شرح مسند الشافعي
/ ৭৩৬
📝 লেখা
📑 সূচিপত্র — الشرح
  1. [كتاب الطهارة]
  2. الأصل
  3. الشرح
  4. الأصل
  5. الأصل
  6. الأصل
  7. الأصل
  8. الأصل
  9. الأصل
  10. الأصل
  11. كتاب استقبال القبلة
  12. الشرح
  13. الأصل
  14. الشرح
  15. الشرح
  16. الأصل
  17. الشرح
  18. الأصل
  19. الشرح
  20. الأصل
  21. الشرح
  22. الأصل
  23. الشرح
  24. الأصل
  25. الشرح
  26. الأصل
  27. الشرح
  28. الأصل
  29. الشرح
  30. الأصل
  31. الشرح
  32. الأصل
  33. الأصل
  34. الشرح
  35. الأصل
  36. الشرح
  37. الأصل
  38. الشرح
  39. الأصل
  40. الشرح
  41. الأصل
  42. الشرح
  43. الأصل
  44. الشرح
  45. الأصل
  46. الشرح
  47. الأصل
  48. الشرح
  49. الأصل
  50. الشرح
  51. الأصل
  52. الشرح
  53. الأصل
  54. الشرح
  55. الأصل
  56. الشرح
  57. الأصل
  58. الشرح
  59. الأصل
  60. الشرح
  61. الأصل
  62. الشرح
  63. الأصل
  64. الشرح
  65. الأصل
  66. الشرح
  67. الأصل
  68. الشرح
  69. الأصل
  70. الشرح
  71. الأصل
  72. الشرح
  73. الأصل
  74. الشرح
  75. الأصل
  76. الشرح
  77. الأصل
  78. الشرح
  79. الأصل
  80. الشرح
  81. الأصل
  82. الشرح
  83. الأصل
  84. الشرح
  85. الأصل
  86. الشرح
  87. الأصل
  88. الشرح
  89. الأصل
  90. الشرح
  91. الأصل
  92. الشرح
  93. الأصل
  94. الشرح
  95. الأصل
  96. الشرح
  97. الأصل
  98. الشرح
  99. الأصل
  100. الشرح
  101. الأصل
  102. الشرح
  103. الأصل
  104. الشرح
  105. الأصل
  106. الشرح
  107. الأصل
  108. الشرح
  109. الأصل
  110. الشرح
  111. الأصل
  112. الشرح
  113. الأصل
  114. الشرح
  115. الأصل
  116. الشرح
  117. الأصل
  118. الشرح
  119. الأصل
  120. الشرح
  121. الأصل
  122. الشرح
  123. الأصل
  124. الشرح
  125. الأصل
  126. الشرح
  127. الأصل
  128. الشرح
  129. الأصل
  130. الشرح
  131. الأصل
  132. الشرح
  133. الأصل
  134. الشرح
  135. الأصل
  136. الشرح
  137. الأصل
  138. الشرح
  139. الأصل
  140. الشرح
  141. الأصل
  142. الشرح
  143. الأصل
  144. الأصل
  145. الأصل
  146. الشرح
  147. الأصل
  148. الشرح
  149. الأصل
  150. الشرح
  151. الأصل
  152. الشرح
  153. الأصل
  154. الشرح
  155. الفصل
  156. الشرح
  157. الأصل
  158. الشرح
  159. الأصل
  160. الشرح
  161. الأصل
  162. الشرح
  163. الأصل
  164. الشرح
  165. الأصل
  166. الشرح
  167. الشرح
  168. الأصل
  169. الشرح
  170. الأصل
  171. الشرح
  172. الأصل
  173. الشرح
  174. كتاب الإمامة
  175. الشرح
  176. الأصل
  177. الشرح
  178. الأصل
  179. الشرح
  180. الأصل
  181. الشرح
  182. الأصل
  183. الشرح
  184. الأصل
  185. الشرح
  186. الأصل
  187. الشرح
  188. الأصل
  189. الشرح
  190. الأصل
  191. الشرح
  192. الأصل
  193. الشرح
  194. الأصل
  195. الشرح
  196. الأصل
  197. الشرح
  198. الأصل
  199. الشرح
  200. الأصل
  201. الشرح
  202. الأصل
  203. الشرح
  204. الأصل
  205. الشرح
  206. الأصل
  207. الشرح
  208. الأصل
  209. الشرح
  210. الأصل
  211. الشرح
  212. الأصل
  213. الشرح
  214. الأصل
  215. الشرح
  216. الأصل
  217. الشرح
  218. الأصل
