شرح مسند الشافعي
/ ٧٣٦
📝 نص
📑 সূচিপত্র — الشرح
  1. [كتاب الطهارة]
  2. الأصل
  3. الشرح
  4. الأصل
  5. الأصل
  6. الأصل
  7. الأصل
  8. الأصل
  9. الأصل
  10. الأصل
  11. كتاب استقبال القبلة
  12. الشرح
  13. الأصل
  14. الشرح
  15. الشرح
  16. الأصل
  17. الشرح
  18. الأصل
  19. الشرح
  20. الأصل
  21. الشرح
  22. الأصل
  23. الشرح
  24. الأصل
  25. الشرح
  26. الأصل
  27. الشرح
  28. الأصل
  29. الشرح
  30. الأصل
  31. الشرح
  32. الأصل
  33. الأصل
  34. الشرح
  35. الأصل
  36. الشرح
  37. الأصل
  38. الشرح
  39. الأصل
  40. الشرح
  41. الأصل
  42. الشرح
  43. الأصل
  44. الشرح
  45. الأصل
  46. الشرح
  47. الأصل
  48. الشرح
  49. الأصل
  50. الشرح
  51. الأصل
  52. الشرح
  53. الأصل
  54. الشرح
  55. الأصل
  56. الشرح
  57. الأصل
  58. الشرح
  59. الأصل
  60. الشرح
  61. الأصل
  62. الشرح
  63. الأصل
  64. الشرح
  65. الأصل
  66. الشرح
  67. الأصل
  68. الشرح
  69. الأصل
  70. الشرح
  71. الأصل
  72. الشرح
  73. الأصل
  74. الشرح
  75. الأصل
  76. الشرح
  77. الأصل
  78. الشرح
  79. الأصل
  80. الشرح
  81. الأصل
  82. الشرح
  83. الأصل
  84. الشرح
  85. الأصل
  86. الشرح
  87. الأصل
  88. الشرح
  89. الأصل
  90. الشرح
  91. الأصل
  92. الشرح
  93. الأصل
  94. الشرح
  95. الأصل
  96. الشرح
  97. الأصل
  98. الشرح
  99. الأصل
  100. الشرح
  101. الأصل
  102. الشرح
  103. الأصل
  104. الشرح
  105. الأصل
  106. الشرح
  107. الأصل
  108. الشرح
  109. الأصل
  110. الشرح
  111. الأصل
  112. الشرح
  113. الأصل
  114. الشرح
  115. الأصل
  116. الشرح
  117. الأصل
  118. الشرح
  119. الأصل
  120. الشرح
  121. الأصل
  122. الشرح
  123. الأصل
  124. الشرح
  125. الأصل
  126. الشرح
  127. الأصل
  128. الشرح
  129. الأصل
  130. الشرح
  131. الأصل
  132. الشرح
  133. الأصل
  134. الشرح
  135. الأصل
  136. الشرح
  137. الأصل
  138. الشرح
  139. الأصل
  140. الشرح
  141. الأصل
  142. الشرح
  143. الأصل
  144. الأصل
  145. الأصل
  146. الشرح
  147. الأصل
  148. الشرح
  149. الأصل
  150. الشرح
  151. الأصل
  152. الشرح
  153. الأصل
  154. الشرح
  155. الفصل
  156. الشرح
  157. الأصل
  158. الشرح
  159. الأصل
  160. الشرح
  161. الأصل
  162. الشرح
  163. الأصل
  164. الشرح
  165. الأصل
  166. الشرح
  167. الشرح
  168. الأصل
  169. الشرح
  170. الأصل
  171. الشرح
  172. الأصل
  173. الشرح
  174. كتاب الإمامة
  175. الشرح
  176. الأصل
  177. الشرح
  178. الأصل
  179. الشرح
  180. الأصل
  181. الشرح
  182. الأصل
  183. الشرح
  184. الأصل
  185. الشرح
  186. الأصل
  187. الشرح
  188. الأصل
  189. الشرح
  190. الأصل
  191. الشرح
  192. الأصل
  193. الشرح
  194. الأصل
  195. الشرح
  196. الأصل
  197. الشرح
  198. الأصل
  199. الشرح
  200. الأصل
  201. الشرح
  202. الأصل
  203. الشرح
  204. الأصل
  205. الشرح
  206. الأصل
  207. الشرح
  208. الأصل
  209. الشرح
  210. الأصل
  211. الشرح
  212. الأصل
  213. الشرح
  214. الأصل
  215. الشرح
  216. الأصل
  217. الشرح
  218. الأصل
