الجواهر الحسان في تفسير القرآن
/ ১০৬১
📝 লেখা
📑 সূচিপত্র — [آية 27]
  1. [سورة الفاتحة]
  2. [آية 1]
  3. [آية 2]
  4. [آية 4]
  5. [آية 5]
  6. [سورة البقرة]
  7. [آية 1]
  8. [آية 4]
  9. [آية 7]
  10. [آية 11]
  11. [آية 14]
  12. [آية 18]
  13. [آية 19]
  14. [آية 20]
  15. [آية 22]
  16. [آية 24]
  17. [آية 26]
  18. [آية 27]
  19. [آية 29]
  20. [آية 32]
  21. [آية 33]
  22. [آية 60]
  23. [آية 61]
  24. [آية 70]
  25. [آية 74]
  26. [آية 75]
  27. [آية 76]
  28. [آية 78]
  29. [آية 79]
  30. [آية 81]
  31. [آية 109]
  32. [آية 1]
  33. سورة آل عمران بسم الله الرحمن الرحيم
  34. [آية 3]
  35. [آية 4]
  36. [آية 5]
  37. [آية 6]
  38. [آية 7]
  39. [آية 16]
  40. [آية 18]
  41. [آية 99]
  42. [آية 1]
  43. أهلها الآية وفي البخاري عن عائشة رضي الله عنها أنها قالت ما
  44. [آية 2]
  45. [آية 3]
  46. [آية 4]
  47. [آية 6]
  48. [آية 8]
  49. [آية 10]
  50. [آية 12]
  51. [آية 13]
  52. [آية 17]
  53. [آية 18]
  54. [آية 20]
  55. [آية 22]
  56. [آية 23]
  57. [آية 24]
  58. [آية 25]
  59. [آية 26]
  60. [آية 30]
  61. [آية 31]
  62. [آية 33]
  63. [آية 35]
  64. [آية 36]
  65. [آية 37]
  66. [آية 39]
  67. [آية 41]
  68. [آية 43]
  69. [آية 44]
  70. [آية 46]
  71. [آية 49]
  72. [آية 53]
  73. [آية 55]
  74. [آية 58]
  75. [آية 59]
  76. [آية 60]
  77. [آية 61]
  78. [آية 65]
  79. [آية 69]
  80. [آية 70]
  81. [آية 75]
  82. [آية 77]
  83. [آية 78]
  84. [آية 81]
  85. [آية 84]
  86. [آية 86]
  87. [آية 89]
  88. [آية 91]
  89. [آية 92]
  90. [آية 93]
  91. [آية 94]
  92. [آية 95]
  93. [آية 97]
  94. [آية 98]
  95. [آية 101]
  96. [آية 102]
  97. [آية 103]
  98. [آية 104]
  99. [آية 106]
  100. [آية 108]
  101. [آية 111]
  102. [آية 113]
  103. [آية 123]
  104. [آية 153]
  105. [آية 1]
  106. سورة المائدة
  107. [آية 2]
  108. [آية 3]
  109. [آية 4]
  110. [آية 5]
  111. [آية 7]
  112. [آية 13]
  113. [آية 15]
  114. [آية 17]
  115. [آية 21]
  116. [آية 23]
  117. [آية 32]
  118. [آية 40]
  119. [آية 1]
  120. بالتسبيح قلت وعن جابر بن عبد الله قال لما نزلت سورة الأنعام
  121. [آية 2]
  122. [آية 4]
  123. [آية 7]
  124. [آية 11]
  125. [آية 13]
  126. [آية 19]
  127. [آية 20]
  128. [آية 25]
  129. [آية 28]
  130. [آية 32]
  131. [آية 34]
  132. [آية 36]
  133. [آية 38]
  134. [آية 39]
  135. [آية 44]
  136. [آية 48]
  137. [آية 54]
  138. [آية 55]
  139. [آية 56]
  140. [آية 59]
  141. [آية 60]
  142. [آية 62]
  143. [آية 66]
  144. [آية 69]
  145. [آية 70]
