الجواهر الحسان في تفسير القرآن
/ ١٠٦١
📝 نص
📑 সূচিপত্র — [آية 24]
  1. [سورة الفاتحة]
  2. [آية 1]
  3. [آية 2]
  4. [آية 4]
  5. [آية 5]
  6. [سورة البقرة]
  7. [آية 1]
  8. [آية 4]
  9. [آية 7]
  10. [آية 11]
  11. [آية 14]
  12. [آية 18]
  13. [آية 19]
  14. [آية 20]
  15. [آية 22]
  16. [آية 24]
  17. [آية 26]
  18. [آية 27]
  19. [آية 29]
  20. [آية 32]
  21. [آية 33]
  22. [آية 60]
  23. [آية 61]
  24. [آية 70]
  25. [آية 74]
  26. [آية 75]
  27. [آية 76]
  28. [آية 78]
  29. [آية 79]
  30. [آية 81]
  31. [آية 109]
  32. [آية 1]
  33. سورة آل عمران بسم الله الرحمن الرحيم
  34. [آية 3]
  35. [آية 4]
  36. [آية 5]
  37. [آية 6]
  38. [آية 7]
  39. [آية 16]
  40. [آية 18]
  41. [آية 99]
  42. [آية 1]
  43. أهلها الآية وفي البخاري عن عائشة رضي الله عنها أنها قالت ما
  44. [آية 2]
  45. [آية 3]
  46. [آية 4]
  47. [آية 6]
  48. [آية 8]
  49. [آية 10]
  50. [آية 12]
  51. [آية 13]
  52. [آية 17]
  53. [آية 18]
  54. [آية 20]
  55. [آية 22]
  56. [آية 23]
  57. [آية 24]
  58. [آية 25]
  59. [آية 26]
  60. [آية 30]
  61. [آية 31]
  62. [آية 33]
  63. [آية 35]
  64. [آية 36]
  65. [آية 37]
  66. [آية 39]
  67. [آية 41]
  68. [آية 43]
  69. [آية 44]
  70. [آية 46]
  71. [آية 49]
  72. [آية 53]
  73. [آية 55]
  74. [آية 58]
  75. [آية 59]
  76. [آية 60]
  77. [آية 61]
  78. [آية 65]
  79. [آية 69]
  80. [آية 70]
  81. [آية 75]
  82. [آية 77]
  83. [آية 78]
  84. [آية 81]
  85. [آية 84]
  86. [آية 86]
  87. [آية 89]
  88. [آية 91]
  89. [آية 92]
  90. [آية 93]
  91. [آية 94]
  92. [آية 95]
  93. [آية 97]
  94. [آية 98]
  95. [آية 101]
  96. [آية 102]
  97. [آية 103]
  98. [آية 104]
  99. [آية 106]
  100. [آية 108]
  101. [آية 111]
  102. [آية 113]
  103. [آية 123]
  104. [آية 153]
  105. [آية 1]
  106. سورة المائدة
  107. [آية 2]
  108. [آية 3]
  109. [آية 4]
  110. [آية 5]
  111. [آية 7]
  112. [آية 13]
  113. [آية 15]
  114. [آية 17]
  115. [آية 21]
  116. [آية 23]
  117. [آية 32]
  118. [آية 40]
  119. [آية 1]
  120. بالتسبيح قلت وعن جابر بن عبد الله قال لما نزلت سورة الأنعام
  121. [آية 2]
  122. [آية 4]
  123. [آية 7]
  124. [آية 11]
  125. [آية 13]
  126. [آية 19]
  127. [آية 20]
  128. [آية 25]
  129. [آية 28]
  130. [آية 32]
  131. [آية 34]
  132. [آية 36]
  133. [آية 38]
  134. [آية 39]
  135. [آية 44]
  136. [آية 48]
  137. [آية 54]
  138. [آية 55]
  139. [آية 56]
  140. [آية 59]
  141. [آية 60]
  142. [آية 62]
  143. [آية 66]
  144. [آية 69]
  145. [آية 70]
  146. [آية 71]
  147. [آية 73]
  148. [آية 76]