  219. الشرح
  220. الأصل
  221. الشرح
  222. الأصل
  223. الشرح
  224. الأصل
  225. الشرح
  226. كتاب الجمعة PageV01P472 # [252] أبنا الربيع بن سليمان، أبنا الشافعي، أبنا إبراهيم بن محمد، حدثني
  227. الشرح
  228. الأصل
  229. الشرح
  230. الرواة سوى من سبق
  231. الأصل
  232. الشرح
  233. الأصل
  234. الشرح
  235. الأصل
  236. الشرح
  237. الأصل
  238. الشرح
  239. الأصل
  240. الشرح
  241. الأصل
  242. الشرح
  243. الأصل
  244. الشرح
  245. الأصل
  246. الشرح
  247. الأصل
  248. الشرح
  249. الأصل
  250. الشرح
  251. الأصل
  252. الشرح
  253. الأصل
  254. الشرح
  255. الأصل
  256. الشرح
  257. الأصل
  258. الشرح
  259. الأصل
  260. الشرح
  261. الأصل
  262. الشرح
  263. الأصل
  264. الشرح
  265. الأصل
  266. الشرح
  267. الأصل
  268. الشرح
  269. الأصل
  270. الشرح
  271. الأصل
  272. الشرح
  273. الأصل
  274. الشرح
  275. الأصل
  276. الشرح
  277. الأصل
  278. الشرح
  279. الأصل
  280. الشرح
  281. الأصل
  282. الشرح
  283. الأصل
  284. الشرح
  285. الأصل
  286. الشرح
  287. الأصل
  288. الشرح
  289. الأصل
  290. الشرح
  291. الرواة سوى من سبق
  292. الأصل
  293. الشرح
  294. الشرح
  295. كتاب العيدين
  296. الشرح
  297. الأصل
  298. الشرح
  299. الأصل
  300. الشرح
  301. الأصل
  302. الشرح
  303. الأصل
  304. الشرح
  305. الأصل
  306. الشرح
  307. الأصل
  308. الشرح
  309. الأصل
  310. الشرح
  311. الأصل
  312. الشرح
  313. الأصل
  314. الشرح
  315. الأصل
  316. الشرح
  317. الأصل
  318. الشرح
  319. الأصل
  320. الشرح
  321. الأصل
  322. الشرح
  323. الأصل
  324. الشرح
  325. الأصل
  326. الشرح
  327. الأصل
  328. الشرح
  329. الأصل
  330. الشرح
  331. الأصل
  332. الشرح
  333. الأصل
  334. الشرح
  335. الأصل
  336. الشرح
  337. الأصل
  338. الشرح
  339. الأصل
  340. الشرح
  341. الأصل
  342. الشرح
  343. الأصل
  344. الشرح
  345. الأصل
  346. الشرح
  347. الأصل
  348. الشرح
  349. الأصل
  350. الشرح
  351. الأصل
  352. الشرح
  353. الأصل
  354. الشرح
  355. الأصل
  356. الشرح
  357. الأصل
  358. الشرح
  359. الأصل
  360. الأصل
  361. الشرح
  362. الأصل
  363. الشرح
  364. الأصل
  365. الشرح
  366. الأصل
  367. الشرح
  368. الأصل
  369. كتاب الزكاة
  370. الشرح
  371. الأصل
  372. الشرح
  373. الأصل
  374. الشرح
  375. الأصل
  376. الشرح
  377. الأصل
  378. الشرح
  379. الأصل
  380. الشرح
  381. الأصل
  382. الشرح
  383. الأصل
  384. الشرح
  385. الأصل
  386. الأصل
  387. الشرح
  388. الأصل
  389. الشرح
  390. الأصل
  391. الشرح
  392. الأصل
  393. الشرح
  394. الأصل
  395. الشرح
  396. الأصل
  397. الشرح
  398. الأصل
  399. الشرح
  400. الأصل
  401. الشرح
  402. الأصل
  403. الشرح
  404. الأصل
  405. الشرح
  406. الأصل
  407. الشرح
  408. الرواة سوى من سبق ذكره
  409. الأصل
  410. الشرح
  411. الأصل
  412. الشرح
  413. الأصل
  414. الشرح
  415. الأصل
  416. الشرح
  417. الأصل
  418. الشرح
  419. الأصل
  420. الشرح
  421. الأصل
  422. الشرح
  423. الأصل
