 19]
  658. [آية 22]
  659. [آية 23]
  660. [آية 25]
  661. [سورة النجم]
  662. [آية 1]
  663. [آية 10]
  664. [آية 13]
  665. [آية 19]
  666. [آية 24]
  667. [آية 31]
  668. [آية 36]
  669. [سورة القمر]
  670. [آية 1]
  671. [آية 2]
  672. [آية 11]
  673. [آية 20]
  674. [آية 33]
  675. [آية 45]
  676. [آية 52]
  677. [آية 1]
  678. تفسير سورة الرحمن عز وجل وهي مكية في قول الجمهور
  679. [آية 7]
  680. [آية 14]
  681. [آية 19]
  682. [آية 27]
  683. [آية 37]
  684. [آية 54]
  685. [آية 60]
  686. [آية 70]
  687. [آية 1]
  688. تفسير سورة الواقعة وهي مكية بإجماع ممن يعتد بقوله
  689. [آية 8]
  690. [آية 15]
  691. [آية 24]
  692. [آية 28]
  693. [آية 1]
  694. تفسير سورة الحديد وهي مدنية ويشبه صدرها أن يكون مكيا
  695. [آية 8]
  696. [آية 9]
  697. [آية 10]
  698. [آية 16]
  699. [آية 21]
  700. [آية 24]
  701. [آية 27]
  702. [آية 28]
  703. [آية 1]
  704. تفسير سورة المجادلة وهي مدنية
  705. [آية 3]
  706. [آية 7]
  707. [آية 12]
  708. [آية 13]
  709. [آية 1]
  710. تفسير سورة الحشر وهي مدنية
  711. [آية 3]
  712. [آية 8]
  713. [آية 10]
  714. [آية 11]
  715. [آية 17]
  716. [آية 21]
  717. [آية 1]
  718. تفسير سورة الممتحنة وهي مدنية بإجماع
  719. [آية 2]
  720. [آية 5]
  721. [آية 11]
  722. [آية 13]
  723. [آية 1]
  724. تفسير سورة الصف وهي مدنية في قول الجمهور وقيل مكية
  725. [آية 5]
  726. [آية 10]
  727. [آية 1]
  728. تفسير سورة الجمعة وهي مدنية
  729. [آية 6]
  730. [آية 10]
  731. [سورة المنافقون]
  732. [آية 1]
  733. [آية 5]
  734. [آية 6]
  735. [سورة التغابن]
  736. [آية 1]
  737. [آية 15]
  738. [آية 1]
  739. تفسير سورة الطلاق وهي مدنية
  740. [آية 2]
  741. [آية 3]
  742. [آية 6]
  743. [آية 8]
  744. [آية 1]
  745. تفسير سورة التحريم وهي مدنية بإجماع
  746. [آية 2]
  747. [آية 5]
  748. [آية 10]
  749. [آية 1]
  750. تفسير سورة الملك وهي مكية بإجماع
  751. [آية 3]
  752. [آية 6]
  753. [آية 20]
  754. [آية 24]
  755. [آية 1]
  756. تفسير سورة القلم وهي مكية بلا خلاف
  757. [آية 2]
  758. [آية 4]
  759. [آية 12]
  760. [آية 14]
  761. [آية 43]
  762. [آية 1]
  763. تفسير سورة الحاقة وهي مكية بإجماع
  764. [آية 5]
  765. [آية 16]
  766. [آية 18]
  767. [آية 33]
  768. [سورة المعارج]
  769. [آية 1]
  770. [آية 3]
  771. [آية 5]
  772. [آية 10]
  773. [آية 24]
  774. [آية 38]
  775. [آية 1]
  776. تفسير سورة نوح عليه السلام وهي مكية بإجماع
  777. [آية 13]
  778. [آية 24]
  779. [آية 1]
  780. تفسير سورة الجن وهي مكية باجماع
  781. [آية 5]
  782. [آية 10]
  783. [آية 18]
  784. [آية 1]