  149. [آية 78]
  150. [آية 80]
  151. [آية 84]
  152. [آية 88]
  153. [آية 91]
  154. [آية 102]
  155. [آية 159]
  156. [آية 163]
  157. [آية 165]
  158. [سورة الأعراف]
  159. [آية 1]
  160. [آية 5]
  161. [آية 7]
  162. [آية 10]
  163. [آية 16]
  164. [آية 17]
  165. [آية 19]
  166. [آية 22]
  167. [آية 28]
  168. [آية 32]
  169. [آية 34]
  170. [آية 38]
  171. [آية 39]
  172. [آية 41]
  173. [آية 46]
  174. [آية 47]
  175. [آية 50]
  176. [آية 54]
  177. [آية 56]
  178. [آية 58]
  179. [آية 59]
  180. [آية 62]
  181. [آية 70]
  182. [آية 71]
  183. [آية 73]
  184. [آية 105]
  185. [آية 158]
  186. [سورة الأنفال]
  187. [آية 1]
  188. [آية 5]
  189. [آية 7]
  190. [آية 8]
  191. [آية 10]
  192. [آية 12]
  193. [آية 16]
  194. [آية 19]
  195. [آية 25]
  196. [آية 28]
  197. [آية 31]
  198. [آية 32]
  199. [آية 33]
  200. [آية 36]
  201. [آية 38]
  202. [آية 42]
  203. [آية 43]
  204. [آية 44]
  205. [آية 45]
  206. [آية 48]
  207. [آية 49]
  208. [آية 56]
  209. [آية 58]
  210. [آية 61]
  211. [آية 64]
  212. [آية 66]
  213. [آية 68]
  214. [آية 71]
  215. [آية 73]
  216. [سورة التوبة]
  217. [آية 1]
  218. [آية 4]
  219. [آية 12]
  220. [آية 14]
  221. [آية 16]
  222. [آية 19]
  223. [آية 23]
  224. [آية 26]
  225. [آية 27]
  226. [آية 28]
  227. [آية 33]
  228. [آية 108]
  229. [آية 126]
  230. [آية 1]
  231. تفسير سورة يونس عليه السلام
  232. [آية 3]
  233. [آية 6]
  234. [آية 9]
  235. [آية 11]
  236. [آية 12]
  237. [آية 17]
  238. [آية 22]
  239. [آية 25]
  240. [آية 28]
  241. [آية 30]
  242. [آية 37]
  243. [آية 57]
  244. [آية 67]
  245. [آية 1]
  246. تفسير سورة هود عليه السلام مكية إلا نحو ثلاث آيات
  247. [آية 2]
  248. [آية 6]
  249. [آية 7]
  250. [آية 17]
  251. [آية 111]
  252. [آية 1]
  253. تفسير سورة يوسف عليه السلام
  254. [آية 4]
  255. [آية 8]
  256. [آية 15]
  257. [آية 58]
  258. [آية 79]
  259. [آية 1]
  260. تفسير سورة الرعد
  261. [آية 3]
  262. [آية 5]
  263. [آية 7]
  264. [آية 12]
  265. [آية 14]
  266. [آية 16]
  267. [آية 18]
  268. [آية 24]
  269. [آية 30]
  270. [آية 33]
  271. [سورة إبراهيم]
  272. [آية 1]
  273. [آية 8]
  274. [آية 11]
  275. [آية 44]
  276. [سورة الحجر]
  277. [آية 1]
  278. [آية 12]
  279. [آية 18]
  280. [آية 23]
  281. [آية 27]
  282. [آية 39]
  283. [آية 49]
  284. [آية 63]
  285. [آية 68]
  286. [آية 82]
  287. [آية 88]
  288. [آية 90]
  289. [آية 1]
  290. تفسير سورة النحل وهي مكية غير آيات يسيرة يأتي بيانها إن شاء الله
  291. [آية 2]
  292. [آية 7]