  146. [آية 71]
  147. [آية 73]
  148. [آية 76]
  149. [آية 78]
  150. [آية 80]
  151. [آية 84]
  152. [آية 88]
  153. [آية 91]
  154. [آية 102]
  155. [آية 159]
  156. [آية 163]
  157. [آية 165]
  158. [سورة الأعراف]
  159. [آية 1]
  160. [آية 5]
  161. [آية 7]
  162. [آية 10]
  163. [آية 16]
  164. [آية 17]
  165. [آية 19]
  166. [آية 22]
  167. [آية 28]
  168. [آية 32]
  169. [آية 34]
  170. [آية 38]
  171. [آية 39]
  172. [آية 41]
  173. [آية 46]
  174. [آية 47]
  175. [آية 50]
  176. [آية 54]
  177. [آية 56]
  178. [آية 58]
  179. [آية 59]
  180. [آية 62]
  181. [آية 70]
  182. [آية 71]
  183. [آية 73]
  184. [آية 105]
  185. [آية 158]
  186. [سورة الأنفال]
  187. [آية 1]
  188. [آية 5]
  189. [آية 7]
  190. [آية 8]
  191. [آية 10]
  192. [آية 12]
  193. [آية 16]
  194. [آية 19]
  195. [آية 25]
  196. [آية 28]
  197. [آية 31]
  198. [آية 32]
  199. [آية 33]
  200. [آية 36]
  201. [آية 38]
  202. [آية 42]
  203. [آية 43]
  204. [آية 44]
  205. [آية 45]
  206. [آية 48]
  207. [آية 49]
  208. [آية 56]
  209. [آية 58]
  210. [آية 61]
  211. [آية 64]
  212. [آية 66]
  213. [آية 68]
  214. [آية 71]
  215. [آية 73]
  216. [سورة التوبة]
  217. [آية 1]
  218. [آية 4]
  219. [آية 12]
  220. [آية 14]
  221. [آية 16]
  222. [آية 19]
  223. [آية 23]
  224. [آية 26]
  225. [آية 27]
  226. [آية 28]
  227. [آية 33]
  228. [آية 108]
  229. [آية 126]
  230. [آية 1]
  231. تفسير سورة يونس عليه السلام
  232. [آية 3]
  233. [آية 6]
  234. [آية 9]
  235. [آية 11]
  236. [آية 12]
  237. [آية 17]
  238. [آية 22]
  239. [آية 25]
  240. [آية 28]
  241. [آية 30]
  242. [آية 37]
  243. [آية 57]
  244. [آية 67]
  245. [آية 1]
  246. تفسير سورة هود عليه السلام مكية إلا نحو ثلاث آيات
  247. [آية 2]
  248. [آية 6]
  249. [آية 7]
  250. [آية 17]
  251. [آية 111]
  252. [آية 1]
  253. تفسير سورة يوسف عليه السلام
  254. [آية 4]
  255. [آية 8]
  256. [آية 15]
  257. [آية 58]
  258. [آية 79]
  259. [آية 1]
  260. تفسير سورة الرعد
  261. [آية 3]
  262. [آية 5]
  263. [آية 7]
  264. [آية 12]
  265. [آية 14]
  266. [آية 16]
  267. [آية 18]
  268. [آية 24]
  269. [آية 30]
  270. [آية 33]
  271. [سورة إبراهيم]
  272. [آية 1]
  273. [آية 8]
  274. [آية 11]
  275. [آية 44]
  276. [سورة الحجر]
  277. [آية 1]
  278. [آية 12]
  279. [آية 18]
  280. [آية 23]
  281. [آية 27]
  282. [آية 39]
  283. [آية 49]
  284. [آية 63]
  285. [آية 68]
  286. [آية 82]
  287. [آية 88]
  288. [آية 90]
  289. [آية 1]