  219. الشرح
  220. الأصل
  221. الشرح
  222. الأصل
  223. الشرح
  224. الأصل
  225. الشرح
  226. كتاب الجمعة PageV01P472 # [252] أبنا الربيع بن سليمان، أبنا الشافعي، أبنا إبراهيم بن محمد، حدثني
  227. الشرح
  228. الأصل
  229. الشرح
  230. الرواة سوى من سبق
  231. الأصل
  232. الشرح
  233. الأصل
  234. الشرح
  235. الأصل
  236. الشرح
  237. الأصل
  238. الشرح
  239. الأصل
  240. الشرح
  241. الأصل
  242. الشرح
  243. الأصل
  244. الشرح
  245. الأصل
  246. الشرح
  247. الأصل
  248. الشرح
  249. الأصل
  250. الشرح
  251. الأصل
  252. الشرح
  253. الأصل
  254. الشرح
  255. الأصل
  256. الشرح
  257. الأصل
  258. الشرح
  259. الأصل
  260. الشرح
  261. الأصل
  262. الشرح
  263. الأصل
  264. الشرح
  265. الأصل
  266. الشرح
  267. الأصل
  268. الشرح
  269. الأصل
  270. الشرح
  271. الأصل
  272. الشرح
  273. الأصل
  274. الشرح
  275. الأصل
  276. الشرح
  277. الأصل
  278. الشرح
  279. الأصل
  280. الشرح
  281. الأصل
  282. الشرح
  283. الأصل
  284. الشرح
  285. الأصل
  286. الشرح
  287. الأصل
  288. الشرح
  289. الأصل
  290. الشرح
  291. الرواة سوى من سبق
  292. الأصل
  293. الشرح
  294. الشرح
  295. كتاب العيدين
  296. الشرح
  297. الأصل
  298. الشرح
  299. الأصل
  300. الشرح
  301. الأصل
  302. الشرح
  303. الأصل
  304. الشرح
  305. الأصل
  306. الشرح
  307. الأصل
  308. الشرح
  309. الأصل
  310. الشرح
  311. الأصل
  312. الشرح
  313. الأصل
  314. الشرح
  315. الأصل
  316. الشرح
  317. الأصل
  318. الشرح
  319. الأصل
  320. الشرح
  321. الأصل
  322. الشرح
  323. الأصل
  324. الشرح
  325. الأصل
  326. الشرح
  327. الأصل
  328. الشرح
  329. الأصل
  330. الشرح
  331. الأصل
  332. الشرح
  333. الأصل
  334. الشرح
  335. الأصل
  336. الشرح
  337. الأصل
  338. الشرح
  339. الأصل
  340. الشرح
  341. الأصل
  342. الشرح
  343. الأصل
  344. الشرح
  345. الأصل
  346. الشرح
  347. الأصل
  348. الشرح
  349. الأصل
  350. الشرح
  351. الأصل
  352. الشرح
  353. الأصل
  354. الشرح
  355. الأصل
  356. الشرح
  357. الأصل
  358. الشرح
  359. الأصل
  360. الأصل
  361. الشرح
  362. الأصل
  363. الشرح
  364. الأصل
  365. الشرح
  366. الأصل
  367. الشرح
  368. الأصل
  369. كتاب الزكاة
  370. الشرح
  371. الأصل
  372. الشرح
  373. الأصل
  374. الشرح
  375. الأصل
  376. الشرح
  377. الأصل
  378. الشرح
  379. الأصل
  380. الشرح
  381. الأصل
  382. الشرح
  383. الأصل
  384. الشرح
  385. الأصل
  386. الأصل
  387. الشرح
  388. الأصل
  389. الشرح
  390. الأصل
  391. الشرح
  392. الأصل
  393. الشرح
  394. الأصل
  395. الشرح
  396. الأصل
  397. الشرح
  398. الأصل
  399. الشرح
  400. الأصل
  401. الشرح
  402. الأصل
  403. الشرح
  404. الأصل
  405. الشرح
  406. الأصل
  407. الشرح
  408. الرواة سوى من سبق ذكره
  409. الأصل
  410. الشرح
  411. الأصل
  412. الشرح
  413. الأصل
  414. الشرح
  415. الأصل
  416. الشرح
  417. الأصل
  418. الشرح
  419. الأصل
  420. الشرح
  421. الأصل
  422. الشرح
  423. الأصل