  293. [آية 10]
  294. [آية 14]
  295. [آية 27]
  296. [آية 41]
  297. [آية 45]
  298. [سورة الإسراء]
  299. [آية 1]
  300. [آية 2]
  301. [آية 4]
  302. [آية 6]
  303. [آية 7]
  304. [آية 11]
  305. [آية 13]
  306. [آية 16]
  307. [آية 18]
  308. [آية 23]
  309. [آية 26]
  310. [آية 30]
  311. [آية 36]
  312. [آية 37]
  313. [آية 39]
  314. [آية 40]
  315. [آية 45]
  316. [آية 58]
  317. [آية 1]
  318. الخدري أن النبي صلى الله عليه وسلم قال من قرأ سورة الكهف كما
  319. [آية 5]
  320. [آية 6]
  321. [آية 7]
  322. [آية 15]
  323. [آية 21]
  324. [آية 45]
  325. [آية 1]
  326. تفسير سورة مريم عليها السلام
  327. [آية 4]
  328. [آية 7]
  329. [آية 13]
  330. [آية 23]
  331. [آية 25]
  332. [آية 27]
  333. [آية 30]
  334. [آية 97]
  335. [آية 1]
  336. تفسير سورة طه وهي مكية بسم الله الرحمن الرحيم
  337. [آية 3]
  338. [آية 6]
  339. [آية 22]
  340. [آية 1]
  341. سورة الأنبياء عيهم الصلاة والسلام مكية بإجماع
  342. [آية 2]
  343. [آية 4]
  344. [آية 9]
  345. [آية 19]
  346. [آية 26]
  347. [آية 31]
  348. [آية 42]
  349. [آية 75]
  350. [آية 87]
  351. [آية 88]
  352. [آية 92]
  353. [آية 98]
  354. [آية 101]
  355. [آية 107]
  356. [آية 1]
  357. تفسير سورة الحج وهى مكية
  358. [آية 2]
  359. [آية 5]
  360. [آية 9]
  361. [آية 12]
  362. [آية 18]
  363. [آية 22]
  364. [آية 25]
  365. [آية 28]
  366. [آية 30]
  367. [آية 32]
  368. [آية 34]
  369. [آية 37]
  370. [آية 39]
  371. [آية 41]
  372. [آية 47]
  373. [آية 53]
  374. [آية 64]
  375. [آية 70]
  376. [سورة المؤمنون]
  377. [آية 1]
  378. [آية 3]
  379. [آية 14]
  380. [آية 16]
  381. [آية 27]
  382. [آية 1]
  383. تفسير سورة النور وهى مدنية
  384. [آية 3]
  385. [آية 6]
  386. [آية 8]
  387. [آية 14]
  388. [آية 22]
  389. [آية 23]
  390. [آية 27]
  391. [آية 29]
  392. [آية 32]
  393. [آية 34]
  394. [آية 36]
  395. [آية 37]
  396. [آية 38]
  397. [آية 41]
  398. [آية 44]
  399. [آية 63]
  400. [آية 1]
  401. تفسير سورة الفرقان وهى مكية فى قول الجمهور بسم الله الرحمن
  402. [آية 7]
  403. [آية 10]
  404. [آية 73]
  405. [آية 77]
  406. [آية 1]
  407. تفسير سورة الشعراء وهى مكية كلها فى قول الجمهور بسم الله
  408. [آية 10]
  409. [آية 25]
  410. [آية 46]
  411. [آية 54]
  412. [آية 1]
  413. تفسير سورة النمل وهى مكية بسم الله الرحمن الرحيم قوله تعالى
  414. [آية 6]
  415. [آية 11]
  416. [آية 18]
  417. [آية 22]
  418. [آية 26]
  419. [آية 47]
  420. [آية 60]
  421. [آية 65]
  422. [آية 1]
  423. تفسير سورة القصص وهى مكية الا قوله تعالى ان الذى فرض عليك