  424. الشرح
  425. الأصل
  426. الشرح
  427. الأصل
  428. الشرح
  429. الأصل
  430. الشرح
  431. الأصل
  432. الشرح
  433. الأصل
  434. الشرح
  435. الأصل
  436. الشرح
  437. الأصل
  438. الشرح
  439. الأصل
  440. الشرح
  441. كتاب الصيام الكبير
  442. الشرح
  443. الأصل
  444. الشرح
  445. الأصل
  446. الشرح
  447. الأصل
  448. الشرح
  449. الأصل
  450. الشرح
  451. الأصل
  452. الشرح
  453. الأصل
  454. الشرح
  455. الأصل
  456. الشرح
  457. الأصل
  458. الشرح
  459. الأصل
  460. الشرح
  461. الأصل
  462. الشرح
  463. الأصل
  464. الشرح
  465. الأصل
  466. الشرح
  467. الأصل
  468. كتاب المناسك
  469. الشرح
  470. الأصل
  471. الشرح
  472. الأصل
  473. الشرح
  474. الأصل
  475. الشرح
  476. الأصل
  477. الشرح
  478. الشرح
  479. الأصل
  480. الشرح
  481. الأصل
  482. الشرح
  483. الأصل
  484. الشرح
  485. الأصل
  486. الشرح
  487. الأصل
  488. الشرح
  489. الأصل
  490. الشرح
  491. الأصل
  492. الشرح
  493. الأصل
  494. الشرح
  495. الأصل
  496. الشرح
  497. الأصل
  498. الشرح
  499. الأصل
  500. الشرح
  501. الأصل
  502. الشرح
  503. الأصل
  504. الشرح
  505. الأصل
  506. الشرح
  507. الأصل
  508. الشرح
  509. الأصل
  510. الشرح
  511. الأصل
  512. الشرح
  513. الأصل
  514. الشرح
  515. الأصل
  516. الشرح
  517. الأصل
  518. الشرح
  519. الأصل
  520. الشرح
  521. الأصل
  522. الشرح
  523. الأصل
  524. الشرح
  525. الأصل
  526. الشرح
  527. الأصل
  528. الشرح
  529. الأصل
  530. الشرح
  531. الأصل
  532. الشرح
  533. الأصل
  534. الشرح
  535. الأصل
  536. الشرح
  537. الأصل
  538. الشرح
  539. الأصل
  540. الشرح
  541. الأصل
  542. الشرح
  543. الأصل
  544. الشرح
  545. الأصل
  546. الشرح
  547. الأصل
  548. الشرح
  549. الأصل
  550. الشرح
  551. الأصل
  552. الشرح
  553. الأصل
  554. الشرح
  555. الأصل
  556. الشرح
  557. الأصل
  558. الشرح
  559. الأصل
  560. الشرح
  561. الأصل
  562. الشرح
  563. الأصل
  564. الشرح
  565. الأصل
  566. الشرح
  567. الأصل
  568. الشرح
  569. الأصل
  570. الشرح
  571. الأصل
  572. الشرح
  573. الأصل
  574. الشرح
  575. الأصل
  576. الشرح
  577. الأصل
  578. الشرح
  579. الأصل
  580. الشرح
  581. الشرح
  582. الأصل
  583. الشرح
  584. الأصل
  585. الشرح
  586. الأصل
  587. الشرح
  588. الأصل
  589. الشرح
  590. الشرح
  591. الأصل
  592. الشرح
  593. الأصل
  594. الشرح
  595. الأصل
  596. الشرح
  597. الأصل
  598. الشرح
  599. الأصل
  600. الشرح
  601. الأصل
  602. الشرح
  603. الأصل
  604. الشرح
  605. الأصل
  606. الشرح
  607. الأصل
  608. الشرح
  609. الأصل
  610. الشرح
  611. كتاب البيوع
  612. الشرح
  613. الأصل
  614. الشرح
  615. الأصل
  616. الشرح
  617. الأصل
  618. الشرح
  619. الأصل
  620. الشرح
  621. الأصل
  622. الشرح
  623. الأصل
  624. الشرح
  625. الأصل
  626. الشرح
  627. الأصل
  628. الشرح
  629. الأصل
  630. الشرح
  631. الأصل
  632. الشرح
  633. الأصل
  634. الشرح
  635. الأصل
  636. الشرح
