الجواهر الحسان في تفسير القرآن
/ 1061
📝 Text
📑 সূচিপত্র — [آية 84]
  1. [سورة الفاتحة]
  2. [آية 1]
  3. [آية 2]
  4. [آية 4]
  5. [آية 5]
  6. [سورة البقرة]
  7. [آية 1]
  8. [آية 4]
  9. [آية 7]
  10. [آية 11]
  11. [آية 14]
  12. [آية 18]
  13. [آية 19]
  14. [آية 20]
  15. [آية 22]
  16. [آية 24]
  17. [آية 26]
  18. [آية 27]
  19. [آية 29]
  20. [آية 32]
  21. [آية 33]
  22. [آية 60]
  23. [آية 61]
  24. [آية 70]
  25. [آية 74]
  26. [آية 75]
  27. [آية 76]
  28. [آية 78]
  29. [آية 79]
  30. [آية 81]
  31. [آية 109]
  32. [آية 1]
  33. سورة آل عمران بسم الله الرحمن الرحيم
  34. [آية 3]
  35. [آية 4]
  36. [آية 5]
  37. [آية 6]
  38. [آية 7]
  39. [آية 16]
  40. [آية 18]
  41. [آية 99]
  42. [آية 1]
  43. أهلها الآية وفي البخاري عن عائشة رضي الله عنها أنها قالت ما
  44. [آية 2]
  45. [آية 3]
  46. [آية 4]
  47. [آية 6]
  48. [آية 8]
  49. [آية 10]
  50. [آية 12]
  51. [آية 13]
  52. [آية 17]
  53. [آية 18]
  54. [آية 20]
  55. [آية 22]
  56. [آية 23]
  57. [آية 24]
  58. [آية 25]
  59. [آية 26]
  60. [آية 30]
  61. [آية 31]
  62. [آية 33]
  63. [آية 35]
  64. [آية 36]
  65. [آية 37]
  66. [آية 39]
  67. [آية 41]
  68. [آية 43]
  69. [آية 44]
  70. [آية 46]
  71. [آية 49]
  72. [آية 53]
  73. [آية 55]
  74. [آية 58]
  75. [آية 59]
  76. [آية 60]
  77. [آية 61]
  78. [آية 65]
  79. [آية 69]
  80. [آية 70]
  81. [آية 75]
  82. [آية 77]
  83. [آية 78]
  84. [آية 81]
  85. [آية 84]
  86. [آية 86]
  87. [آية 89]
  88. [آية 91]
  89. [آية 92]
  90. [آية 93]
  91. [آية 94]
  92. [آية 95]
  93. [آية 97]
  94. [آية 98]
  95. [آية 101]
  96. [آية 102]
  97. [آية 103]
  98. [آية 104]
  99. [آية 106]
  100. [آية 108]
  101. [آية 111]
  102. [آية 113]
  103. [آية 123]
  104. [آية 153]
  105. [آية 1]
  106. سورة المائدة
  107. [آية 2]
  108. [آية 3]
  109. [آية 4]
  110. [آية 5]
  111. [آية 7]
  112. [آية 13]
  113. [آية 15]
  114. [آية 17]
  115. [آية 21]
  116. [آية 23]
  117. [آية 32]
  118. [آية 40]
  119. [آية 1]
  120. بالتسبيح قلت وعن جابر بن عبد الله قال لما نزلت سورة الأنعام
  121. [آية 2]
  122. [آية 4]
  123. [آية 7]
  124. [آية 11]
  125. [آية 13]
  126. [آية 19]
  127. [آية 20]
  128. [آية 25]
  129. [آية 28]
  130. [آية 32]
  131. [آية 34]
  132. [آية 36]
  133. [آية 38]
  134. [آية 39]
  135. [آية 44]
  136. [آية 48]
  137. [آية 54]
  138. [آية 55]
  139. [آية 56]
  140. [آية 59]
  141. [آية 60]
  142. [آية 62]
  143. [آية 66]
  144. [آية 69]