  785. تفسير سورة المزمل وهي مكية في قول الجمهور
  786. [آية 2]
  787. [آية 5]
  788. [آية 6]
  789. [آية 9]
  790. [آية 20]
  791. [آية 1]
  792. تفسير سورة المدثر وهي مكية باجماع
  793. [آية 6]
  794. [آية 11]
  795. [آية 23]
  796. [آية 37]
  797. [سورة القيامة]
  798. [آية 1]
  799. [آية 6]
  800. [آية 16]
  801. [آية 26]
  802. [آية 38]
  803. [سورة الإنسان]
  804. [آية 1]
  805. [آية 3]
  806. [آية 9]
  807. [آية 16]
  808. [آية 21]
  809. [آية 28]
  810. [سورة المرسلات]
  811. [آية 1]
  812. [آية 11]
  813. [آية 30]
  814. [سورة النبأ]
  815. [آية 1]
  816. [آية 2]
  817. [آية 19]
  818. [آية 30]
  819. [سورة النازعات]
  820. [آية 1]
  821. [آية 7]
  822. [آية 19]
  823. [سورة عبس]
  824. [آية 1]
  825. [آية 18]
  826. [آية 1]
  827. تفسير سورة التكوير وهي مكية بإجماع
  828. [آية 6]
  829. [آية 14]
  830. [سورة الإنفطار]
  831. [آية 1]
  832. [آية 1]
  833. تفسير سورة المطففين وهي مكية في قول جماعة
  834. [آية 2]
  835. [آية 8]
  836. [آية 21]
  837. [سورة الإنشقاق]
  838. [آية 1]
  839. [آية 2]
  840. [آية 9]
  841. [سورة البروج]
  842. [آية 1]
  843. [آية 10]
  844. [سورة الطارق]
  845. [آية 1]
  846. [آية 8]
  847. [سورة الأعلى]
  848. [آية 1]
  849. [آية 6]
  850. [آية 13]
  851. [آية 14]
  852. [سورة الغاشية]
  853. [آية 1]
  854. [آية 11]
  855. [سورة الفجر]
  856. [آية 1]
  857. [آية 15]
  858. [آية 22]
  859. [آية 1]
  860. تفسير سورة البلد وهي مكية في قول الجمهور وقيل مدنية
  861. [آية 2]
  862. [آية 11]
  863. [سورة الشمس]
  864. [آية 1]
  865. [آية 5]
  866. [آية 11]
  867. [سورة الليل]
  868. [آية 1]
  869. [آية 15]
  870. [سورة الضحى]
  871. [آية 1]
  872. [آية 11]
  873. [سورة الشرح]
  874. [آية 1]
  875. [سورة التين]
  876. [آية 1]
  877. [آية 5]
  878. [سورة العلق]
  879. [آية 1]
  880. [آية 8]
  881. [آية 18]
  882. [سورة القدر]
  883. [آية 1]
  884. [آية 2]
  885. [سورة البينة]
  886. [آية 1]
  887. [سورة الزلزلة]
  888. [آية 1]
  889. [آية 4]
  890. [سورة العاديات]
  891. [آية 1]
  892. [آية 1]
  893. تفسير سورة القارعة وهي مكية بلا خلاف
  894. [آية 1]
  895. تفسير سورة التكاثر وهي مكية
  896. [آية 4]
  897. [آية 1]
  898. تفسير سورة الهمزة وهي مكية
  899. [سورة الفيل]
  900. [آية 1]
  901. [سورة قريش]
  902. [آية 1]
  903. [سورة الماعون]
  904. [آية 1]
  905. [سورة الكوثر]
  906. [آية 1]
  907. [سورة الكافرون]
  908. [آية 1]
  909. [آية 2]
  910. [سورة المسد]
  911. [آية 1]
  912. [آية 2]
  913. [سورة الإخلاص]
  914. [آية 1]
  915. [آية 3]
  916. [سورة الفلق]
  917. [آية 1]
  918. [سورة الناس]
  919. [آية 1]
  920. [آية 4]

