شرح مسند الشافعي
/ ৭৩৬
📝 লেখা
📑 সূচিপত্র — الشرح
  1. [كتاب الطهارة]
  2. الأصل
  3. الشرح
  4. الأصل
  5. الأصل
  6. الأصل
  7. الأصل
  8. الأصل
  9. الأصل
  10. الأصل
  11. كتاب استقبال القبلة
  12. الشرح
  13. الأصل
  14. الشرح
  15. الشرح
  16. الأصل
  17. الشرح
  18. الأصل
  19. الشرح
  20. الأصل
  21. الشرح
  22. الأصل
  23. الشرح
  24. الأصل
  25. الشرح
  26. الأصل
  27. الشرح
  28. الأصل
  29. الشرح
  30. الأصل
  31. الشرح
  32. الأصل
  33. الأصل
  34. الشرح
  35. الأصل
  36. الشرح
  37. الأصل
  38. الشرح
  39. الأصل
  40. الشرح
  41. الأصل
  42. الشرح
  43. الأصل
  44. الشرح
  45. الأصل
  46. الشرح
  47. الأصل
  48. الشرح
  49. الأصل
  50. الشرح
  51. الأصل
  52. الشرح
  53. الأصل
  54. الشرح
  55. الأصل
  56. الشرح
  57. الأصل
  58. الشرح
  59. الأصل
  60. الشرح
  61. الأصل
  62. الشرح
  63. الأصل
  64. الشرح
  65. الأصل
  66. الشرح
  67. الأصل
  68. الشرح
  69. الأصل
  70. الشرح
  71. الأصل
  72. الشرح
  73. الأصل
  74. الشرح
  75. الأصل
  76. الشرح
  77. الأصل
  78. الشرح
  79. الأصل
  80. الشرح
  81. الأصل
  82. الشرح
  83. الأصل
  84. الشرح
  85. الأصل
  86. الشرح
  87. الأصل
  88. الشرح
  89. الأصل
  90. الشرح
  91. الأصل
  92. الشرح
  93. الأصل
  94. الشرح
  95. الأصل
  96. الشرح
  97. الأصل
  98. الشرح
  99. الأصل
  100. الشرح
  101. الأصل
  102. الشرح
  103. الأصل
  104. الشرح
  105. الأصل
  106. الشرح
  107. الأصل
  108. الشرح
  109. الأصل
  110. الشرح
  111. الأصل
  112. الشرح
  113. الأصل
  114. الشرح
  115. الأصل
  116. الشرح
  117. الأصل
  118. الشرح
  119. الأصل
  120. الشرح
  121. الأصل
  122. الشرح
  123. الأصل
  124. الشرح
  125. الأصل
  126. الشرح
  127. الأصل
  128. الشرح
  129. الأصل
  130. الشرح
  131. الأصل
  132. الشرح
  133. الأصل
  134. الشرح
  135. الأصل
  136. الشرح
  137. الأصل
  138. الشرح
  139. الأصل
  140. الشرح
  141. الأصل
  142. الشرح
  143. الأصل
  144. الأصل
  145. الأصل
  146. الشرح
  147. الأصل
  148. الشرح
  149. الأصل
  150. الشرح
  151. الأصل
  152. الشرح
  153. الأصل
  154. الشرح
  155. الفصل
  156. الشرح
  157. الأصل
  158. الشرح
  159. الأصل
  160. الشرح
  161. الأصل
  162. الشرح
  163. الأصل
  164. الشرح
  165. الأصل
  166. الشرح
  167. الشرح
  168. الأصل
  169. الشرح
  170. الأصل
  171. الشرح
  172. الأصل
  173. الشرح
  174. كتاب الإمامة
  175. الشرح
  176. الأصل
  177. الشرح
  178. الأصل
  179. الشرح
  180. الأصل
  181. الشرح
  182. الأصل
  183. الشرح
  184. الأصل
  185. الشرح
  186. الأصل
  187. الشرح
  188. الأصل
  189. الشرح
  190. الأصل
  191. الشرح
  192. الأصل
  193. الشرح
  194. الأصل
  195. الشرح
  196. الأصل
  197. الشرح
  198. الأصل
  199. الشرح
  200. الأصل
  201. الشرح
  202. الأصل
  203. الشرح
  204. الأصل
  205. الشرح
  206. الأصل
  207. الشرح
  208. الأصل
  209. الشرح