  145. [آية 70]
  146. [آية 71]
  147. [آية 73]
  148. [آية 76]
  149. [آية 78]
  150. [آية 80]
  151. [آية 84]
  152. [آية 88]
  153. [آية 91]
  154. [آية 102]
  155. [آية 159]
  156. [آية 163]
  157. [آية 165]
  158. [سورة الأعراف]
  159. [آية 1]
  160. [آية 5]
  161. [آية 7]
  162. [آية 10]
  163. [آية 16]
  164. [آية 17]
  165. [آية 19]
  166. [آية 22]
  167. [آية 28]
  168. [آية 32]
  169. [آية 34]
  170. [آية 38]
  171. [آية 39]
  172. [آية 41]
  173. [آية 46]
  174. [آية 47]
  175. [آية 50]
  176. [آية 54]
  177. [آية 56]
  178. [آية 58]
  179. [آية 59]
  180. [آية 62]
  181. [آية 70]
  182. [آية 71]
  183. [آية 73]
  184. [آية 105]
  185. [آية 158]
  186. [سورة الأنفال]
  187. [آية 1]
  188. [آية 5]
  189. [آية 7]
  190. [آية 8]
  191. [آية 10]
  192. [آية 12]
  193. [آية 16]
  194. [آية 19]
  195. [آية 25]
  196. [آية 28]
  197. [آية 31]
  198. [آية 32]
  199. [آية 33]
  200. [آية 36]
  201. [آية 38]
  202. [آية 42]
  203. [آية 43]
  204. [آية 44]
  205. [آية 45]
  206. [آية 48]
  207. [آية 49]
  208. [آية 56]
  209. [آية 58]
  210. [آية 61]
  211. [آية 64]
  212. [آية 66]
  213. [آية 68]
  214. [آية 71]
  215. [آية 73]
  216. [سورة التوبة]
  217. [آية 1]
  218. [آية 4]
  219. [آية 12]
  220. [آية 14]
  221. [آية 16]
  222. [آية 19]
  223. [آية 23]
  224. [آية 26]
  225. [آية 27]
  226. [آية 28]
  227. [آية 33]
  228. [آية 108]
  229. [آية 126]
  230. [آية 1]
  231. تفسير سورة يونس عليه السلام
  232. [آية 3]
  233. [آية 6]
  234. [آية 9]
  235. [آية 11]
  236. [آية 12]
  237. [آية 17]
  238. [آية 22]
  239. [آية 25]
  240. [آية 28]
  241. [آية 30]
  242. [آية 37]
  243. [آية 57]
  244. [آية 67]
  245. [آية 1]
  246. تفسير سورة هود عليه السلام مكية إلا نحو ثلاث آيات
  247. [آية 2]
  248. [آية 6]
  249. [آية 7]
  250. [آية 17]
  251. [آية 111]
  252. [آية 1]
  253. تفسير سورة يوسف عليه السلام
  254. [آية 4]
  255. [آية 8]
  256. [آية 15]
  257. [آية 58]
  258. [آية 79]
  259. [آية 1]
  260. تفسير سورة الرعد
  261. [آية 3]
  262. [آية 5]
  263. [آية 7]
  264. [آية 12]
  265. [آية 14]
  266. [آية 16]
  267. [آية 18]
  268. [آية 24]
  269. [آية 30]
  270. [آية 33]
  271. [سورة إبراهيم]
  272. [آية 1]
  273. [آية 8]
  274. [آية 11]
  275. [آية 44]
  276. [سورة الحجر]
  277. [آية 1]
  278. [آية 12]
  279. [آية 18]
  280. [آية 23]
  281. [آية 27]
  282. [آية 39]
  283. [آية 49]
  284. [آية 63]
  285. [آية 68]
  286. [آية 82]
  287. [آية 88]
  288. [آية 90]