  290. تفسير سورة النحل وهي مكية غير آيات يسيرة يأتي بيانها إن شاء الله
  291. [آية 2]
  292. [آية 7]
  293. [آية 10]
  294. [آية 14]
  295. [آية 27]
  296. [آية 41]
  297. [آية 45]
  298. [سورة الإسراء]
  299. [آية 1]
  300. [آية 2]
  301. [آية 4]
  302. [آية 6]
  303. [آية 7]
  304. [آية 11]
  305. [آية 13]
  306. [آية 16]
  307. [آية 18]
  308. [آية 23]
  309. [آية 26]
  310. [آية 30]
  311. [آية 36]
  312. [آية 37]
  313. [آية 39]
  314. [آية 40]
  315. [آية 45]
  316. [آية 58]
  317. [آية 1]
  318. الخدري أن النبي صلى الله عليه وسلم قال من قرأ سورة الكهف كما
  319. [آية 5]
  320. [آية 6]
  321. [آية 7]
  322. [آية 15]
  323. [آية 21]
  324. [آية 45]
  325. [آية 1]
  326. تفسير سورة مريم عليها السلام
  327. [آية 4]
  328. [آية 7]
  329. [آية 13]
  330. [آية 23]
  331. [آية 25]
  332. [آية 27]
  333. [آية 30]
  334. [آية 97]
  335. [آية 1]
  336. تفسير سورة طه وهي مكية بسم الله الرحمن الرحيم
  337. [آية 3]
  338. [آية 6]
  339. [آية 22]
  340. [آية 1]
  341. سورة الأنبياء عيهم الصلاة والسلام مكية بإجماع
  342. [آية 2]
  343. [آية 4]
  344. [آية 9]
  345. [آية 19]
  346. [آية 26]
  347. [آية 31]
  348. [آية 42]
  349. [آية 75]
  350. [آية 87]
  351. [آية 88]
  352. [آية 92]
  353. [آية 98]
  354. [آية 101]
  355. [آية 107]
  356. [آية 1]
  357. تفسير سورة الحج وهى مكية
  358. [آية 2]
  359. [آية 5]
  360. [آية 9]
  361. [آية 12]
  362. [آية 18]
  363. [آية 22]
  364. [آية 25]
  365. [آية 28]
  366. [آية 30]
  367. [آية 32]
  368. [آية 34]
  369. [آية 37]
  370. [آية 39]
  371. [آية 41]
  372. [آية 47]
  373. [آية 53]
  374. [آية 64]
  375. [آية 70]
  376. [سورة المؤمنون]
  377. [آية 1]
  378. [آية 3]
  379. [آية 14]
  380. [آية 16]
  381. [آية 27]
  382. [آية 1]
  383. تفسير سورة النور وهى مدنية
  384. [آية 3]
  385. [آية 6]
  386. [آية 8]
  387. [آية 14]
  388. [آية 22]
  389. [آية 23]
  390. [آية 27]
  391. [آية 29]
  392. [آية 32]
  393. [آية 34]
  394. [آية 36]
  395. [آية 37]
  396. [آية 38]
  397. [آية 41]
  398. [آية 44]
  399. [آية 63]
  400. [آية 1]
  401. تفسير سورة الفرقان وهى مكية فى قول الجمهور بسم الله الرحمن
  402. [آية 7]
  403. [آية 10]
  404. [آية 73]
  405. [آية 77]
  406. [آية 1]
  407. تفسير سورة الشعراء وهى مكية كلها فى قول الجمهور بسم الله
  408. [آية 10]
  409. [آية 25]
  410. [آية 46]
  411. [آية 54]
  412. [آية 1]
  413. تفسير سورة النمل وهى مكية بسم الله الرحمن الرحيم قوله تعالى
  414. [آية 6]
  415. [آية 11]
  416. [آية 18]