  424. [آية 6]
  425. [آية 13]
  426. [آية 20]
  427. [آية 23]
  428. [آية 83]
  429. [سورة العنكبوت]
  430. [آية 1]
  431. [آية 9]
  432. [آية 22]
  433. [آية 25]
  434. [آية 32]
  435. [آية 47]
  436. [آية 57]
  437. [آية 60]
  438. [سورة الروم]
  439. [آية 1]
  440. [آية 8]
  441. [آية 38]
  442. [آية 43]
  443. [آية 1]
  444. تفسير سورة لقمان وهى مكية غير ءايتين قال قتادة اولهما ولو ان
  445. [آية 7]
  446. [آية 13]
  447. [آية 18]
  448. [آية 20]
  449. [آية 32]
  450. [آية 1]
  451. تفسير سورة السجدة وهى مكية - غير ثلاث ءايات نزلت بالمدينة
  452. [آية 5]
  453. [آية 14]
  454. [آية 17]
  455. [آية 20]
  456. [سورة الأحزاب]
  457. [آية 1]
  458. [آية 4]
  459. [آية 6]
  460. [آية 19]
  461. [سورة سبأ]
  462. [آية 1]
  463. [آية 8]
  464. [آية 13]
  465. [آية 14]
  466. [آية 15]
  467. [آية 16]
  468. [آية 17]
  469. [آية 20]
  470. [آية 24]
  471. [آية 31]
  472. [آية 38]
  473. [آية 45]
  474. [آية 51]
  475. [آية 1]
  476. تفسير سورة فاطر وهى مكية
  477. [آية 3]
  478. [آية 11]
  479. [آية 1]
  480. تفسير سورة يس
  481. [آية 6]
  482. [آية 9]
  483. [آية 48]
  484. [آية 55]
  485. [آية 59]
  486. [آية 70]
  487. [آية 1]
  488. تفسير سورة الصافات وهي مكية بسم الله الرحمن الرحيم
  489. [آية 10]
  490. [آية 23]
  491. [آية 27]
  492. [آية 36]
  493. [آية 51]
  494. [آية 55]
  495. [آية 73]
  496. [آية 79]
  497. [آية 96]
  498. [آية 103]
  499. [آية 125]
  500. [آية 137]
  501. [آية 144]
  502. [آية 148]
  503. [آية 159]
  504. [آية 1]
  505. تفسير سورة ص وهي مكية بإجماع
  506. [آية 2]
  507. [آية 5]
  508. [آية 15]
  509. [آية 20]
  510. [آية 22]
  511. [آية 26]
  512. [آية 29]
  513. [آية 31]
  514. [آية 35]
  515. [آية 41]
  516. [آية 46]
  517. [آية 49]
  518. [آية 61]
  519. [آية 65]
  520. [آية 1]
  521. فيحتمل أن ينتصب على الاغراء ويحتمل ان ينتصب على القسم على
  522. [آية 2]
  523. [آية 5]
  524. [آية 8]
  525. [آية 10]
  526. [آية 13]
  527. [آية 20]
  528. [آية 23]
  529. [آية 24]
  530. [آية 25]
  531. [آية 60]
  532. [آية 68]
  533. [آية 71]
  534. [سورة غافر]
  535. [آية 1]
  536. [آية 7]
  537. [آية 9]
  538. [آية 13]
  539. [آية 16]
  540. [آية 28]
  541. [آية 34]
  542. [آية 79]
  543. [سورة فصلت]
  544. [آية 1]
  545. [آية 4]
  546. [آية 11]
  547. [آية 12]
  548. [آية 16]
  549. [آية 19]
  550. [آية 31]
  551. [آية 33]
  552. [آية 37]
  553. [آية 39]
  554. [آية 43]
  555. [آية 45]
  556. [آية 49]
  557. [سورة الشورى]
  558. [آية 1]
  559. [آية 7]
  560. [آية 9]
  561. [آية 13]