  210. الأصل
  211. الشرح
  212. الأصل
  213. الشرح
  214. الأصل
  215. الشرح
  216. الأصل
  217. الشرح
  218. الأصل
  219. الشرح
  220. الأصل
  221. الشرح
  222. الأصل
  223. الشرح
  224. الأصل
  225. الشرح
  226. كتاب الجمعة PageV01P472 # [252] أبنا الربيع بن سليمان، أبنا الشافعي، أبنا إبراهيم بن محمد، حدثني
  227. الشرح
  228. الأصل
  229. الشرح
  230. الرواة سوى من سبق
  231. الأصل
  232. الشرح
  233. الأصل
  234. الشرح
  235. الأصل
  236. الشرح
  237. الأصل
  238. الشرح
  239. الأصل
  240. الشرح
  241. الأصل
  242. الشرح
  243. الأصل
  244. الشرح
  245. الأصل
  246. الشرح
  247. الأصل
  248. الشرح
  249. الأصل
  250. الشرح
  251. الأصل
  252. الشرح
  253. الأصل
  254. الشرح
  255. الأصل
  256. الشرح
  257. الأصل
  258. الشرح
  259. الأصل
  260. الشرح
  261. الأصل
  262. الشرح
  263. الأصل
  264. الشرح
  265. الأصل
  266. الشرح
  267. الأصل
  268. الشرح
  269. الأصل
  270. الشرح
  271. الأصل
  272. الشرح
  273. الأصل
  274. الشرح
  275. الأصل
  276. الشرح
  277. الأصل
  278. الشرح
  279. الأصل
  280. الشرح
  281. الأصل
  282. الشرح
  283. الأصل
  284. الشرح
  285. الأصل
  286. الشرح
  287. الأصل
  288. الشرح
  289. الأصل
  290. الشرح
  291. الرواة سوى من سبق
  292. الأصل
  293. الشرح
  294. الشرح
  295. كتاب العيدين
  296. الشرح
  297. الأصل
  298. الشرح
  299. الأصل
  300. الشرح
  301. الأصل
  302. الشرح
  303. الأصل
  304. الشرح
  305. الأصل
  306. الشرح
  307. الأصل
  308. الشرح
  309. الأصل
  310. الشرح
  311. الأصل
  312. الشرح
  313. الأصل
  314. الشرح
  315. الأصل
  316. الشرح
  317. الأصل
  318. الشرح
  319. الأصل
  320. الشرح
  321. الأصل
  322. الشرح
  323. الأصل
  324. الشرح
  325. الأصل
  326. الشرح
  327. الأصل
  328. الشرح
  329. الأصل
  330. الشرح
  331. الأصل
  332. الشرح
  333. الأصل
  334. الشرح
  335. الأصل
  336. الشرح
  337. الأصل
  338. الشرح
  339. الأصل
  340. الشرح
  341. الأصل
  342. الشرح
  343. الأصل
  344. الشرح
  345. الأصل
  346. الشرح
  347. الأصل
  348. الشرح
  349. الأصل
  350. الشرح
  351. الأصل
  352. الشرح
  353. الأصل
  354. الشرح
  355. الأصل
  356. الشرح
  357. الأصل
  358. الشرح
  359. الأصل
  360. الأصل
  361. الشرح
  362. الأصل
  363. الشرح
  364. الأصل
  365. الشرح
  366. الأصل
  367. الشرح
  368. الأصل
  369. كتاب الزكاة
  370. الشرح
  371. الأصل
  372. الشرح
  373. الأصل
  374. الشرح
  375. الأصل
  376. الشرح
  377. الأصل
  378. الشرح
  379. الأصل
  380. الشرح
  381. الأصل
  382. الشرح
  383. الأصل
  384. الشرح
  385. الأصل
  386. الأصل
  387. الشرح
  388. الأصل
  389. الشرح
  390. الأصل
  391. الشرح
  392. الأصل
  393. الشرح
  394. الأصل
  395. الشرح
  396. الأصل
  397. الشرح
  398. الأصل
  399. الشرح
  400. الأصل
  401. الشرح
  402. الأصل
  403. الشرح
  404. الأصل
  405. الشرح