  417. [آية 22]
  418. [آية 26]
  419. [آية 47]
  420. [آية 60]
  421. [آية 65]
  422. [آية 1]
  423. تفسير سورة القصص وهى مكية الا قوله تعالى ان الذى فرض عليك
  424. [آية 6]
  425. [آية 13]
  426. [آية 20]
  427. [آية 23]
  428. [آية 83]
  429. [سورة العنكبوت]
  430. [آية 1]
  431. [آية 9]
  432. [آية 22]
  433. [آية 25]
  434. [آية 32]
  435. [آية 47]
  436. [آية 57]
  437. [آية 60]
  438. [سورة الروم]
  439. [آية 1]
  440. [آية 8]
  441. [آية 38]
  442. [آية 43]
  443. [آية 1]
  444. تفسير سورة لقمان وهى مكية غير ءايتين قال قتادة اولهما ولو ان
  445. [آية 7]
  446. [آية 13]
  447. [آية 18]
  448. [آية 20]
  449. [آية 32]
  450. [آية 1]
  451. تفسير سورة السجدة وهى مكية - غير ثلاث ءايات نزلت بالمدينة
  452. [آية 5]
  453. [آية 14]
  454. [آية 17]
  455. [آية 20]
  456. [سورة الأحزاب]
  457. [آية 1]
  458. [آية 4]
  459. [آية 6]
  460. [آية 19]
  461. [سورة سبأ]
  462. [آية 1]
  463. [آية 8]
  464. [آية 13]
  465. [آية 14]
  466. [آية 15]
  467. [آية 16]
  468. [آية 17]
  469. [آية 20]
  470. [آية 24]
  471. [آية 31]
  472. [آية 38]
  473. [آية 45]
  474. [آية 51]
  475. [آية 1]
  476. تفسير سورة فاطر وهى مكية
  477. [آية 3]
  478. [آية 11]
  479. [آية 1]
  480. تفسير سورة يس
  481. [آية 6]
  482. [آية 9]
  483. [آية 48]
  484. [آية 55]
  485. [آية 59]
  486. [آية 70]
  487. [آية 1]
  488. تفسير سورة الصافات وهي مكية بسم الله الرحمن الرحيم
  489. [آية 10]
  490. [آية 23]
  491. [آية 27]
  492. [آية 36]
  493. [آية 51]
  494. [آية 55]
  495. [آية 73]
  496. [آية 79]
  497. [آية 96]
  498. [آية 103]
  499. [آية 125]
  500. [آية 137]
  501. [آية 144]
  502. [آية 148]
  503. [آية 159]
  504. [آية 1]
  505. تفسير سورة ص وهي مكية بإجماع
  506. [آية 2]
  507. [آية 5]
  508. [آية 15]
  509. [آية 20]
  510. [آية 22]
  511. [آية 26]
  512. [آية 29]
  513. [آية 31]
  514. [آية 35]
  515. [آية 41]
  516. [آية 46]
  517. [آية 49]
  518. [آية 61]
  519. [آية 65]
  520. [آية 1]
  521. فيحتمل أن ينتصب على الاغراء ويحتمل ان ينتصب على القسم على
  522. [آية 2]
  523. [آية 5]
  524. [آية 8]
  525. [آية 10]
  526. [آية 13]
  527. [آية 20]
  528. [آية 23]
  529. [آية 24]
  530. [آية 25]
  531. [آية 60]
  532. [آية 68]
  533. [آية 71]
  534. [سورة غافر]
  535. [آية 1]
  536. [آية 7]
  537. [آية 9]
  538. [آية 13]
  539. [آية 16]
  540. [آية 28]
  541. [آية 34]
  542. [آية 79]
  543. [سورة فصلت]
  544. [آية 1]
  545. [آية 4]
  546. [آية 11]
  547. [آية 12]
  548. [آية 16]