  637. الأصل
  638. الشرح
  639. الأصل
  640. الشرح
  641. الأصل
  642. الشرح
  643. الأصل
  644. الشرح
  645. الأصل
  646. الشرح
  647. الأصل
  648. الشرح
  649. الشرح
  650. الأصل
  651. الشرح
  652. الأصل
  653. الشرح
  654. الأصل
  655. الشرح
  656. كتاب اليمين مع الشاهد الواحد
  657. الشرح
  658. الأصل
  659. الشرح
  660. الأصل
  661. الشرح
  662. الأصل
  663. الشرح
  664. الأصل
  665. الشرح
  666. الأصل
  667. الشرح
  668. الأصل
  669. الشرح
  670. الأصل
  671. الشرح
  672. الأصل
  673. الشرح
  674. الأصل
  675. الشرح
  676. الأصل
  677. الشرح
  678. الأصل
  679. الشرح
  680. الأصل
  681. الشرح
  682. الأصل
  683. الشرح
  684. كتاب اختلاف الحديث
  685. الشرح
  686. الأصل
  687. الشرح
  688. الأصل
  689. الشرح
  690. الأصل
  691. الشرح
  692. الأصل
  693. الشرح
  694. الأصل
  695. الشرح
  696. الأصل
  697. الشرح
  698. الأصل
  699. الشرح
  700. الأصل
  701. الشرح
  702. الأصل
  703. الأصل
  704. الشرح
  705. الأصل
  706. الشرح
  707. الأصل
  708. الشرح
  709. الأصل
  710. الشرح
  711. الأصل
  712. الشرح
  713. الأصل
  714. الشرح
  715. الأصل
  716. الأصل
  717. الشرح
  718. الأصل
  719. الشرح
  720. الأصل
  721. الشرح
  722. الأصل
  723. الشرح
  724. الأصل
  725. الشرح
  726. الأصل
  727. الشرح
  728. الأصل
  729. الشرح
  730. الأصل
  731. الشرح
  732. الأصل
  733. الشرح
  734. الأصل
  735. الشرح
  736. الأصل
  737. الشرح
  738. الأصل
  739. الشرح
  740. الأصل
  741. الشرح
  742. الأصل
  743. الشرح
  744. الأصل
  745. الشرح
  746. الأصل
  747. الشرح
  748. الأصل
  749. الشرح
  750. الأصل
  751. الشرح
  752. الأصل
  753. الشرح
  754. الأصل
  755. الشرح
  756. الأصل
  757. الشرح
  758. الأصل
  759. الشرح
  760. الأصل
  761. الشرح
  762. الأصل
  763. الشرح
  764. الشرح
  765. الأصل
  766. الشرح
  767. الأصل
  768. الشرح
  769. الأصل
  770. الشرح
  771. الأصل
  772. الشرح
  773. الشرح
  774. الأصل
  775. الشرح
  776. الأصل
  777. الشرح
  778. الأصل
  779. الشرح
  780. الأصل
  781. الشرح
  782. الأصل
  783. الشرح
  784. الأصل
  785. الشرح
  786. الأصل
  787. الشرح
  788. الأصل
  789. الشرح
  790. الأصل
  791. الشرح
  792. الأصل
  793. الشرح
  794. الأصل
  795. الشرح
  796. الأصل
  797. الشرح
  798. الأصل
  799. الشرح
  800. الأصل
  801. الشرح
  802. الأصل
  803. الشرح
  804. الأصل
  805. الشرح
  806. الأصل
  807. الشرح
  808. الأصل
  809. الشرح
  810. الأصل
  811. الشرح
  812. الأصل
  813. الشرح
  814. الأصل
  815. الشرح
  816. الأصل
  817. الشرح
  818. الأصل
  819. الشرح
  820. الأصل
  821. الشرح
  822. كتاب جراح العمد
  823. الشرح
  824. الأصل
  825. الشرح
  826. الأصل
  827. الشرح
  828. الأصل
  829. الشرح
  830. الأصل
  831. الشرح
  832. الأصل
  833. الشرح
  834. الأصل
  835. الشرح
  836. الأصل
  837. الشرح
  838. الأصل
  839. الشرح
  840. الأصل
  841. الشرح
  842. الأصل
  843. الشرح
  844. الأصل
  845. الشرح
  846. الأصل
  847. الشرح
  848. الأصل
  849. الشرح