  406. الأصل
  407. الشرح
  408. الرواة سوى من سبق ذكره
  409. الأصل
  410. الشرح
  411. الأصل
  412. الشرح
  413. الأصل
  414. الشرح
  415. الأصل
  416. الشرح
  417. الأصل
  418. الشرح
  419. الأصل
  420. الشرح
  421. الأصل
  422. الشرح
  423. الأصل
  424. الشرح
  425. الأصل
  426. الشرح
  427. الأصل
  428. الشرح
  429. الأصل
  430. الشرح
  431. الأصل
  432. الشرح
  433. الأصل
  434. الشرح
  435. الأصل
  436. الشرح
  437. الأصل
  438. الشرح
  439. الأصل
  440. الشرح
  441. كتاب الصيام الكبير
  442. الشرح
  443. الأصل
  444. الشرح
  445. الأصل
  446. الشرح
  447. الأصل
  448. الشرح
  449. الأصل
  450. الشرح
  451. الأصل
  452. الشرح
  453. الأصل
  454. الشرح
  455. الأصل
  456. الشرح
  457. الأصل
  458. الشرح
  459. الأصل
  460. الشرح
  461. الأصل
  462. الشرح
  463. الأصل
  464. الشرح
  465. الأصل
  466. الشرح
  467. الأصل
  468. كتاب المناسك
  469. الشرح
  470. الأصل
  471. الشرح
  472. الأصل
  473. الشرح
  474. الأصل
  475. الشرح
  476. الأصل
  477. الشرح
  478. الشرح
  479. الأصل
  480. الشرح
  481. الأصل
  482. الشرح
  483. الأصل
  484. الشرح
  485. الأصل
  486. الشرح
  487. الأصل
  488. الشرح
  489. الأصل
  490. الشرح
  491. الأصل
  492. الشرح
  493. الأصل
  494. الشرح
  495. الأصل
  496. الشرح
  497. الأصل
  498. الشرح
  499. الأصل
  500. الشرح
  501. الأصل
  502. الشرح
  503. الأصل
  504. الشرح
  505. الأصل
  506. الشرح
  507. الأصل
  508. الشرح
  509. الأصل
  510. الشرح
  511. الأصل
  512. الشرح
  513. الأصل
  514. الشرح
  515. الأصل
  516. الشرح
  517. الأصل
  518. الشرح
  519. الأصل
  520. الشرح
  521. الأصل
  522. الشرح
  523. الأصل
  524. الشرح
  525. الأصل
  526. الشرح
  527. الأصل
  528. الشرح
  529. الأصل
  530. الشرح
  531. الأصل
  532. الشرح
  533. الأصل
  534. الشرح
  535. الأصل
  536. الشرح
  537. الأصل
  538. الشرح
  539. الأصل
  540. الشرح
  541. الأصل
  542. الشرح
  543. الأصل
  544. الشرح
  545. الأصل
  546. الشرح
  547. الأصل
  548. الشرح
  549. الأصل
  550. الشرح
  551. الأصل
  552. الشرح
  553. الأصل
  554. الشرح
  555. الأصل
  556. الشرح
  557. الأصل
  558. الشرح
  559. الأصل
  560. الشرح
  561. الأصل
  562. الشرح
  563. الأصل
  564. الشرح
  565. الأصل
  566. الشرح
  567. الأصل
  568. الشرح
  569. الأصل
  570. الشرح
  571. الأصل
  572. الشرح
  573. الأصل
  574. الشرح
  575. الأصل
  576. الشرح
  577. الأصل
  578. الشرح
  579. الأصل
  580. الشرح
  581. الشرح
  582. الأصل
  583. الشرح
  584. الأصل
  585. الشرح
  586. الأصل
  587. الشرح
  588. الأصل
  589. الشرح
  590. الشرح
  591. الأصل
  592. الشرح
  593. الأصل
  594. الشرح
  595. الأصل
  596. الشرح
  597. الأصل
  598. الشرح
  599. الأصل
  600. الشرح
  601. الأصل
  602. الشرح
  603. الأصل
  604. الشرح
  605. الأصل
  606. الشرح
  607. الأصل
  608. الشرح
  609. الأصل