  549. [آية 19]
  550. [آية 31]
  551. [آية 33]
  552. [آية 37]
  553. [آية 39]
  554. [آية 43]
  555. [آية 45]
  556. [آية 49]
  557. [سورة الشورى]
  558. [آية 1]
  559. [آية 7]
  560. [آية 9]
  561. [آية 13]
  562. [آية 14]
  563. [آية 16]
  564. [آية 19]
  565. [آية 22]
  566. [آية 24]
  567. [آية 25]
  568. [آية 28]
  569. [آية 29]
  570. [آية 33]
  571. [آية 36]
  572. [آية 1]
  573. تفسير سورة الزخرف وهي مكية
  574. [آية 5]
  575. [آية 10]
  576. [آية 15]
  577. [آية 18]
  578. [آية 25]
  579. [آية 33]
  580. [آية 35]
  581. [آية 39]
  582. [آية 46]
  583. [آية 53]
  584. [آية 59]
  585. [آية 67]
  586. [آية 68]
  587. [آية 79]
  588. [آية 1]
  589. تفسير سورة الدخان وهي مكية
  590. [آية 5]
  591. [آية 8]
  592. [آية 1]
  593. تفسير سورة الجاثية وهي مكية
  594. [آية 6]
  595. [آية 14]
  596. [آية 23]
  597. [آية 24]
  598. [آية 29]
  599. [آية 1]
  600. تفسير سورة الأحقاف وهي مكية
  601. [آية 6]
  602. [آية 10]
  603. [آية 15]
  604. [آية 16]
  605. [آية 19]
  606. [آية 21]
  607. [آية 24]
  608. [آية 28]
  609. [آية 32]
  610. [سورة محمد]
  611. [آية 1]
  612. [آية 3]
  613. [آية 6]
  614. [آية 11]
  615. [آية 16]
  616. [آية 20]
  617. [آية 21]
  618. [آية 24]
  619. [آية 29]
  620. [آية 35]
  621. [آية 1]
  622. تفسير سورة الفتح وهي مدنية
  623. [آية 2]
  624. [آية 6]
  625. [آية 11]
  626. [آية 12]
  627. [آية 18]
  628. [آية 20]
  629. [آية 22]
  630. [آية 26]
  631. [آية 27]
  632. [آية 29]
  633. [آية 1]
  634. تفسير سورة الحجرات وهي مدنية بإجماع
  635. [آية 2]
  636. [آية 3]
  637. [آية 9]
  638. [آية 12]
  639. [آية 13]
  640. [آية 14]
  641. [آية 1]
  642. تفسير سورة ق وهي مكية باجماع
  643. [آية 3]
  644. [سورة الذاريات]
  645. [آية 1]
  646. [آية 7]
  647. [آية 15]
  648. [آية 19]
  649. [آية 22]
  650. [آية 23]
  651. [آية 30]
  652. [آية 35]
  653. [سورة الطور]
  654. [آية 1]
  655. [آية 3]
  656. [آية 7]
  657. [آية 19]
  658. [آية 22]
  659. [آية 23]
  660. [آية 25]
  661. [سورة النجم]
  662. [آية 1]
  663. [آية 10]
  664. [آية 13]
  665. [آية 19]
  666. [آية 24]
  667. [آية 31]
  668. [آية 36]
  669. [سورة القمر]
  670. [آية 1]
  671. [آية 2]
  672. [آية 11]
  673. [آية 20]
  674. [آية 33]
  675. [آية 45]
  676. [آية 52]
  677. [آية 1]
  678. تفسير سورة الرحمن عز وجل وهي مكية في قول الجمهور
  679. [آية 7]
  680. [آية 14]
  681. [آية 19]
  682. [آية 27]
  683. [آية 37]
  684. [آية 54]
  685. [آية 60]
  686. [آية 70]
  687. [آية 1]