  289. [آية 1]
  290. تفسير سورة النحل وهي مكية غير آيات يسيرة يأتي بيانها إن شاء الله
  291. [آية 2]
  292. [آية 7]
  293. [آية 10]
  294. [آية 14]
  295. [آية 27]
  296. [آية 41]
  297. [آية 45]
  298. [سورة الإسراء]
  299. [آية 1]
  300. [آية 2]
  301. [آية 4]
  302. [آية 6]
  303. [آية 7]
  304. [آية 11]
  305. [آية 13]
  306. [آية 16]
  307. [آية 18]
  308. [آية 23]
  309. [آية 26]
  310. [آية 30]
  311. [آية 36]
  312. [آية 37]
  313. [آية 39]
  314. [آية 40]
  315. [آية 45]
  316. [آية 58]
  317. [آية 1]
  318. الخدري أن النبي صلى الله عليه وسلم قال من قرأ سورة الكهف كما
  319. [آية 5]
  320. [آية 6]
  321. [آية 7]
  322. [آية 15]
  323. [آية 21]
  324. [آية 45]
  325. [آية 1]
  326. تفسير سورة مريم عليها السلام
  327. [آية 4]
  328. [آية 7]
  329. [آية 13]
  330. [آية 23]
  331. [آية 25]
  332. [آية 27]
  333. [آية 30]
  334. [آية 97]
  335. [آية 1]
  336. تفسير سورة طه وهي مكية بسم الله الرحمن الرحيم
  337. [آية 3]
  338. [آية 6]
  339. [آية 22]
  340. [آية 1]
  341. سورة الأنبياء عيهم الصلاة والسلام مكية بإجماع
  342. [آية 2]
  343. [آية 4]
  344. [آية 9]
  345. [آية 19]
  346. [آية 26]
  347. [آية 31]
  348. [آية 42]
  349. [آية 75]
  350. [آية 87]
  351. [آية 88]
  352. [آية 92]
  353. [آية 98]
  354. [آية 101]
  355. [آية 107]
  356. [آية 1]
  357. تفسير سورة الحج وهى مكية
  358. [آية 2]
  359. [آية 5]
  360. [آية 9]
  361. [آية 12]
  362. [آية 18]
  363. [آية 22]
  364. [آية 25]
  365. [آية 28]
  366. [آية 30]
  367. [آية 32]
  368. [آية 34]
  369. [آية 37]
  370. [آية 39]
  371. [آية 41]
  372. [آية 47]
  373. [آية 53]
  374. [آية 64]
  375. [آية 70]
  376. [سورة المؤمنون]
  377. [آية 1]
  378. [آية 3]
  379. [آية 14]
  380. [آية 16]
  381. [آية 27]
  382. [آية 1]
  383. تفسير سورة النور وهى مدنية
  384. [آية 3]
  385. [آية 6]
  386. [آية 8]
  387. [آية 14]
  388. [آية 22]
  389. [آية 23]
  390. [آية 27]
  391. [آية 29]
  392. [آية 32]
  393. [آية 34]
  394. [آية 36]
  395. [آية 37]
  396. [آية 38]
  397. [آية 41]
  398. [آية 44]
  399. [آية 63]
  400. [آية 1]
  401. تفسير سورة الفرقان وهى مكية فى قول الجمهور بسم الله الرحمن
  402. [آية 7]
  403. [آية 10]
  404. [آية 73]
  405. [آية 77]
  406. [آية 1]
  407. تفسير سورة الشعراء وهى مكية كلها فى قول الجمهور بسم الله
  408. [آية 10]
  409. [آية 25]
  410. [آية 46]
  411. [آية 54]
  412. [آية 1]
  413. تفسير سورة النمل وهى مكية بسم الله الرحمن الرحيم قوله تعالى
  414. [آية 6]
  415. [آية 11]