  424. الشرح
  425. الأصل
  426. الشرح
  427. الأصل
  428. الشرح
  429. الأصل
  430. الشرح
  431. الأصل
  432. الشرح
  433. الأصل
  434. الشرح
  435. الأصل
  436. الشرح
  437. الأصل
  438. الشرح
  439. الأصل
  440. الشرح
  441. كتاب الصيام الكبير
  442. الشرح
  443. الأصل
  444. الشرح
  445. الأصل
  446. الشرح
  447. الأصل
  448. الشرح
  449. الأصل
  450. الشرح
  451. الأصل
  452. الشرح
  453. الأصل
  454. الشرح
  455. الأصل
  456. الشرح
  457. الأصل
  458. الشرح
  459. الأصل
  460. الشرح
  461. الأصل
  462. الشرح
  463. الأصل
  464. الشرح
  465. الأصل
  466. الشرح
  467. الأصل
  468. كتاب المناسك
  469. الشرح
  470. الأصل
  471. الشرح
  472. الأصل
  473. الشرح
  474. الأصل
  475. الشرح
  476. الأصل
  477. الشرح
  478. الشرح
  479. الأصل
  480. الشرح
  481. الأصل
  482. الشرح
  483. الأصل
  484. الشرح
  485. الأصل
  486. الشرح
  487. الأصل
  488. الشرح
  489. الأصل
  490. الشرح
  491. الأصل
  492. الشرح
  493. الأصل
  494. الشرح
  495. الأصل
  496. الشرح
  497. الأصل
  498. الشرح
  499. الأصل
  500. الشرح
  501. الأصل
  502. الشرح
  503. الأصل
  504. الشرح
  505. الأصل
  506. الشرح
  507. الأصل
  508. الشرح
  509. الأصل
  510. الشرح
  511. الأصل
  512. الشرح
  513. الأصل
  514. الشرح
  515. الأصل
  516. الشرح
  517. الأصل
  518. الشرح
  519. الأصل
  520. الشرح
  521. الأصل
  522. الشرح
  523. الأصل
  524. الشرح
  525. الأصل
  526. الشرح
  527. الأصل
  528. الشرح
  529. الأصل
  530. الشرح
  531. الأصل
  532. الشرح
  533. الأصل
  534. الشرح
  535. الأصل
  536. الشرح
  537. الأصل
  538. الشرح
  539. الأصل
  540. الشرح
  541. الأصل
  542. الشرح
  543. الأصل
  544. الشرح
  545. الأصل
  546. الشرح
  547. الأصل
  548. الشرح
  549. الأصل
  550. الشرح
  551. الأصل
  552. الشرح
  553. الأصل
  554. الشرح
  555. الأصل
  556. الشرح
  557. الأصل
  558. الشرح
  559. الأصل
  560. الشرح
  561. الأصل
  562. الشرح
  563. الأصل
  564. الشرح
  565. الأصل
  566. الشرح
  567. الأصل
  568. الشرح
  569. الأصل
  570. الشرح
  571. الأصل
  572. الشرح
  573. الأصل
  574. الشرح
  575. الأصل
  576. الشرح
  577. الأصل
  578. الشرح
  579. الأصل
  580. الشرح
  581. الشرح
  582. الأصل
  583. الشرح
  584. الأصل
  585. الشرح
  586. الأصل
  587. الشرح
  588. الأصل
  589. الشرح
  590. الشرح
  591. الأصل
  592. الشرح
  593. الأصل
  594. الشرح
  595. الأصل
  596. الشرح
  597. الأصل
  598. الشرح
  599. الأصل
  600. الشرح
  601. الأصل
  602. الشرح
  603. الأصل
  604. الشرح
  605. الأصل
  606. الشرح
  607. الأصل
  608. الشرح
  609. الأصل
  610. الشرح
  611. كتاب البيوع
  612. الشرح
  613. الأصل
  614. الشرح
  615. الأصل
  616. الشرح
  617. الأصل
  618. الشرح
  619. الأصل
  620. الشرح
  621. الأصل
  622. الشرح
  623. الأصل
  624. الشرح
  625. الأصل
  626. الشرح
  627. الأصل
  628. الشرح
  629. الأصل
  630. الشرح
  631. الأصل
  632. الشرح
  633. الأصل
  634. الشرح
  635. الأصل
  636. الشرح