  688. تفسير سورة الواقعة وهي مكية بإجماع ممن يعتد بقوله
  689. [آية 8]
  690. [آية 15]
  691. [آية 24]
  692. [آية 28]
  693. [آية 1]
  694. تفسير سورة الحديد وهي مدنية ويشبه صدرها أن يكون مكيا
  695. [آية 8]
  696. [آية 9]
  697. [آية 10]
  698. [آية 16]
  699. [آية 21]
  700. [آية 24]
  701. [آية 27]
  702. [آية 28]
  703. [آية 1]
  704. تفسير سورة المجادلة وهي مدنية
  705. [آية 3]
  706. [آية 7]
  707. [آية 12]
  708. [آية 13]
  709. [آية 1]
  710. تفسير سورة الحشر وهي مدنية
  711. [آية 3]
  712. [آية 8]
  713. [آية 10]
  714. [آية 11]
  715. [آية 17]
  716. [آية 21]
  717. [آية 1]
  718. تفسير سورة الممتحنة وهي مدنية بإجماع
  719. [آية 2]
  720. [آية 5]
  721. [آية 11]
  722. [آية 13]
  723. [آية 1]
  724. تفسير سورة الصف وهي مدنية في قول الجمهور وقيل مكية
  725. [آية 5]
  726. [آية 10]
  727. [آية 1]
  728. تفسير سورة الجمعة وهي مدنية
  729. [آية 6]
  730. [آية 10]
  731. [سورة المنافقون]
  732. [آية 1]
  733. [آية 5]
  734. [آية 6]
  735. [سورة التغابن]
  736. [آية 1]
  737. [آية 15]
  738. [آية 1]
  739. تفسير سورة الطلاق وهي مدنية
  740. [آية 2]
  741. [آية 3]
  742. [آية 6]
  743. [آية 8]
  744. [آية 1]
  745. تفسير سورة التحريم وهي مدنية بإجماع
  746. [آية 2]
  747. [آية 5]
  748. [آية 10]
  749. [آية 1]
  750. تفسير سورة الملك وهي مكية بإجماع
  751. [آية 3]
  752. [آية 6]
  753. [آية 20]
  754. [آية 24]
  755. [آية 1]
  756. تفسير سورة القلم وهي مكية بلا خلاف
  757. [آية 2]
  758. [آية 4]
  759. [آية 12]
  760. [آية 14]
  761. [آية 43]
  762. [آية 1]
  763. تفسير سورة الحاقة وهي مكية بإجماع
  764. [آية 5]
  765. [آية 16]
  766. [آية 18]
  767. [آية 33]
  768. [سورة المعارج]
  769. [آية 1]
  770. [آية 3]
  771. [آية 5]
  772. [آية 10]
  773. [آية 24]
  774. [آية 38]
  775. [آية 1]
  776. تفسير سورة نوح عليه السلام وهي مكية بإجماع
  777. [آية 13]
  778. [آية 24]
  779. [آية 1]
  780. تفسير سورة الجن وهي مكية باجماع
  781. [آية 5]
  782. [آية 10]
  783. [آية 18]
  784. [آية 1]
  785. تفسير سورة المزمل وهي مكية في قول الجمهور
  786. [آية 2]
  787. [آية 5]
  788. [آية 6]
  789. [آية 9]
  790. [آية 20]
  791. [آية 1]
  792. تفسير سورة المدثر وهي مكية باجماع
  793. [آية 6]
  794. [آية 11]
  795. [آية 23]
  796. [آية 37]
  797. [سورة القيامة]
  798. [آية 1]
  799. [آية 6]
  800. [آية 16]
  801. [آية 26]
  802. [آية 38]
  803. [سورة الإنسان]
  804. [آية 1]
  805. [آية 3]
  806. [آية 9]
  807. [آية 16]
  808. [آية 21]
  809. [آية 28]
  810. [سورة المرسلات]
  811. [آية 1]