  416. [آية 18]
  417. [آية 22]
  418. [آية 26]
  419. [آية 47]
  420. [آية 60]
  421. [آية 65]
  422. [آية 1]
  423. تفسير سورة القصص وهى مكية الا قوله تعالى ان الذى فرض عليك
  424. [آية 6]
  425. [آية 13]
  426. [آية 20]
  427. [آية 23]
  428. [آية 83]
  429. [سورة العنكبوت]
  430. [آية 1]
  431. [آية 9]
  432. [آية 22]
  433. [آية 25]
  434. [آية 32]
  435. [آية 47]
  436. [آية 57]
  437. [آية 60]
  438. [سورة الروم]
  439. [آية 1]
  440. [آية 8]
  441. [آية 38]
  442. [آية 43]
  443. [آية 1]
  444. تفسير سورة لقمان وهى مكية غير ءايتين قال قتادة اولهما ولو ان
  445. [آية 7]
  446. [آية 13]
  447. [آية 18]
  448. [آية 20]
  449. [آية 32]
  450. [آية 1]
  451. تفسير سورة السجدة وهى مكية - غير ثلاث ءايات نزلت بالمدينة
  452. [آية 5]
  453. [آية 14]
  454. [آية 17]
  455. [آية 20]
  456. [سورة الأحزاب]
  457. [آية 1]
  458. [آية 4]
  459. [آية 6]
  460. [آية 19]
  461. [سورة سبأ]
  462. [آية 1]
  463. [آية 8]
  464. [آية 13]
  465. [آية 14]
  466. [آية 15]
  467. [آية 16]
  468. [آية 17]
  469. [آية 20]
  470. [آية 24]
  471. [آية 31]
  472. [آية 38]
  473. [آية 45]
  474. [آية 51]
  475. [آية 1]
  476. تفسير سورة فاطر وهى مكية
  477. [آية 3]
  478. [آية 11]
  479. [آية 1]
  480. تفسير سورة يس
  481. [آية 6]
  482. [آية 9]
  483. [آية 48]
  484. [آية 55]
  485. [آية 59]
  486. [آية 70]
  487. [آية 1]
  488. تفسير سورة الصافات وهي مكية بسم الله الرحمن الرحيم
  489. [آية 10]
  490. [آية 23]
  491. [آية 27]
  492. [آية 36]
  493. [آية 51]
  494. [آية 55]
  495. [آية 73]
  496. [آية 79]
  497. [آية 96]
  498. [آية 103]
  499. [آية 125]
  500. [آية 137]
  501. [آية 144]
  502. [آية 148]
  503. [آية 159]
  504. [آية 1]
  505. تفسير سورة ص وهي مكية بإجماع
  506. [آية 2]
  507. [آية 5]
  508. [آية 15]
  509. [آية 20]
  510. [آية 22]
  511. [آية 26]
  512. [آية 29]
  513. [آية 31]
  514. [آية 35]
  515. [آية 41]
  516. [آية 46]
  517. [آية 49]
  518. [آية 61]
  519. [آية 65]
  520. [آية 1]
  521. فيحتمل أن ينتصب على الاغراء ويحتمل ان ينتصب على القسم على
  522. [آية 2]
  523. [آية 5]
  524. [آية 8]
  525. [آية 10]
  526. [آية 13]
  527. [آية 20]
  528. [آية 23]
  529. [آية 24]
  530. [آية 25]
  531. [آية 60]
  532. [آية 68]
  533. [آية 71]
  534. [سورة غافر]
  535. [آية 1]
  536. [آية 7]
  537. [آية 9]
  538. [آية 13]
  539. [آية 16]
  540. [آية 28]
  541. [آية 34]
  542. [آية 79]
  543. [سورة فصلت]
  544. [آية 1]
  545. [آية 4]
  546. [آية 11]
  547. [آية 12]