  637. الأصل
  638. الشرح
  639. الأصل
  640. الشرح
  641. الأصل
  642. الشرح
  643. الأصل
  644. الشرح
  645. الأصل
  646. الشرح
  647. الأصل
  648. الشرح
  649. الشرح
  650. الأصل
  651. الشرح
  652. الأصل
  653. الشرح
  654. الأصل
  655. الشرح
  656. كتاب اليمين مع الشاهد الواحد
  657. الشرح
  658. الأصل
  659. الشرح
  660. الأصل
  661. الشرح
  662. الأصل
  663. الشرح
  664. الأصل
  665. الشرح
  666. الأصل
  667. الشرح
  668. الأصل
  669. الشرح
  670. الأصل
  671. الشرح
  672. الأصل
  673. الشرح
  674. الأصل
  675. الشرح
  676. الأصل
  677. الشرح
  678. الأصل
  679. الشرح
  680. الأصل
  681. الشرح
  682. الأصل
  683. الشرح
  684. كتاب اختلاف الحديث
  685. الشرح
  686. الأصل
  687. الشرح
  688. الأصل
  689. الشرح
  690. الأصل
  691. الشرح
  692. الأصل
  693. الشرح
  694. الأصل
  695. الشرح
  696. الأصل
  697. الشرح
  698. الأصل
  699. الشرح
  700. الأصل
  701. الشرح
  702. الأصل
  703. الأصل
  704. الشرح
  705. الأصل
  706. الشرح
  707. الأصل
  708. الشرح
  709. الأصل
  710. الشرح
  711. الأصل
  712. الشرح
  713. الأصل
  714. الشرح
  715. الأصل
  716. الأصل
  717. الشرح
  718. الأصل
  719. الشرح
  720. الأصل
  721. الشرح
  722. الأصل
  723. الشرح
  724. الأصل
  725. الشرح
  726. الأصل
  727. الشرح
  728. الأصل
  729. الشرح
  730. الأصل
  731. الشرح
  732. الأصل
  733. الشرح
  734. الأصل
  735. الشرح
  736. الأصل
  737. الشرح
  738. الأصل
  739. الشرح
  740. الأصل
  741. الشرح
  742. الأصل
  743. الشرح
  744. الأصل
  745. الشرح
  746. الأصل
  747. الشرح
  748. الأصل
  749. الشرح
  750. الأصل
  751. الشرح
  752. الأصل
  753. الشرح
  754. الأصل
  755. الشرح
  756. الأصل
  757. الشرح
  758. الأصل
  759. الشرح
  760. الأصل
  761. الشرح
  762. الأصل
  763. الشرح
  764. الشرح
  765. الأصل
  766. الشرح
  767. الأصل
  768. الشرح
  769. الأصل
  770. الشرح
  771. الأصل
  772. الشرح
  773. الشرح
  774. الأصل
  775. الشرح
  776. الأصل
  777. الشرح
  778. الأصل
  779. الشرح
  780. الأصل
  781. الشرح
  782. الأصل
  783. الشرح
  784. الأصل
  785. الشرح
  786. الأصل
  787. الشرح
  788. الأصل
  789. الشرح
  790. الأصل
  791. الشرح
  792. الأصل
  793. الشرح
  794. الأصل
  795. الشرح
  796. الأصل
  797. الشرح
  798. الأصل
  799. الشرح
  800. الأصل
  801. الشرح
  802. الأصل
  803. الشرح
  804. الأصل
  805. الشرح
  806. الأصل
  807. الشرح
  808. الأصل
  809. الشرح
  810. الأصل
  811. الشرح
  812. الأصل
  813. الشرح
  814. الأصل
  815. الشرح
  816. الأصل
  817. الشرح
  818. الأصل
  819. الشرح
  820. الأصل
  821. الشرح
  822. كتاب جراح العمد
  823. الشرح
  824. الأصل
  825. الشرح
  826. الأصل
  827. الشرح
  828. الأصل
  829. الشرح
  830. الأصل
  831. الشرح
  832. الأصل
  833. الشرح
  834. الأصل
  835. الشرح
  836. الأصل
  837. الشرح
  838. الأصل
  839. الشرح
  840. الأصل
  841. الشرح
  842. الأصل
  843. الشرح
  844. الأصل
  845. الشرح
  846. الأصل
  847. الشرح
  848. الأصل
  849. الشرح