  610. الشرح
  611. كتاب البيوع
  612. الشرح
  613. الأصل
  614. الشرح
  615. الأصل
  616. الشرح
  617. الأصل
  618. الشرح
  619. الأصل
  620. الشرح
  621. الأصل
  622. الشرح
  623. الأصل
  624. الشرح
  625. الأصل
  626. الشرح
  627. الأصل
  628. الشرح
  629. الأصل
  630. الشرح
  631. الأصل
  632. الشرح
  633. الأصل
  634. الشرح
  635. الأصل
  636. الشرح
  637. الأصل
  638. الشرح
  639. الأصل
  640. الشرح
  641. الأصل
  642. الشرح
  643. الأصل
  644. الشرح
  645. الأصل
  646. الشرح
  647. الأصل
  648. الشرح
  649. الشرح
  650. الأصل
  651. الشرح
  652. الأصل
  653. الشرح
  654. الأصل
  655. الشرح
  656. كتاب اليمين مع الشاهد الواحد
  657. الشرح
  658. الأصل
  659. الشرح
  660. الأصل
  661. الشرح
  662. الأصل
  663. الشرح
  664. الأصل
  665. الشرح
  666. الأصل
  667. الشرح
  668. الأصل
  669. الشرح
  670. الأصل
  671. الشرح
  672. الأصل
  673. الشرح
  674. الأصل
  675. الشرح
  676. الأصل
  677. الشرح
  678. الأصل
  679. الشرح
  680. الأصل
  681. الشرح
  682. الأصل
  683. الشرح
  684. كتاب اختلاف الحديث
  685. الشرح
  686. الأصل
  687. الشرح
  688. الأصل
  689. الشرح
  690. الأصل
  691. الشرح
  692. الأصل
  693. الشرح
  694. الأصل
  695. الشرح
  696. الأصل
  697. الشرح
  698. الأصل
  699. الشرح
  700. الأصل
  701. الشرح
  702. الأصل
  703. الأصل
  704. الشرح
  705. الأصل
  706. الشرح
  707. الأصل
  708. الشرح
  709. الأصل
  710. الشرح
  711. الأصل
  712. الشرح
  713. الأصل
  714. الشرح
  715. الأصل
  716. الأصل
  717. الشرح
  718. الأصل
  719. الشرح
  720. الأصل
  721. الشرح
  722. الأصل
  723. الشرح
  724. الأصل
  725. الشرح
  726. الأصل
  727. الشرح
  728. الأصل
  729. الشرح
  730. الأصل
  731. الشرح
  732. الأصل
  733. الشرح
  734. الأصل
  735. الشرح
  736. الأصل
  737. الشرح
  738. الأصل
  739. الشرح
  740. الأصل
  741. الشرح
  742. الأصل
  743. الشرح
  744. الأصل
  745. الشرح
  746. الأصل
  747. الشرح
  748. الأصل
  749. الشرح
  750. الأصل
  751. الشرح
  752. الأصل
  753. الشرح
  754. الأصل
  755. الشرح
  756. الأصل
  757. الشرح
  758. الأصل
  759. الشرح
  760. الأصل
  761. الشرح
  762. الأصل
  763. الشرح
  764. الشرح
  765. الأصل
  766. الشرح
  767. الأصل
  768. الشرح
  769. الأصل
  770. الشرح
  771. الأصل
  772. الشرح
  773. الشرح
  774. الأصل
  775. الشرح
  776. الأصل
  777. الشرح
  778. الأصل
  779. الشرح
  780. الأصل
  781. الشرح
  782. الأصل
  783. الشرح
  784. الأصل
  785. الشرح
  786. الأصل
  787. الشرح
  788. الأصل
  789. الشرح
  790. الأصل
  791. الشرح
  792. الأصل
  793. الشرح
  794. الأصل
  795. الشرح
  796. الأصل
  797. الشرح
  798. الأصل
  799. الشرح
  800. الأصل
  801. الشرح
  802. الأصل
  803. الشرح
  804. الأصل
  805. الشرح
  806. الأصل
  807. الشرح
  808. الأصل
  809. الشرح
  810. الأصل
  811. الشرح
  812. الأصل