  548. [آية 16]
  549. [آية 19]
  550. [آية 31]
  551. [آية 33]
  552. [آية 37]
  553. [آية 39]
  554. [آية 43]
  555. [آية 45]
  556. [آية 49]
  557. [سورة الشورى]
  558. [آية 1]
  559. [آية 7]
  560. [آية 9]
  561. [آية 13]
  562. [آية 14]
  563. [آية 16]
  564. [آية 19]
  565. [آية 22]
  566. [آية 24]
  567. [آية 25]
  568. [آية 28]
  569. [آية 29]
  570. [آية 33]
  571. [آية 36]
  572. [آية 1]
  573. تفسير سورة الزخرف وهي مكية
  574. [آية 5]
  575. [آية 10]
  576. [آية 15]
  577. [آية 18]
  578. [آية 25]
  579. [آية 33]
  580. [آية 35]
  581. [آية 39]
  582. [آية 46]
  583. [آية 53]
  584. [آية 59]
  585. [آية 67]
  586. [آية 68]
  587. [آية 79]
  588. [آية 1]
  589. تفسير سورة الدخان وهي مكية
  590. [آية 5]
  591. [آية 8]
  592. [آية 1]
  593. تفسير سورة الجاثية وهي مكية
  594. [آية 6]
  595. [آية 14]
  596. [آية 23]
  597. [آية 24]
  598. [آية 29]
  599. [آية 1]
  600. تفسير سورة الأحقاف وهي مكية
  601. [آية 6]
  602. [آية 10]
  603. [آية 15]
  604. [آية 16]
  605. [آية 19]
  606. [آية 21]
  607. [آية 24]
  608. [آية 28]
  609. [آية 32]
  610. [سورة محمد]
  611. [آية 1]
  612. [آية 3]
  613. [آية 6]
  614. [آية 11]
  615. [آية 16]
  616. [آية 20]
  617. [آية 21]
  618. [آية 24]
  619. [آية 29]
  620. [آية 35]
  621. [آية 1]
  622. تفسير سورة الفتح وهي مدنية
  623. [آية 2]
  624. [آية 6]
  625. [آية 11]
  626. [آية 12]
  627. [آية 18]
  628. [آية 20]
  629. [آية 22]
  630. [آية 26]
  631. [آية 27]
  632. [آية 29]
  633. [آية 1]
  634. تفسير سورة الحجرات وهي مدنية بإجماع
  635. [آية 2]
  636. [آية 3]
  637. [آية 9]
  638. [آية 12]
  639. [آية 13]
  640. [آية 14]
  641. [آية 1]
  642. تفسير سورة ق وهي مكية باجماع
  643. [آية 3]
  644. [سورة الذاريات]
  645. [آية 1]
  646. [آية 7]
  647. [آية 15]
  648. [آية 19]
  649. [آية 22]
  650. [آية 23]
  651. [آية 30]
  652. [آية 35]
  653. [سورة الطور]
  654. [آية 1]
  655. [آية 3]
  656. [آية 7]
  657. [آية 19]
  658. [آية 22]
  659. [آية 23]
  660. [آية 25]
  661. [سورة النجم]
  662. [آية 1]
  663. [آية 10]
  664. [آية 13]
  665. [آية 19]
  666. [آية 24]
  667. [آية 31]
  668. [آية 36]
  669. [سورة القمر]
  670. [آية 1]
  671. [آية 2]
  672. [آية 11]
  673. [آية 20]
  674. [آية 33]
  675. [آية 45]
  676. [آية 52]
  677. [آية 1]
  678. تفسير سورة الرحمن عز وجل وهي مكية في قول الجمهور
  679. [آية 7]
  680. [آية 14]
  681. [آية 19]
  682. [آية 27]
  683. [آية 37]
  684. [آية 54]
  685. [آية 60]
  686. [آية 70]