  850. الأصل
  851. الشرح
  852. الأصل
  853. الشرح
  854. الأصل
  855. الشرح
  856. الأصل
  857. الشرح
  858. الأصل
  859. الشرح
  860. الأصل
  861. الشرح
  862. الأصل
  863. الشرح
  864. الأصل
  865. الشرح
  866. الأصل
  867. الشرح
  868. الأصل
  869. الشرح
  870. كتاب المكاتب
  871. الشرح
  872. الأصل
  873. الشرح
  874. كتاب الجزية
  875. الشرح
  876. الأصل
  877. الشرح
  878. الأصل
  879. الشرح
  880. الأصل
  881. الشرح
  882. الشرح
  883. الأصل
  884. الشرح
  885. كتاب الظهار واللعان
  886. الشرح
  887. الأصل
  888. الشرح
  889. الأصل
  890. الشرح
  891. الأصل
  892. الشرح
  893. الأصل
  894. الشرح
  895. الأصل
  896. الشرح
  897. الأصل
  898. الشرح
  899. الأصل
  900. الشرح
  901. الأصل
  902. الشرح
  903. كتاب إبطال الاستحسان
  904. الشرح
  905. الأصل
  906. الشرح
  907. الأصل
  908. الشرح
  909. كتاب أحكام القرآن
  910. الشرح
  911. الأصل
  912. الشرح
  913. الأصل
  914. الشرح
  915. الأصل
  916. الشرح
  917. الأصل
  918. الشرح
  919. الأصل
  920. الشرح
  921. الأصل
  922. الشرح
  923. الأصل
  924. الشرح
  925. الأصل
  926. الشرح
  927. الأصل
  928. الشرح
  929. الأصل
  930. الشرح
  931. الأصل
  932. الشرح
  933. الأصل
  934. الشرح
  935. الأصل
  936. الشرح
  937. الأصل
  938. الشرح
  939. الأصل
  940. الشرح
  941. الأصل
  942. الشرح
  943. الأصل
  944. الشرح
  945. الأصل
  946. الشرح
  947. الأصل
  948. الشرح
  949. الأصل
  950. الشرح
  951. الأصل
  952. الشرح
  953. الأصل
  954. الشرح
  955. الشرح
  956. الأصل
  957. الشرح
  958. الأصل
  959. الشرح
  960. الأصل
  961. الشرح
  962. الأصل
  963. الشرح
  964. الأصل
  965. الشرح
  966. الأصل
  967. الشرح
  968. الأصل
  969. الشرح
  970. الأصل
  971. الشرح
  972. الأصل
  973. الشرح
  974. الأصل
  975. الشرح
  976. الأصل
  977. فضائل قريش
  978. الشرح
  979. فضائل قريش
  980. الأصل
  981. الشرح
  982. الأصل
  983. الشرح
  984. الأصل
  985. الشرح
  986. الأصل
  987. الشرح
  988. الأصل
  989. الشرح
  990. الأصل
  991. الشرح
  992. الأصل
  993. الشرح
  994. الأصل
  995. الشرح
  996. الأصل
  997. الشرح
  998. الأصل
  999. الشرح
  1000. الأصل
  1001. الشرح
  1002. كتاب الأشربة
  1003. الشرح
  1004. الأصل
  1005. الشرح
  1006. الأصل
  1007. الشرح
  1008. الأصل
  1009. الشرح
  1010. الأصل
  1011. الشرح
  1012. الأصل
  1013. الشرح
  1014. الأصل
  1015. الشرح
  1016. الأصل
  1017. الشرح
  1018. الأصل
  1019. الأصل
  1020. الشرح
  1021. الأصل
  1022. الشرح
  1023. الأصل
  1024. الشرح
  1025. الأصل
  1026. الشرح
  1027. الأصل
  1028. الشرح
  1029. الأصل
  1030. الشرح
  1031. الأصل
  1032. الأصل
  1033. الشرح
  1034. الأصل
  1035. الشرح
  1036. الأصل
  1037. الشرح
  1038. الأصل
  1039. الشرح
  1040. الفصل
  1041. الشرح
  1042. الأصل
  1043. كتاب عشرة النساء
  1044. الشرح
  1045. الأصل
  1046. الشرح
  1047. الأصل
  1048. الشرح
  1049. الأصل
  1050. الشرح
  1051. الأصل
  1052. الشرح
  1053. الأصل
  1054. الشرح