  812. [آية 11]
  813. [آية 30]
  814. [سورة النبأ]
  815. [آية 1]
  816. [آية 2]
  817. [آية 19]
  818. [آية 30]
  819. [سورة النازعات]
  820. [آية 1]
  821. [آية 7]
  822. [آية 19]
  823. [سورة عبس]
  824. [آية 1]
  825. [آية 18]
  826. [آية 1]
  827. تفسير سورة التكوير وهي مكية بإجماع
  828. [آية 6]
  829. [آية 14]
  830. [سورة الإنفطار]
  831. [آية 1]
  832. [آية 1]
  833. تفسير سورة المطففين وهي مكية في قول جماعة
  834. [آية 2]
  835. [آية 8]
  836. [آية 21]
  837. [سورة الإنشقاق]
  838. [آية 1]
  839. [آية 2]
  840. [آية 9]
  841. [سورة البروج]
  842. [آية 1]
  843. [آية 10]
  844. [سورة الطارق]
  845. [آية 1]
  846. [آية 8]
  847. [سورة الأعلى]
  848. [آية 1]
  849. [آية 6]
  850. [آية 13]
  851. [آية 14]
  852. [سورة الغاشية]
  853. [آية 1]
  854. [آية 11]
  855. [سورة الفجر]
  856. [آية 1]
  857. [آية 15]
  858. [آية 22]
  859. [آية 1]
  860. تفسير سورة البلد وهي مكية في قول الجمهور وقيل مدنية
  861. [آية 2]
  862. [آية 11]
  863. [سورة الشمس]
  864. [آية 1]
  865. [آية 5]
  866. [آية 11]
  867. [سورة الليل]
  868. [آية 1]
  869. [آية 15]
  870. [سورة الضحى]
  871. [آية 1]
  872. [آية 11]
  873. [سورة الشرح]
  874. [آية 1]
  875. [سورة التين]
  876. [آية 1]
  877. [آية 5]
  878. [سورة العلق]
  879. [آية 1]
  880. [آية 8]
  881. [آية 18]
  882. [سورة القدر]
  883. [آية 1]
  884. [آية 2]
  885. [سورة البينة]
  886. [آية 1]
  887. [سورة الزلزلة]
  888. [آية 1]
  889. [آية 4]
  890. [سورة العاديات]
  891. [آية 1]
  892. [آية 1]
  893. تفسير سورة القارعة وهي مكية بلا خلاف
  894. [آية 1]
  895. تفسير سورة التكاثر وهي مكية
  896. [آية 4]
  897. [آية 1]
  898. تفسير سورة الهمزة وهي مكية
  899. [سورة الفيل]
  900. [آية 1]
  901. [سورة قريش]
  902. [آية 1]
  903. [سورة الماعون]
  904. [آية 1]
  905. [سورة الكوثر]
  906. [آية 1]
  907. [سورة الكافرون]
  908. [آية 1]
  909. [آية 2]
  910. [سورة المسد]
  911. [آية 1]
  912. [آية 2]
  913. [سورة الإخلاص]
  914. [آية 1]
  915. [آية 3]
  916. [سورة الفلق]
  917. [آية 1]
  918. [سورة الناس]
  919. [آية 1]
  920. [آية 4]

نصره الآن وقوله إذ أخرجه الذين كفروا أسند الإخراج إليهم تذنيبا لهم ولما كان مقصد أبي سفيان بن الحارث الفخر في قوله من طردت كل مطرد لم يقره النبي صلى الله عليه وسلم على ما علم في كتب السيرة والإشارة إلى خروج النبي صلى الله عليه وسلم من مكة إلى المدينة وفي صحبته أبو بكر واختصار القصة أن رسول الله صلى الله عليه وسلم كان ينتظر إذن الله سبحانه في الهجرة من مكة وكان أبو بكر حين ترك ذمة ابن الدغنة قد