  813. الشرح
  814. الأصل
  815. الشرح
  816. الأصل
  817. الشرح
  818. الأصل
  819. الشرح
  820. الأصل
  821. الشرح
  822. كتاب جراح العمد
  823. الشرح
  824. الأصل
  825. الشرح
  826. الأصل
  827. الشرح
  828. الأصل
  829. الشرح
  830. الأصل
  831. الشرح
  832. الأصل
  833. الشرح
  834. الأصل
  835. الشرح
  836. الأصل
  837. الشرح
  838. الأصل
  839. الشرح
  840. الأصل
  841. الشرح
  842. الأصل
  843. الشرح
  844. الأصل
  845. الشرح
  846. الأصل
  847. الشرح
  848. الأصل
  849. الشرح
  850. الأصل
  851. الشرح
  852. الأصل
  853. الشرح
  854. الأصل
  855. الشرح
  856. الأصل
  857. الشرح
  858. الأصل
  859. الشرح
  860. الأصل
  861. الشرح
  862. الأصل
  863. الشرح
  864. الأصل
  865. الشرح
  866. الأصل
  867. الشرح
  868. الأصل
  869. الشرح
  870. كتاب المكاتب
  871. الشرح
  872. الأصل
  873. الشرح
  874. كتاب الجزية
  875. الشرح
  876. الأصل
  877. الشرح
  878. الأصل
  879. الشرح
  880. الأصل
  881. الشرح
  882. الشرح
  883. الأصل
  884. الشرح
  885. كتاب الظهار واللعان
  886. الشرح
  887. الأصل
  888. الشرح
  889. الأصل
  890. الشرح
  891. الأصل
  892. الشرح
  893. الأصل
  894. الشرح
  895. الأصل
  896. الشرح
  897. الأصل
  898. الشرح
  899. الأصل
  900. الشرح
  901. الأصل
  902. الشرح
  903. كتاب إبطال الاستحسان
  904. الشرح
  905. الأصل
  906. الشرح
  907. الأصل
  908. الشرح
  909. كتاب أحكام القرآن
  910. الشرح
  911. الأصل
  912. الشرح
  913. الأصل
  914. الشرح
  915. الأصل
  916. الشرح
  917. الأصل
  918. الشرح
  919. الأصل
  920. الشرح
  921. الأصل
  922. الشرح
  923. الأصل
  924. الشرح
  925. الأصل
  926. الشرح
  927. الأصل
  928. الشرح
  929. الأصل
  930. الشرح
  931. الأصل
  932. الشرح
  933. الأصل
  934. الشرح
  935. الأصل
  936. الشرح
  937. الأصل
  938. الشرح
  939. الأصل
  940. الشرح
  941. الأصل
  942. الشرح
  943. الأصل
  944. الشرح
  945. الأصل
  946. الشرح
  947. الأصل
  948. الشرح
  949. الأصل
  950. الشرح
  951. الأصل
  952. الشرح
  953. الأصل
  954. الشرح
  955. الشرح
  956. الأصل
  957. الشرح
  958. الأصل
  959. الشرح
  960. الأصل
  961. الشرح
  962. الأصل
  963. الشرح
  964. الأصل
  965. الشرح
  966. الأصل
  967. الشرح
  968. الأصل
  969. الشرح
  970. الأصل
  971. الشرح
  972. الأصل
  973. الشرح
  974. الأصل
  975. الشرح
  976. الأصل
  977. فضائل قريش
  978. الشرح
  979. فضائل قريش
  980. الأصل
  981. الشرح
  982. الأصل
  983. الشرح
  984. الأصل
  985. الشرح
  986. الأصل
  987. الشرح
  988. الأصل
  989. الشرح
  990. الأصل
  991. الشرح
  992. الأصل
  993. الشرح
  994. الأصل
  995. الشرح
  996. الأصل
  997. الشرح
  998. الأصل
  999. الشرح
  1000. الأصل
  1001. الشرح
  1002. كتاب الأشربة
  1003. الشرح
  1004. الأصل
  1005. الشرح
  1006. الأصل
  1007. الشرح
  1008. الأصل
  1009. الشرح
  1010. الأصل
  1011. الشرح
  1012. الأصل