  562. [آية 14]
  563. [آية 16]
  564. [آية 19]
  565. [آية 22]
  566. [آية 24]
  567. [آية 25]
  568. [آية 28]
  569. [آية 29]
  570. [آية 33]
  571. [آية 36]
  572. [آية 1]
  573. تفسير سورة الزخرف وهي مكية
  574. [آية 5]
  575. [آية 10]
  576. [آية 15]
  577. [آية 18]
  578. [آية 25]
  579. [آية 33]
  580. [آية 35]
  581. [آية 39]
  582. [آية 46]
  583. [آية 53]
  584. [آية 59]
  585. [آية 67]
  586. [آية 68]
  587. [آية 79]
  588. [آية 1]
  589. تفسير سورة الدخان وهي مكية
  590. [آية 5]
  591. [آية 8]
  592. [آية 1]
  593. تفسير سورة الجاثية وهي مكية
  594. [آية 6]
  595. [آية 14]
  596. [آية 23]
  597. [آية 24]
  598. [آية 29]
  599. [آية 1]
  600. تفسير سورة الأحقاف وهي مكية
  601. [آية 6]
  602. [آية 10]
  603. [آية 15]
  604. [آية 16]
  605. [آية 19]
  606. [آية 21]
  607. [آية 24]
  608. [آية 28]
  609. [آية 32]
  610. [سورة محمد]
  611. [آية 1]
  612. [آية 3]
  613. [آية 6]
  614. [آية 11]
  615. [آية 16]
  616. [آية 20]
  617. [آية 21]
  618. [آية 24]
  619. [آية 29]
  620. [آية 35]
  621. [آية 1]
  622. تفسير سورة الفتح وهي مدنية
  623. [آية 2]
  624. [آية 6]
  625. [آية 11]
  626. [آية 12]
  627. [آية 18]
  628. [آية 20]
  629. [آية 22]
  630. [آية 26]
  631. [آية 27]
  632. [آية 29]
  633. [آية 1]
  634. تفسير سورة الحجرات وهي مدنية بإجماع
  635. [آية 2]
  636. [آية 3]
  637. [آية 9]
  638. [آية 12]
  639. [آية 13]
  640. [آية 14]
  641. [آية 1]
  642. تفسير سورة ق وهي مكية باجماع
  643. [آية 3]
  644. [سورة الذاريات]
  645. [آية 1]
  646. [آية 7]
  647. [آية 15]
  648. [آية 19]
  649. [آية 22]
  650. [آية 23]
  651. [آية 30]
  652. [آية 35]
  653. [سورة الطور]
  654. [آية 1]
  655. [آية 3]
  656. [آية 7]
  657. [آية 19]
  658. [آية 22]
  659. [آية 23]
  660. [آية 25]
  661. [سورة النجم]
  662. [آية 1]
  663. [آية 10]
  664. [آية 13]
  665. [آية 19]
  666. [آية 24]
  667. [آية 31]
  668. [آية 36]
  669. [سورة القمر]
  670. [آية 1]
  671. [آية 2]
  672. [آية 11]
  673. [آية 20]
  674. [آية 33]
  675. [آية 45]
  676. [آية 52]
  677. [آية 1]
  678. تفسير سورة الرحمن عز وجل وهي مكية في قول الجمهور
  679. [آية 7]
  680. [آية 14]
  681. [آية 19]
  682. [آية 27]
  683. [آية 37]
  684. [آية 54]
  685. [آية 60]
  686. [آية 70]
  687. [آية 1]
  688. تفسير سورة الواقعة وهي مكية بإجماع ممن يعتد بقوله
  689. [آية 8]
  690. [آية 15]
  691. [آية 24]
  692. [آية 28]
  693. [آية 1]
  694. تفسير سورة الحديد وهي مدنية ويشبه صدرها أن يكون مكيا
  695. [آية 8]
  696. [آية 9]
  697. [آية 10]
  698. [آية 16]