  687. [آية 1]
  688. تفسير سورة الواقعة وهي مكية بإجماع ممن يعتد بقوله
  689. [آية 8]
  690. [آية 15]
  691. [آية 24]
  692. [آية 28]
  693. [آية 1]
  694. تفسير سورة الحديد وهي مدنية ويشبه صدرها أن يكون مكيا
  695. [آية 8]
  696. [آية 9]
  697. [آية 10]
  698. [آية 16]
  699. [آية 21]
  700. [آية 24]
  701. [آية 27]
  702. [آية 28]
  703. [آية 1]
  704. تفسير سورة المجادلة وهي مدنية
  705. [آية 3]
  706. [آية 7]
  707. [آية 12]
  708. [آية 13]
  709. [آية 1]
  710. تفسير سورة الحشر وهي مدنية
  711. [آية 3]
  712. [آية 8]
  713. [آية 10]
  714. [آية 11]
  715. [آية 17]
  716. [آية 21]
  717. [آية 1]
  718. تفسير سورة الممتحنة وهي مدنية بإجماع
  719. [آية 2]
  720. [آية 5]
  721. [آية 11]
  722. [آية 13]
  723. [آية 1]
  724. تفسير سورة الصف وهي مدنية في قول الجمهور وقيل مكية
  725. [آية 5]
  726. [آية 10]
  727. [آية 1]
  728. تفسير سورة الجمعة وهي مدنية
  729. [آية 6]
  730. [آية 10]
  731. [سورة المنافقون]
  732. [آية 1]
  733. [آية 5]
  734. [آية 6]
  735. [سورة التغابن]
  736. [آية 1]
  737. [آية 15]
  738. [آية 1]
  739. تفسير سورة الطلاق وهي مدنية
  740. [آية 2]
  741. [آية 3]
  742. [آية 6]
  743. [آية 8]
  744. [آية 1]
  745. تفسير سورة التحريم وهي مدنية بإجماع
  746. [آية 2]
  747. [آية 5]
  748. [آية 10]
  749. [آية 1]
  750. تفسير سورة الملك وهي مكية بإجماع
  751. [آية 3]
  752. [آية 6]
  753. [آية 20]
  754. [آية 24]
  755. [آية 1]
  756. تفسير سورة القلم وهي مكية بلا خلاف
  757. [آية 2]
  758. [آية 4]
  759. [آية 12]
  760. [آية 14]
  761. [آية 43]
  762. [آية 1]
  763. تفسير سورة الحاقة وهي مكية بإجماع
  764. [آية 5]
  765. [آية 16]
  766. [آية 18]
  767. [آية 33]
  768. [سورة المعارج]
  769. [آية 1]
  770. [آية 3]
  771. [آية 5]
  772. [آية 10]
  773. [آية 24]
  774. [آية 38]
  775. [آية 1]
  776. تفسير سورة نوح عليه السلام وهي مكية بإجماع
  777. [آية 13]
  778. [آية 24]
  779. [آية 1]
  780. تفسير سورة الجن وهي مكية باجماع
  781. [آية 5]
  782. [آية 10]
  783. [آية 18]
  784. [آية 1]
  785. تفسير سورة المزمل وهي مكية في قول الجمهور
  786. [آية 2]
  787. [آية 5]
  788. [آية 6]
  789. [آية 9]
  790. [آية 20]
  791. [آية 1]
  792. تفسير سورة المدثر وهي مكية باجماع
  793. [آية 6]
  794. [آية 11]
  795. [آية 23]
  796. [آية 37]
  797. [سورة القيامة]
  798. [آية 1]
  799. [آية 6]
  800. [آية 16]
  801. [آية 26]
  802. [آية 38]
  803. [سورة الإنسان]
  804. [آية 1]
  805. [آية 3]
  806. [آية 9]
  807. [آية 16]
  808. [آية 21]
  809. [آية 28]