  1013. الشرح
  1014. الأصل
  1015. الشرح
  1016. الأصل
  1017. الشرح
  1018. الأصل
  1019. الأصل
  1020. الشرح
  1021. الأصل
  1022. الشرح
  1023. الأصل
  1024. الشرح
  1025. الأصل
  1026. الشرح
  1027. الأصل
  1028. الشرح
  1029. الأصل
  1030. الشرح
  1031. الأصل
  1032. الأصل
  1033. الشرح
  1034. الأصل
  1035. الشرح
  1036. الأصل
  1037. الشرح
  1038. الأصل
  1039. الشرح
  1040. الفصل
  1041. الشرح
  1042. الأصل
  1043. كتاب عشرة النساء
  1044. الشرح
  1045. الأصل
  1046. الشرح
  1047. الأصل
  1048. الشرح
  1049. الأصل
  1050. الشرح
  1051. الأصل
  1052. الشرح
  1053. الأصل
  1054. الشرح
  1055. الأصل
  1056. الشرح
  1057. كتاب التعريض بالخطبة
  1058. الشرح
  1059. الأصل
  1060. الشرح
  1061. الأصل
  1062. الشرح
  1063. الأصل
  1064. الشرح
  1065. الأصل
  1066. الشرح
  1067. الأصل
  1068. الشرح
  1069. الأصل
  1070. الشرح
  1071. كتاب العدد
  1072. الشرح
  1073. الأصل
  1074. الشرح
  1075. الأصل
  1076. الشرح
  1077. الأصل
  1078. الشرح
  1079. الأصل
  1080. الأصل
  1081. الشرح
  1082. الأصل
  1083. الشرح
  1084. الأصل
  1085. الشرح
  1086. الأصل
  1087. الشرح
  1088. الأصل
  1089. الشرح
  1090. الأصل
  1091. الشرح
  1092. الأصل
  1093. الشرح
  1094. الأصل
  1095. الشرح
  1096. الأصل
  1097. الشرح
  1098. الأصل
  1099. الشرح
  1100. كتاب القرعة والنفقة على الأقارب
  1101. الشرح
  1102. كتاب الرضاع
  1103. الشرح
  1104. الأصل
  1105. الشرح
  1106. الأصل
  1107. الشرح
  1108. الأصل
  1109. الشرح
  1110. الأصل
  1111. الشرح
  1112. الأصل
  1113. الشرح
  1114. الأصل
  1115. الشرح
  1116. الأصل
  1117. ذكر الله تعالى على غير وضوء، والحيض
  1118. الشرح
  1119. الأصل
  1120. الشرح
  1121. الأصل
  1122. الشرح
  1123. الأصل
  1124. الشرح
  1125. الشرح
  1126. الأصل
  1127. الشرح
  1128. الأصل
  1129. الشرح
  1130. كتاب قتال أهل البغي
  1131. الشرح
  1132. الأصل
  1133. الشرح
  1134. الأصل
  1135. الشرح
  1136. الأصل
  1137. الشرح
  1138. الأصل
  1139. الشرح
  1140. الأصل
  1141. الشرح
  1142. الفصل
  1143. الشرح
  1144. الأصل
  1145. الشرح
  1146. الأصل
  1147. الشرح
  1148. الأصل
  1149. الشرح
  1150. الأصل
  1151. الشرح
  1152. الأصل
  1153. الشرح
  1154. الأصل
  1155. الشرح
  1156. الأصل
  1157. الشرح
  1158. الأصل
  1159. الشرح
  1160. الأصل
  1161. الشرح
  1162. الأصل
  1163. الشرح
  1164. الأصل
  1165. كتاب قسم الفيء
  1166. الشرح
  1167. الأصل
  1168. الشرح
  1169. الأصل
  1170. الشرح
  1171. الأصل
  1172. الشرح
  1173. الأصل
  1174. الشرح
  1175. الأصل
  1176. الشرح
  1177. الأصل
  1178. الشرح
  1179. الأصل
  1180. الشرح
  1181. كتاب المدبر
  1182. الشرح
  1183. كتاب التفليس
  1184. الشرح
  1185. كتاب الدعوى والبينات
  1186. الشرح
  1187. كتاب صفة أمر النبي - صلى الله عليه وسلم - والولاء الصغير
  1188. الشرح
  1189. كتاب البحيرة والسائبة