  1055. الأصل
  1056. الشرح
  1057. كتاب التعريض بالخطبة
  1058. الشرح
  1059. الأصل
  1060. الشرح
  1061. الأصل
  1062. الشرح
  1063. الأصل
  1064. الشرح
  1065. الأصل
  1066. الشرح
  1067. الأصل
  1068. الشرح
  1069. الأصل
  1070. الشرح
  1071. كتاب العدد
  1072. الشرح
  1073. الأصل
  1074. الشرح
  1075. الأصل
  1076. الشرح
  1077. الأصل
  1078. الشرح
  1079. الأصل
  1080. الأصل
  1081. الشرح
  1082. الأصل
  1083. الشرح
  1084. الأصل
  1085. الشرح
  1086. الأصل
  1087. الشرح
  1088. الأصل
  1089. الشرح
  1090. الأصل
  1091. الشرح
  1092. الأصل
  1093. الشرح
  1094. الأصل
  1095. الشرح
  1096. الأصل
  1097. الشرح
  1098. الأصل
  1099. الشرح
  1100. كتاب القرعة والنفقة على الأقارب
  1101. الشرح
  1102. كتاب الرضاع
  1103. الشرح
  1104. الأصل
  1105. الشرح
  1106. الأصل
  1107. الشرح
  1108. الأصل
  1109. الشرح
  1110. الأصل
  1111. الشرح
  1112. الأصل
  1113. الشرح
  1114. الأصل
  1115. الشرح
  1116. الأصل
  1117. ذكر الله تعالى على غير وضوء، والحيض
  1118. الشرح
  1119. الأصل
  1120. الشرح
  1121. الأصل
  1122. الشرح
  1123. الأصل
  1124. الشرح
  1125. الشرح
  1126. الأصل
  1127. الشرح
  1128. الأصل
  1129. الشرح
  1130. كتاب قتال أهل البغي
  1131. الشرح
  1132. الأصل
  1133. الشرح
  1134. الأصل
  1135. الشرح
  1136. الأصل
  1137. الشرح
  1138. الأصل
  1139. الشرح
  1140. الأصل
  1141. الشرح
  1142. الفصل
  1143. الشرح
  1144. الأصل
  1145. الشرح
  1146. الأصل
  1147. الشرح
  1148. الأصل
  1149. الشرح
  1150. الأصل
  1151. الشرح
  1152. الأصل
  1153. الشرح
  1154. الأصل
  1155. الشرح
  1156. الأصل
  1157. الشرح
  1158. الأصل
  1159. الشرح
  1160. الأصل
  1161. الشرح
  1162. الأصل
  1163. الشرح
  1164. الأصل
  1165. كتاب قسم الفيء
  1166. الشرح
  1167. الأصل
  1168. الشرح
  1169. الأصل
  1170. الشرح
  1171. الأصل
  1172. الشرح
  1173. الأصل
  1174. الشرح
  1175. الأصل
  1176. الشرح
  1177. الأصل
  1178. الشرح
  1179. الأصل
  1180. الشرح
  1181. كتاب المدبر
  1182. الشرح
  1183. كتاب التفليس
  1184. الشرح
  1185. كتاب الدعوى والبينات
  1186. الشرح
  1187. كتاب صفة أمر النبي - صلى الله عليه وسلم - والولاء الصغير
  1188. الشرح
  1189. كتاب البحيرة والسائبة
  1190. الشرح
  1191. الشرح
  1192. كتاب الصيد والذبائح
  1193. الشرح
  1194. كتاب الديات والقصاص
  1195. الشرح
  1196. كتاب جراح الخطأ
  1197. الشرح
  1198. كتاب السبق والرمي والقسامة والكسوف
  1199. الشرح
  1200. كتاب جماع العلم
  1201. الشرح
  1202. كتاب الجنائز والحدود
  1203. الشرح
  1204. كتاب الحج من الأمالي
  1205. الشرح
  1206. كتاب الحج من الأمالي
  1207. كتاب مختصر الحج الكبير
  1208. الشرح
  1209. كتاب النكاح من الإملاء
  1210. الشرح
  1211. كتاب أدب القاضي
  1212. الشرح
  1213. الشرح
  1214. كتاب الطعام والشراب وعمارة الأرضين
  1215. الشرح
  1216. كتاب الوصية الذي لم يسمع من الشافعي
  1217. الشرح
  1218. كتاب اختلاف علي وعبد الله رضي الله عنهما مما لم يسمع الربيع من الشافعي
  1219. الشرح