  850. الأصل
  851. الشرح
  852. الأصل
  853. الشرح
  854. الأصل
  855. الشرح
  856. الأصل
  857. الشرح
  858. الأصل
  859. الشرح
  860. الأصل
  861. الشرح
  862. الأصل
  863. الشرح
  864. الأصل
  865. الشرح
  866. الأصل
  867. الشرح
  868. الأصل
  869. الشرح
  870. كتاب المكاتب
  871. الشرح
  872. الأصل
  873. الشرح
  874. كتاب الجزية
  875. الشرح
  876. الأصل
  877. الشرح
  878. الأصل
  879. الشرح
  880. الأصل
  881. الشرح
  882. الشرح
  883. الأصل
  884. الشرح
  885. كتاب الظهار واللعان
  886. الشرح
  887. الأصل
  888. الشرح
  889. الأصل
  890. الشرح
  891. الأصل
  892. الشرح
  893. الأصل
  894. الشرح
  895. الأصل
  896. الشرح
  897. الأصل
  898. الشرح
  899. الأصل
  900. الشرح
  901. الأصل
  902. الشرح
  903. كتاب إبطال الاستحسان
  904. الشرح
  905. الأصل
  906. الشرح
  907. الأصل
  908. الشرح
  909. كتاب أحكام القرآن
  910. الشرح
  911. الأصل
  912. الشرح
  913. الأصل
  914. الشرح
  915. الأصل
  916. الشرح
  917. الأصل
  918. الشرح
  919. الأصل
  920. الشرح
  921. الأصل
  922. الشرح
  923. الأصل
  924. الشرح
  925. الأصل
  926. الشرح
  927. الأصل
  928. الشرح
  929. الأصل
  930. الشرح
  931. الأصل
  932. الشرح
  933. الأصل
  934. الشرح
  935. الأصل
  936. الشرح
  937. الأصل
  938. الشرح
  939. الأصل
  940. الشرح
  941. الأصل
  942. الشرح
  943. الأصل
  944. الشرح
  945. الأصل
  946. الشرح
  947. الأصل
  948. الشرح
  949. الأصل
  950. الشرح
  951. الأصل
  952. الشرح
  953. الأصل
  954. الشرح
  955. الشرح
  956. الأصل
  957. الشرح
  958. الأصل
  959. الشرح
  960. الأصل
  961. الشرح
  962. الأصل
  963. الشرح
  964. الأصل
  965. الشرح
  966. الأصل
  967. الشرح
  968. الأصل
  969. الشرح
  970. الأصل
  971. الشرح
  972. الأصل
  973. الشرح
  974. الأصل
  975. الشرح
  976. الأصل
  977. فضائل قريش
  978. الشرح
  979. فضائل قريش
  980. الأصل
  981. الشرح
  982. الأصل
  983. الشرح
  984. الأصل
  985. الشرح
  986. الأصل
  987. الشرح
  988. الأصل
  989. الشرح
  990. الأصل
  991. الشرح
  992. الأصل
  993. الشرح
  994. الأصل
  995. الشرح
  996. الأصل
  997. الشرح
  998. الأصل
  999. الشرح
  1000. الأصل
  1001. الشرح
  1002. كتاب الأشربة
  1003. الشرح
  1004. الأصل
  1005. الشرح
  1006. الأصل
  1007. الشرح
  1008. الأصل
  1009. الشرح
  1010. الأصل
  1011. الشرح
  1012. الأصل
  1013. الشرح
  1014. الأصل
  1015. الشرح
  1016. الأصل
  1017. الشرح
  1018. الأصل
  1019. الأصل
  1020. الشرح
  1021. الأصل
  1022. الشرح
  1023. الأصل
  1024. الشرح
  1025. الأصل
  1026. الشرح
  1027. الأصل
  1028. الشرح
  1029. الأصل
  1030. الشرح
  1031. الأصل
  1032. الأصل
  1033. الشرح
  1034. الأصل
  1035. الشرح
  1036. الأصل
  1037. الشرح
  1038. الأصل
  1039. الشرح
  1040. الفصل
  1041. الشرح
  1042. الأصل
  1043. كتاب عشرة النساء
  1044. الشرح
  1045. الأصل
  1046. الشرح
  1047. الأصل
  1048. الشرح
  1049. الأصل
  1050. الشرح
  1051. الأصل
  1052. الشرح
  1053. الأصل
  1054. الشرح