  1190. الشرح
  1191. الشرح
  1192. كتاب الصيد والذبائح
  1193. الشرح
  1194. كتاب الديات والقصاص
  1195. الشرح
  1196. كتاب جراح الخطأ
  1197. الشرح
  1198. كتاب السبق والرمي والقسامة والكسوف
  1199. الشرح
  1200. كتاب جماع العلم
  1201. الشرح
  1202. كتاب الجنائز والحدود
  1203. الشرح
  1204. كتاب الحج من الأمالي
  1205. الشرح
  1206. كتاب الحج من الأمالي
  1207. كتاب مختصر الحج الكبير
  1208. الشرح
  1209. كتاب النكاح من الإملاء
  1210. الشرح
  1211. كتاب أدب القاضي
  1212. الشرح
  1213. الشرح
  1214. كتاب الطعام والشراب وعمارة الأرضين
  1215. الشرح
  1216. كتاب الوصية الذي لم يسمع من الشافعي
  1217. الشرح
  1218. كتاب اختلاف علي وعبد الله رضي الله عنهما مما لم يسمع الربيع من الشافعي
  1219. الشرح

الأصل

[732] أبنا الربيع، أبنا الشافعي، أبنا مالك، عن هشام بن عروة، عن أبيه، عن زينب بنت أبي سلمة، عن أم سلمة زوج النبي - صلى الله عليه وسلم - أن رسول الله - صلى الله عليه وسلم - قال: "إنما أنا بشر، وإنكم تختصمون إلي، ولعل بعضكم أن يكون ألحن بحجته من بعض، فأقضي له على نحو ما أسمع منه، فمن قضيت له بشيء من حق أخيه فلا يأخذنه؛ فإنما أقطع له قطعة من النار" (¬1).

الشرح

هذا حديث صحيح، أخرجه البخاري (¬2) عن القعنبي عن مالك، ومسلم (¬3) من وجه آخر عن هشام بن عروة، وأبو داود (¬4) عن محمد بن كثير عن سفيان عن هشام.

وقوله: "إنما أنا بشر" أي لا أعرف الغيب إلا ما يوحى إلي، وإنما أحكم بالظاهر.

وقوله: "ألحن بحجته" أي: أفطن، واللحن: الفطنة، واللحن بسكون الحاء الخطأ، وقد تفتح الحاء في المعنى الثاني، وقد تسكن في الأول، ومنه: "خير الحديث ما كان لحنا".

والمقصود أنه قد يكون أقدر على الإيراد وإظهار الحجة، واحتج الشافعي بالحديث على أن حكم القاضي يجري على ظاهر الأمر، ولا يحل حراما في الباطن ولا يحرم حلالا , حتى لو أقام مدع ببينة زور PageV02P457 # بدين على غيره وحكم بها القاضي لم يحل له أخذه، ولو حكم ببينة زور قامت على نكاح لم يحل للمحكوم له، ولو حكم ببينة على طلاق لم يحرم على المحكوم عليه الوطء، وبهذا قال مالك وأحمد، ويروى عن شريح أنه كان يقول للرجل: إني أقضي لك وإني لأظنك ظالما, ولكن لا يسعني إلا أن أقضي بما يحضرني من البينة، وإن قضائي لا يحل لك حراما.

وقال أبو حنيفة: ينفذ حكمه في العقود والفسوخ ظاهرا وباطنا حتى يحل للمحكوم له الوطء بالبينة الكاذبة في النكاح، ويحرم على المحكوم عليه بالطلاق بالبينة الكاذبة، وسلم أنه لا ينفذ حكمه باطنا في الأملاك المطلقة، وأما ما ينشئه الحاكم كالفسخ بالعيب وبالإعسار والتفريق بين المتلاعنين مما يترتب على أصل غير ثابت، كما لو أقيمت بينة زور على العيب وفسخ بناء عليها فالحكم على ما ذكرنا في التنفيذات يترتب على أصل ثابت، فهو نافذ ظاهرا وباطنا إن لم يكن في محل اختلاف المجتهدين، وإن كان مختلفا فيه فكذلك الحكم، أو لا ينفذ باطنا في حق من لا يعتقده؟

فيه اختلاف الأصحاب، والأولى الأول.

— পৃষ্ঠা ৩৭৮ — উৎস: আল-মাকতাবা আশ-শামেলা (OpenITI প্রকল্পের মুক্ত সংস্করণ)। পাতা-বিভাজন কামেলার নিজস্ব; বন্ধনীর [ص: …] মুদ্রিত সংস্করণের পৃষ্ঠা।