  699. [آية 21]
  700. [آية 24]
  701. [آية 27]
  702. [آية 28]
  703. [آية 1]
  704. تفسير سورة المجادلة وهي مدنية
  705. [آية 3]
  706. [آية 7]
  707. [آية 12]
  708. [آية 13]
  709. [آية 1]
  710. تفسير سورة الحشر وهي مدنية
  711. [آية 3]
  712. [آية 8]
  713. [آية 10]
  714. [آية 11]
  715. [آية 17]
  716. [آية 21]
  717. [آية 1]
  718. تفسير سورة الممتحنة وهي مدنية بإجماع
  719. [آية 2]
  720. [آية 5]
  721. [آية 11]
  722. [آية 13]
  723. [آية 1]
  724. تفسير سورة الصف وهي مدنية في قول الجمهور وقيل مكية
  725. [آية 5]
  726. [آية 10]
  727. [آية 1]
  728. تفسير سورة الجمعة وهي مدنية
  729. [آية 6]
  730. [آية 10]
  731. [سورة المنافقون]
  732. [آية 1]
  733. [آية 5]
  734. [آية 6]
  735. [سورة التغابن]
  736. [آية 1]
  737. [آية 15]
  738. [آية 1]
  739. تفسير سورة الطلاق وهي مدنية
  740. [آية 2]
  741. [آية 3]
  742. [آية 6]
  743. [آية 8]
  744. [آية 1]
  745. تفسير سورة التحريم وهي مدنية بإجماع
  746. [آية 2]
  747. [آية 5]
  748. [آية 10]
  749. [آية 1]
  750. تفسير سورة الملك وهي مكية بإجماع
  751. [آية 3]
  752. [آية 6]
  753. [آية 20]
  754. [آية 24]
  755. [آية 1]
  756. تفسير سورة القلم وهي مكية بلا خلاف
  757. [آية 2]
  758. [آية 4]
  759. [آية 12]
  760. [آية 14]
  761. [آية 43]
  762. [آية 1]
  763. تفسير سورة الحاقة وهي مكية بإجماع
  764. [آية 5]
  765. [آية 16]
  766. [آية 18]
  767. [آية 33]
  768. [سورة المعارج]
  769. [آية 1]
  770. [آية 3]
  771. [آية 5]
  772. [آية 10]
  773. [آية 24]
  774. [آية 38]
  775. [آية 1]
  776. تفسير سورة نوح عليه السلام وهي مكية بإجماع
  777. [آية 13]
  778. [آية 24]
  779. [آية 1]
  780. تفسير سورة الجن وهي مكية باجماع
  781. [آية 5]
  782. [آية 10]
  783. [آية 18]
  784. [آية 1]
  785. تفسير سورة المزمل وهي مكية في قول الجمهور
  786. [آية 2]
  787. [آية 5]
  788. [آية 6]
  789. [آية 9]
  790. [آية 20]
  791. [آية 1]
  792. تفسير سورة المدثر وهي مكية باجماع
  793. [آية 6]
  794. [آية 11]
  795. [آية 23]
  796. [آية 37]
  797. [سورة القيامة]
  798. [آية 1]
  799. [آية 6]
  800. [آية 16]
  801. [آية 26]
  802. [آية 38]
  803. [سورة الإنسان]
  804. [آية 1]
  805. [آية 3]
  806. [آية 9]
  807. [آية 16]
  808. [آية 21]
  809. [آية 28]
  810. [سورة المرسلات]
  811. [آية 1]
  812. [آية 11]
  813. [آية 30]
  814. [سورة النبأ]
  815. [آية 1]
  816. [آية 2]
  817. [آية 19]
  818. [آية 30]
  819. [سورة النازعات]
  820. [آية 1]
  821. [آية 7]
  822. [آية 19]
  823. [سورة عبس]
  824. [آية 1]
  825. [آية 18]
  826. [آية 1]
  827. تفسير سورة التكوير وهي مكية بإجماع