  810. [سورة المرسلات]
  811. [آية 1]
  812. [آية 11]
  813. [آية 30]
  814. [سورة النبأ]
  815. [آية 1]
  816. [آية 2]
  817. [آية 19]
  818. [آية 30]
  819. [سورة النازعات]
  820. [آية 1]
  821. [آية 7]
  822. [آية 19]
  823. [سورة عبس]
  824. [آية 1]
  825. [آية 18]
  826. [آية 1]
  827. تفسير سورة التكوير وهي مكية بإجماع
  828. [آية 6]
  829. [آية 14]
  830. [سورة الإنفطار]
  831. [آية 1]
  832. [آية 1]
  833. تفسير سورة المطففين وهي مكية في قول جماعة
  834. [آية 2]
  835. [آية 8]
  836. [آية 21]
  837. [سورة الإنشقاق]
  838. [آية 1]
  839. [آية 2]
  840. [آية 9]
  841. [سورة البروج]
  842. [آية 1]
  843. [آية 10]
  844. [سورة الطارق]
  845. [آية 1]
  846. [آية 8]
  847. [سورة الأعلى]
  848. [آية 1]
  849. [آية 6]
  850. [آية 13]
  851. [آية 14]
  852. [سورة الغاشية]
  853. [آية 1]
  854. [آية 11]
  855. [سورة الفجر]
  856. [آية 1]
  857. [آية 15]
  858. [آية 22]
  859. [آية 1]
  860. تفسير سورة البلد وهي مكية في قول الجمهور وقيل مدنية
  861. [آية 2]
  862. [آية 11]
  863. [سورة الشمس]
  864. [آية 1]
  865. [آية 5]
  866. [آية 11]
  867. [سورة الليل]
  868. [آية 1]
  869. [آية 15]
  870. [سورة الضحى]
  871. [آية 1]
  872. [آية 11]
  873. [سورة الشرح]
  874. [آية 1]
  875. [سورة التين]
  876. [آية 1]
  877. [آية 5]
  878. [سورة العلق]
  879. [آية 1]
  880. [آية 8]
  881. [آية 18]
  882. [سورة القدر]
  883. [آية 1]
  884. [آية 2]
  885. [سورة البينة]
  886. [آية 1]
  887. [سورة الزلزلة]
  888. [آية 1]
  889. [آية 4]
  890. [سورة العاديات]
  891. [آية 1]
  892. [آية 1]
  893. تفسير سورة القارعة وهي مكية بلا خلاف
  894. [آية 1]
  895. تفسير سورة التكاثر وهي مكية
  896. [آية 4]
  897. [آية 1]
  898. تفسير سورة الهمزة وهي مكية
  899. [سورة الفيل]
  900. [آية 1]
  901. [سورة قريش]
  902. [آية 1]
  903. [سورة الماعون]
  904. [آية 1]
  905. [سورة الكوثر]
  906. [آية 1]
  907. [سورة الكافرون]
  908. [آية 1]
  909. [آية 2]
  910. [سورة المسد]
  911. [آية 1]
  912. [آية 2]
  913. [سورة الإخلاص]
  914. [آية 1]
  915. [آية 3]
  916. [سورة الفلق]
  917. [آية 1]
  918. [سورة الناس]
  919. [آية 1]
  920. [آية 4]

[آية 84]