  1055. الأصل
  1056. الشرح
  1057. كتاب التعريض بالخطبة
  1058. الشرح
  1059. الأصل
  1060. الشرح
  1061. الأصل
  1062. الشرح
  1063. الأصل
  1064. الشرح
  1065. الأصل
  1066. الشرح
  1067. الأصل
  1068. الشرح
  1069. الأصل
  1070. الشرح
  1071. كتاب العدد
  1072. الشرح
  1073. الأصل
  1074. الشرح
  1075. الأصل
  1076. الشرح
  1077. الأصل
  1078. الشرح
  1079. الأصل
  1080. الأصل
  1081. الشرح
  1082. الأصل
  1083. الشرح
  1084. الأصل
  1085. الشرح
  1086. الأصل
  1087. الشرح
  1088. الأصل
  1089. الشرح
  1090. الأصل
  1091. الشرح
  1092. الأصل
  1093. الشرح
  1094. الأصل
  1095. الشرح
  1096. الأصل
  1097. الشرح
  1098. الأصل
  1099. الشرح
  1100. كتاب القرعة والنفقة على الأقارب
  1101. الشرح
  1102. كتاب الرضاع
  1103. الشرح
  1104. الأصل
  1105. الشرح
  1106. الأصل
  1107. الشرح
  1108. الأصل
  1109. الشرح
  1110. الأصل
  1111. الشرح
  1112. الأصل
  1113. الشرح
  1114. الأصل
  1115. الشرح
  1116. الأصل
  1117. ذكر الله تعالى على غير وضوء، والحيض
  1118. الشرح
  1119. الأصل
  1120. الشرح
  1121. الأصل
  1122. الشرح
  1123. الأصل
  1124. الشرح
  1125. الشرح
  1126. الأصل
  1127. الشرح
  1128. الأصل
  1129. الشرح
  1130. كتاب قتال أهل البغي
  1131. الشرح
  1132. الأصل
  1133. الشرح
  1134. الأصل
  1135. الشرح
  1136. الأصل
  1137. الشرح
  1138. الأصل
  1139. الشرح
  1140. الأصل
  1141. الشرح
  1142. الفصل
  1143. الشرح
  1144. الأصل
  1145. الشرح
  1146. الأصل
  1147. الشرح
  1148. الأصل
  1149. الشرح
  1150. الأصل
  1151. الشرح
  1152. الأصل
  1153. الشرح
  1154. الأصل
  1155. الشرح
  1156. الأصل
  1157. الشرح
  1158. الأصل
  1159. الشرح
  1160. الأصل
  1161. الشرح
  1162. الأصل
  1163. الشرح
  1164. الأصل
  1165. كتاب قسم الفيء
  1166. الشرح
  1167. الأصل
  1168. الشرح
  1169. الأصل
  1170. الشرح
  1171. الأصل
  1172. الشرح
  1173. الأصل
  1174. الشرح
  1175. الأصل
  1176. الشرح
  1177. الأصل
  1178. الشرح
  1179. الأصل
  1180. الشرح
  1181. كتاب المدبر
  1182. الشرح
  1183. كتاب التفليس
  1184. الشرح
  1185. كتاب الدعوى والبينات
  1186. الشرح
  1187. كتاب صفة أمر النبي - صلى الله عليه وسلم - والولاء الصغير
  1188. الشرح
  1189. كتاب البحيرة والسائبة
  1190. الشرح
  1191. الشرح
  1192. كتاب الصيد والذبائح
  1193. الشرح
  1194. كتاب الديات والقصاص
  1195. الشرح
  1196. كتاب جراح الخطأ
  1197. الشرح
  1198. كتاب السبق والرمي والقسامة والكسوف
  1199. الشرح
  1200. كتاب جماع العلم
  1201. الشرح
  1202. كتاب الجنائز والحدود
  1203. الشرح
  1204. كتاب الحج من الأمالي
  1205. الشرح
  1206. كتاب الحج من الأمالي
  1207. كتاب مختصر الحج الكبير
  1208. الشرح
  1209. كتاب النكاح من الإملاء
  1210. الشرح
  1211. كتاب أدب القاضي
  1212. الشرح
  1213. الشرح
  1214. كتاب الطعام والشراب وعمارة الأرضين
  1215. الشرح
  1216. كتاب الوصية الذي لم يسمع من الشافعي
  1217. الشرح
  1218. كتاب اختلاف علي وعبد الله رضي الله عنهما مما لم يسمع الربيع من الشافعي
  1219. الشرح