أراد الخروج فقال له النبي صلى الله عليه وسلم أصبر لعل الله يسهل الصحبة فلما أذن الله لنبيه في الخروج تجهز من دار أبي بكر وخرجا فبقيا في الغار الذي في جبل ثور في غربي مكة ثلاث ليال وخرج المشركون في أثرهم حتى انتهوا إلى الغار فطمس الله عليهم الأثر وقال أبو بكر للنبي صلى الله عليه وسلم لو نظر أحدهم إلى قدمه لرءانا فقال له النبي صلى الله عليه وسلم ما ظنك باثنين الله ثالثهما هكذا في الحديث الصحيح ويروى أن العنكبوت نسجت على باب الغار ويروى أن الحمامة عششت عند باب الغار وكان يروج عليهما باللبن عامر بن فهيرة

وقوله ثاني أثنين معناه أحد اثنين

وقوله إن الله معنا يريد بالنصر والنجاة واللطف

وقوله سبحانه وكلمة الله هي العليا قيل يريد لا إله إلا الله وقيل الشرع بأسره

وقوله سبحانه انفروا خفافا وثقالا معنى الخفة والثقل هاهنا مستعار لمن يمكنه السفر بسهوله ومن يمكنه بصعوبة وأما من لا يمكنه كالعمي ونحهم فخارج عن هذا وقال أبو طلحة ما اسمع الله عذر أحدا وخرج إلى الشام فجاهد حتى مات وقال أبو أيوب ما اجدني أبدا إلا خفيفا أو ثقيلا

وقوله سبحانه ذلكم خير لكم إن كنتم تعلمون تنبيه وهز للنفوس

وقوله سبحانه لو كان عرضا قريبا وسفرا قاصدا PageV02P131 لاتبعوك هذه الآية في المنافقين المتخلفين في غزوة تبوك وكشف ضمائرهم وأما الآيات التي قبلها فعامة فيهم وفي غيرهم والمعنى لو كان هذا الغزو لعرض أي لمال وغنيمة تنال قريبا بسفر قاصد يسيرا لبادروا لا لوجه الله ولكن بعدت عليهم الشقة وهي المسافة الطويلة

وقوله وسيحلفون بالله يريد المنافقين وهذا إخبار بغيب

وقوله عز وجل عفا الله عنك لم أذنت لهم هذه الآية هي في صنف مبالغ في النفاق استأذنوا دون اعتذار منهم الجد بن قيس ورفاعة بن التابوت ومن اتبعهم قال مجاهد وذلك أن بعضهم قال نستأذنه فإن أذن في القعود قعدنا وإلا قعدنا وقدم له العفو قبل العتاب إكراما له صلى الله عليه وسلم وقالت فرقة بل قوله سبحانه عفا عنك استفتاح كلام كما تقول اصلحك الله وأعزك الله ولم يكن منه عليه السلام ذنب يعفى عنه لأن صورة الاستنفار وقبول الأعذار مصروفة إلى اجتهاده

وقوله حتى يتبين لك الذين صدقوا يريد في استيذانك وأنك لو لم تأذن لهم خرجوا معك

وقوله وتعلم الكاذبين أي بمخالفتك لو لم تأذن لأنهم عزموا على العصيان أذنت لهم أو لم تأذن وقال الطبري معناه حتى تعلم الصادقين في أن لهم عذرا والكاذبين في أن لا عذر لهم والأول أصوب والله أعلم وأما قوله سبحانه في سورة النور فإذا استاذنوك لبعض شأنهم الآية ففي غزوة الخندق نزلت وارتابت قلوبهم أي شكت ويترددون أي يتحيرون إذ كانوا تخطر لهم صحة أمر النبي صلى الله عليه وسلم أحيانا وأنه غير صحيح أحيانا فهم مذبذبون

— পৃষ্ঠা ৪১৮ — উৎস: আল-মাকতাবা আশ-শামেলা (OpenITI প্রকল্পের মুক্ত সংস্করণ)। পাতা-বিভাজন কামেলার নিজস্ব; বন্ধনীর [ص: …] মুদ্রিত সংস্করণের পৃষ্ঠা।