  828. [آية 6]
  829. [آية 14]
  830. [سورة الإنفطار]
  831. [آية 1]
  832. [آية 1]
  833. تفسير سورة المطففين وهي مكية في قول جماعة
  834. [آية 2]
  835. [آية 8]
  836. [آية 21]
  837. [سورة الإنشقاق]
  838. [آية 1]
  839. [آية 2]
  840. [آية 9]
  841. [سورة البروج]
  842. [آية 1]
  843. [آية 10]
  844. [سورة الطارق]
  845. [آية 1]
  846. [آية 8]
  847. [سورة الأعلى]
  848. [آية 1]
  849. [آية 6]
  850. [آية 13]
  851. [آية 14]
  852. [سورة الغاشية]
  853. [آية 1]
  854. [آية 11]
  855. [سورة الفجر]
  856. [آية 1]
  857. [آية 15]
  858. [آية 22]
  859. [آية 1]
  860. تفسير سورة البلد وهي مكية في قول الجمهور وقيل مدنية
  861. [آية 2]
  862. [آية 11]
  863. [سورة الشمس]
  864. [آية 1]
  865. [آية 5]
  866. [آية 11]
  867. [سورة الليل]
  868. [آية 1]
  869. [آية 15]
  870. [سورة الضحى]
  871. [آية 1]
  872. [آية 11]
  873. [سورة الشرح]
  874. [آية 1]
  875. [سورة التين]
  876. [آية 1]
  877. [آية 5]
  878. [سورة العلق]
  879. [آية 1]
  880. [آية 8]
  881. [آية 18]
  882. [سورة القدر]
  883. [آية 1]
  884. [آية 2]
  885. [سورة البينة]
  886. [آية 1]
  887. [سورة الزلزلة]
  888. [آية 1]
  889. [آية 4]
  890. [سورة العاديات]
  891. [آية 1]
  892. [آية 1]
  893. تفسير سورة القارعة وهي مكية بلا خلاف
  894. [آية 1]
  895. تفسير سورة التكاثر وهي مكية
  896. [آية 4]
  897. [آية 1]
  898. تفسير سورة الهمزة وهي مكية
  899. [سورة الفيل]
  900. [آية 1]
  901. [سورة قريش]
  902. [آية 1]
  903. [سورة الماعون]
  904. [آية 1]
  905. [سورة الكوثر]
  906. [آية 1]
  907. [سورة الكافرون]
  908. [آية 1]
  909. [آية 2]
  910. [سورة المسد]
  911. [آية 1]
  912. [آية 2]
  913. [سورة الإخلاص]
  914. [آية 1]
  915. [آية 3]
  916. [سورة الفلق]
  917. [آية 1]
  918. [سورة الناس]
  919. [آية 1]
  920. [آية 4]

[آية 24]

الله ص - عن هذا التشبيه فقال صفاؤهن كصفاء الدر في الأصداف الذي لا تمسه الأيدي وجزاء بما كانوا يعملون أي أن هذه الرتب والنعيم هي لهم بحسب أعمالهم لأنه روي أن المنازل والقسم في الجنة هي مقتسمة على قدر الأعمال ونفس دخول الجنة هو برحمة الله وفضله لا بعمل عامل كما جاء في الصحيح

وقوله تعالى إلا قيلا سلاما سلاما قال أبو حيان إلا قيلا سلاما سلاما الظاهر أن الاستثناء منقطع لأنه لا يندرج في اللغو والتأثيم وقيل متصل وهو بعيد انتهى قال الزجاج وسلاما مصدر كأنه يذكر انه يقول بعضهم لبعض سلاما سلاما ت قال الثعلبي والسدر شجر النبق ومخضود أي مقطوع الشوك قال ع ولأهل تحرير النظر هنا إشارة في أن هذا الخذد بإزاء أعمالهم التي سلموا منها إذ أهل اليمين توابون لهم سلام وليسوا بسابقين قال الفخر وقد بان لي بالدليل أن المراد بأصحاب اليمين الناجون الذين