من نشاء الدرجات أصلها في الأجسام ثم تستعمل في المراتب والمنازل المعنوية وقوله سبحانه ووهبنا له إسحاق ويعقوب الآية ووهبنا عطف على آتينا وإسحاق ابنه من سارة ويعقوب هو ابن أسحاق وقوله ومن ذريته المعنى وهدينا من ذريته والضمير في ذريته قال الزجاج جائز أن يعود على إبراهيم ويعترض هذا بذكر لوط عليه السلام إذ ليس هو من ذرية إبراهيم بل هو ابن أخيه وقيل ابن اخته ويتخرج ذلك عند من يرى الخال أبا وقيل يعود الضمير على نوح هذا هو الجيد ونصب داود يحتمل أن يكون بوهبنا ويحتمل أن يكون بهدينا وكذلك نجزي المحسنين وعد من الله عز وجل لمن أحسن في عبادته وترغيب في الإحسان وفي هذه الآية ان عيسى عليه السلام من ذرية نوح أو إبراهيم بحسب الأختلاف في عود الضمير من ذريته وهوابن ابنة وبهذا يستدل في الأحباس على أن ولد البنت من الذرية ويونس هو ابن متى وكلا فضلنا على العالمين معناه عالمي زمانهم وقوله سبحانه ومن آبائهم وذرياتهم المعنى وهدينا من آبائهم وذرياتهم وأخوانهم جماعات فمن للتبعيض والمراد من آمن منهم نبيا كان أو غير نبي واجتبيناهم أي تخيرناهم وهديناهم أي ارشدناهم الى الايمان والفور برضى الله عز وجل والذرية الابناء ويطلق علي جميع البشر ذرية لأنهم ابناء وقوله تعالى ذلك هدى الله الآية ذلك إشارة إلى النعمة في قوله واجتبيناهم وأولئك إشارة إلى من تقدم ذكره والكتاب يراد به الصحف والتوراة والإنجيل والزبور وقوله سبحانه فإن يكفر بها هؤلاء إشارة إلى كفار قريش وإلى كل كافر في ذلك العصر قاله ابن عباس وغيره وقوله فقد وكلنا بها قوما ليسوا بها بكافرين هم مؤمنو أهل المدينة قاله ابن عباس وغيره والآية على هذا التأويل وأن كان القصد بنزولها هذين الصنفين فهي تعم الكفرة والمؤمنين PageV01P538 إلى يوم القيامة وقال الحسن وغيره المراد بالقوم من تقدم ذكره من الأنبياء والمؤمنين وقال أبو رجاء المراد الملائكة قلت ويحتمل أن يكون المراد الجميع وقوله سبحانه اولائك الذين هدى الله فبهداهم اقتده الظاهر في الإشارة بأولائك إلى المذكورين قبل من الأنبياء ومن معهم من المؤمنين المهديين ومعنى الأقتداء اتباع الأثر في القول والفعل والسيرة وإنما يصح اقتداؤه صلى الله عليه وسلم بجمعيهم في العقود والإيمان والتوحيد الذي ليس بينهم فيه اختلاف وأما أعمال الشرائع فمختلفة وقد قال عز وجل لكل جعلنا منكم شرعة ومنهاجا وأعلم أن النبي صلى الله عليه وسلم هو وغيره مخاطب بشرع من قبله في العقود والإيمان والتوحيد لأنا نجد شرعنا بنبىء أن الكفار الذين كانوا قبل النبي صلى الله عليه وسلم كابويه وغيرهما في النار ولا يدخل الله تعالى أحدا النار إلا بترك ما كلف وذلك في قوله سبحانه وما كنا معذبين حتى نبعث رسولا وغير ذلك وقاعدة المتكلمين أن العقل لا يوجب ولا يكلف وإنما يوجب الشرع فالوجه في هذا أن يقال أن آدم عليه السلام فمن بعده دعا إلى توحيد الله عز وجل دعاء عاما واستمر ذلك على العالم فواجب على الآدمي أن يبحث عن الشرع الآمر بتوحيد الله تعالى وينظر في الأدلة المنصوبة على ذلك بحسب إيجاب الشرع النظر فيها ويؤمن ولا يعبد غير الله فمن فرضناه لم يجد سبيلا إلى العلم

— Page 314 — উৎস: আল-মাকতাবা আশ-শামেলা (OpenITI প্রকল্পের মুক্ত সংস্করণ)। পাতা-বিভাজন কামেলার নিজস্ব; বন্ধনীর [ص: …] মুদ্রিত সংস্করণের পৃষ্ঠা।