[آية 1]

الا بلاغا اليكم فاما الايمان او الكفر فلا املكه وقال الحسن ما معناه انه استثناء منقطع والمعنى لن يجيرني من الله احد الا بلاغا فإنى ان بلغت رحمنى بذلك اي بسبب ذلك

وقوله تعالى ومن يعص الله يريد بالكفر بدليل تأبيد الخلود

وقوله تعالى قل ان ادرى أقريب ما توعدون يعنى عذابهم الذي وعدوا به الامد المدة والغاية

وقوله تعالى الا من ارتضى من رسول معناه فانه يظهره على ما شاء مما هو قليل من كثير ثم يبث تعالى حول ذلك الملك الرسول حفظة رصدا لأبليس وحزبه من الجن والانس

وقوله تعالى ليعلم ان قد ابلغوا الآية قال ابن جبير ليعلم محمد ان الملائكة الحفظة الرصد النازلين بين يدي جبريل وخلفه قد ابلغوا رسالات ربهم وقال مجاهد معناه ليعلم من كذب او اشرك ان الرسل قد بلغت وقيل المعنى ليعلم الله تعالى رسله مبلغة خارجة الى الوجود لان علمه بكل شيء قد تقدم والضمير في احاطوا وأحصى لله سبحانه لا غير

تفسير سورة المزمل وهي مكية في قول الجمهور

الا قوله ان ربك يعلم الى آخر السورة فمدني وقال جماعة هي مكية كلها

بسم الله الرحمن الرحيم

قوله عز وجل يا ايها المزمل نداء للنبي ص - قال السهيلي المزمل اسم مشتق من حالته التي كان عليها عليه السلام حين الخطاب وكذلك المدثر وفي خطابه بهذا الاسم فائدتان احداهما الملاطفة فان العرب اذا قصدت PageV04P350

[آية 2]

ملاطفة المخاطب وترك معاتبته سموه باسم مشتق من حالته كقوله عليه السلام لعلي حين غاضب فاطمة قم ابا تراب اشعارا له انه غير عاتب عليه وملاطفة له والفائدة الثانية التنبيه لكل متزمل راقد ليله لينتبه الى قيام الليل وذكر الله فيه لان الاسم المشتق من الفعل يشترك فيه مع المخاطب كل من عمل بذلك العمل واتصف بتلك الصفة انتهى والتزمل الالتفاف في الثياب قال جمهور المفسرين وهو في البخاري وغيره ان النبي ص - لما جاءه الملك في غار حراء وحاوره بما حاوره به رجع رسول الله ص - الى خديجة فقال زملونى زملونى فنزلت يا ايها المدثر وعلى هذا نزلت يا ايها المزمل

وقوله تعالى قم الليل الا قليلا قال جمهور العلماء هو امر ندب وقيل كان فرضا وقت نزول الآية وقال بعضهم كان فرضا على النبي ص - خاصة وبقي كذلك حتى توفي وقيل غير هذا

وقوله تعالى نصفه يحتمل ان يكون بدلا من قوله قليلا ص الا قليلا استثناء من الليل ونصفه قيل بدل من الليل وعلى هذا يكون استثناء الا قليلا منه اي قم نصف الليل الا قليلا منه والضمير في قوله او انقص منه او زد عليه عائد على النصف وقيل نصفه بدل من قوله الا قليلا قال ابو البقاء وهو اشبه بظاهر الآية انتهى قال ع وكيف ما تقلب المعنى فإنه امر بقيام نصف الليل او اكثر شيئا او اقل شيئا فالأكثر عند العلماء لا يريد على الثلثين والاقل لا ينحط عن الثلث ويقوى هذا حديث ابن عباس في مبيته في بيت ميمونة قال فلما انتصف الليل او قبله بقليل او بعده بقليل قام رسول الله ص - قال ع ويلزم على هذا البدل الذي ذكرناه ان يكون نصف الليل قد وقع عليه الوصف بقليل وقد يحتمل عندى قوله الا قليلا ان يكون استثناء من القيام فنجعل الليل اسم جنس ثم قال الا قليلا اي الا الليالي التي تخل بقيامها لعذر وهذا النظر يحسن مع القول بالندب جدا PageV04P351

— صفحة ٩٨٩ — উৎস: আল-মাকতাবা আশ-শামেলা (OpenITI প্রকল্পের মুক্ত সংস্করণ)। পাতা-বিভাজন কামেলার নিজস্ব; বন্ধনীর [ص: …] মুদ্রিত সংস্করণের পৃষ্ঠা।