أذنبوا وأسرفوا وعفا الله تعالى عنهم بسبب أدنى حسنة لا الذين غلبت حسناتهم وكثرت انتهى والطلح من العضاة شجر عظيم كثير الشوك وصفه في الجنة على صفة مباينة لحال الدنيا ومنضود معناه مركب ثمره بعضه على بعض من أرضه إلى أعلاه وقرأ علي رضي الله عنه وغيره وطلع فقيل لعلي إنما هو وطلح فقال ما للطلح والجنة قيل له أنصلحها في المصحف فقال أن المصحف اليوم لا يهاج ولا يغير وقال علي أيضا وابن عباس الطلح الموز والظل الممدود معناه الذي PageV04P252 تنسخه شمس وتفسير ذلك في قوله ص - أن في الجنة شجرة يسير الراكب الجواد المضمر في ظلها مائة سنة لا يقطعها واقرءوا إن شئتم وظل ممدود إلى غير هذا من الأحاديث في هذا المعنى ت وفي صحيحي البخاري ومسلم عن النبي ص - أن في الجنة شجرة يسير الراكب في ظلها مائة سنة لا يقطعها ولقاب قوس أحدكم في الجنة خير مما طلعت عليه الشمس أو تغرب انتهى وماء مسكوب أي جار في غير أخدود لا مقطوعة ولا ممنوعة أي لا مقطوعة بالأزمان كحال فاكهة الدنيا ولا ممنوعة بوجه من الوجوه التي تمتنع بها فاكهة الدنيا والفرش الأسرة وعن أبي سعيد الخدري أن في ارتفاع السرير منها مسيرة خمس مائة سنة ت وهذا إن ثبت فلا بعد فيه إذ أحوال الآخرة كلها خرق وعادة وقال أبو عبيدة وغيره أراد بالفرش النساء ومرفوعة معناه في الأقدار والمنازل وأنشأناهن معناه خلقناهن شيئا بعد شيئ وقال النبي ص - في تفسير هذه الآية هن عجائزكن في الدنيا عمشا رمصا جعلهن الله بعد الكبر أترابا وقال للعجوز أن الجنة لا يدخلها العجوز فحزنت فقال إنك إذا دخلت الجنة أنشئت خلقا آخر

وقوله سبحانه فجعلناهن أبكار قيل معناه دائمة البكارة متى عاود الوطء وجدها بكرا والعرب جمع عروب وهي المتحببة إلى زوجها بإظهار محتبه قاله ابن عباس وعبر عنهن ابن عباس أيضا بالعواشق وقال زيد العروب الحسنة الكلام ت قال البخاري والعروب يسميها أهل مكة العربة وأهل المدينة الغنجة وأهل العراق الشكلة انتهى

وقوله أترابا معناه في الشكل والقد قال قتادة أترابا يعني سنا واحدة ويروى أن أهل الجنة هم على قد ابن أربعة عشر عاما في الشباب والنضرة وقيل على مثال أبناء ثلاث وثلاثين سنة مردا بيضا مكحلين زاد الثعلبي على خلق ءادم طوله ستون ذراعا في سبعة أذرع

وقوله سبحانه ثلة من الأولين وثلة من الآخرين قال الحسن بن أبي PageV04P253 الحسن وغيره الأولون سالف الأمم منهم جماعة عظيمة أصحاب يمين والأخرون هذه الأمة منهم جماعة عظيمة أهل يمين قال ع بل جميعهم الأمن كان من السابقين وقال قوم من المتأولين هاتان الفرقتان في أمة محمد وروى ابن عباس عن النبي ص - أنه قال الثلتان من أمتي وروى ابن المبارك في رقائقه عن النبي ص - أنه قال إن أمتى ثلثا أهل الجنة والناس يومئذ عشرون ومائة صف وإن أمتي من ذلك ثمانون صفا انتهى

— صفحة ٩٢٢ — উৎস: আল-মাকতাবা আশ-শামেলা (OpenITI প্রকল্পের মুক্ত সংস্করণ)। পাতা-বিভাজন কামেলার নিজস্ব; বন্ধনীর [ص: …] মুদ্রিত সংস্করণের পৃষ্ঠা।