الأصل

[622] أبنا الربيع، أبنا الشافعي، أبنا ابن عيينة، عن سليمان الأحول، عن طاوس، عن ابن عباس قال: كان الناس ينصرفون من كل وجه، فقال النبي - صلى الله عليه وسلم -: "لا ينفرن أحد من الحاج حتى يكون آخر عهده بالبيت" (¬2).

[623] أبنا الربيع، أبنا الشافعي، أبنا ابن عيينة، عن ابن طاوس، عن أبيه، عن ابن عباس قال: أمر الناس أن يكون آخر عهدهم بالبيت، إلا أنه رخص للمرأة الحائض" (¬3).

[624] أبنا الربيع، أبنا الشافعي، أبنا مالك، عن نافع، عن ابن عمر أنه قال: لا يصدرن أحد من الحاج حتى يكون آخر عهده بالبيت فإن آخر النسك الطواف بالبيت (¬4).

الشرح

سليمان: هو ابن أبي مسلم الأحول خال عبد الله بن أبي نجيح المكي.

سمع: طاوسا، وأبا سلمة بن عبد الرحمن، وأبا المنهال، وسعيد بن جبير، ومجاهدا. روى عنه: ابن جريج، وابن عيينة، وعثمان بن الأسود، وإبراهيم بن نافع (¬5). PageV02P352

وروى الشافعي في "الإملاء" الحديث من روايته ووثقه، وقد أخرجه مسلم (¬1) عن سعيد بن منصور وزهير بن حرب عن سفيان بن عيينة.

وحديث ابن طاوس عن أبيه أخرجه البخاري (¬2) عن مسدد، ومسلم (¬3) عن أبي بكر بن أبي شيبة وغيره بروايتهم عن سفيان واللفظ في كتابهما: "إلا أنه خفف عن الحائض".

وأما الأثر عن ابن عمر ففي بعض الروايات: "حتى يطوف بالبيت" بدل قوله: "حتى يكون آخر عهده بالبيت"، ورواه بعضهم عن مالك عن نافع عن ابن عمر عن عمر بن الخطاب رضي الله عنه (¬4).

وقوله: "لا ينفرن أحد من الحاج" أي: لا ينصرفن ولا ينطلقن، وهو يوم النفر والنفور والنفير، ويقال للقوم الذين ينهضون لحرب وغيره: النفير.

والمقصود أن من فرغ من النسك وأراد الخروج من مكة فينبغي أن يطوف بالبيت طواف الوداع وليؤخر عن جميع الأشغال بحيث يعقبه الخروج، ولو تركه وخرج ينبغي أن يعود إن لم ينته بعد إلى مسافة القصر، ويروى أن عمر رضي الله عنه رد رجلا لم يكن ودع البيت من مر الظهران (¬5).

وفي وجوب طواف الوداع ولزوم جبره بالدم قولان للشافعي، وقد يحتج للوجوب بظاهر قوله: "لا ينفرن أحد" وبقول ابن عباس: "أمر PageV02P353 # الناس أن يكون آخر عهدهم بالبيت" والظاهر المشهور أن طواف الوداع لا يختص بصاحب النسك، بل يؤمر به كل من يخرج من مكة مكيا كان أو غريبا.

وقوله: "لا ينفرن أحد من الحاج" ليس لاختصاص الحكم بهم، لكنهم كانوا ينصرفون ويتركون الوداع حينئذ فلذلك خصهم بالذكر.

وتعذر الحائض في ترك طواف الوداع ولا تؤمر بالصبر إلى أن تطهر فتطوف تخفيفا.

— صفحة ٣٣٤ — উৎস: আল-মাকতাবা আশ-শামেলা (OpenITI প্রকল্পের মুক্ত সংস্করণ)। পাতা-বিভাজন কামেলার নিজস্ব; বন্ধনীর [ص: …] মুদ্রিত সংস্করণের পৃষ্ঠা।