الأصل

[352] أبنا الربيع، أبنا الشافعي، أبنا مالك بن أنس، عن شريك بن عبد الله بن أبي نمر، عن أنس بن مالك قال: جاء رجل إلى رسول الله - صلى الله عليه وسلم - فقال: يا رسول الله هلكت المواشي وتقطعت السبل فادع الله، فدعا رسول الله - صلى الله عليه وسلم - فمطرنا من جمعة إلى جمعة.

قال: فجاء رجل إلى رسول الله - صلى الله عليه وسلم - فقال: يا رسول الله تهدمت البيوت وتقطعت السبل وهلكت المواشي، فقام رسول الله - صلى الله عليه وسلم - فقال: "اللهم على رؤوس الجبال والآكام، وبطون الأودية ومنابت الشجر" فانجابت عن المدينة انجياب الثوب (¬1).

الشرح

الحديث صحيح أخرجه البخاري (¬2) عن عبد الله بن يوسف عن مالك، والبخاري (¬3) ومسلم (¬4) بطرق عن شريك مع زيادات.

وقوله: "هلكت المواشي وتقطعت السبل" يعني: في المرة الأولى بسبب الجدب، وفي الثانية بسبب كثرة الأمطار والوحول وتعذر الرعي والمسير، ولو كان المتكلم في المرتين واحدا لجاء لفظ الرجل PageV02P047 # في المرة الثانية معرفا، لكنه لم يثبت ذلك ففي "الصحيحين" أن شريكا قال: "فسألت أنسا أهو الرجل الأول؟ قال: لا أدري".

والآكام: جمع أكمة وهي التل المرتفع من الأرض.

وقوله: "فانجابت عن المدينة" أي: انكشفت وتقطعت كالثوب الخلق يتقطع، وقيل: أي انفرجت مستدبرة حول المدينة فصارت المدينة فيها مثل الجوبة (¬1) وهي الترس، وأيضا الوهدة (¬2) المنقطعة عما علا من الأرض حولها، ويذكر أن ذلك الحديث كان حين دعا النبي - صلى الله عليه وسلم - عليهم فقال: "اللهم اشدد وطأتك على مضر، اللهم اجعلها سنين كسني يوسف" (¬3).

وكانت الشكاية من قلة المطر يوم الجمعة والنبي - صلى الله عليه وسلم - يخطب، وكذلك الشكاية الثانية أفصحت الروايات بذلك في "الصحيحين"، وقوله: "من الجمعة إلى الجمعة" يشير إليه.

وقوله: "فادع الله فدعا رسول الله - صلى الله عليه وسلم -" في "الصحيح" أنه رفع يديه وقال: "اللهم اسقنا، اللهم اسقنا، اللهم اسقنا" ويروى بدله: "اللهم أغثنا" ثلاث مرات.

وفيه أنه يستحب الاستسقاء بالدعاء في خطبة الجمعة، وقد ذكر الأصحاب أن الاستسقاء أنواع منها: الدعاء المجرد من غير صلاة ولا خلف صلاة، ومنها: الدعاء عقيب الصلاة وفي خطبة الجمعة، ومنها: PageV02P048

الاستسقاء بركعتين وخطبتين مفردتين كذلك، وأنه لا بأس [.. (¬1) ..] الخطيب، وأنه - صلى الله عليه وسلم - أقام الجمعة الثانية مع دوام المطر وذلك يدل على أن المطر وإن كان عذرا في ترك الجمعة، فلا يحسن أن يتخلف جميع الناس ويعطلوا الجمعة.

— পৃষ্ঠা ২০৭ — উৎস: আল-মাকতাবা আশ-শামেলা (OpenITI প্রকল্পের মুক্ত সংস্করণ)। পাতা-বিভাজন কামেলার নিজস্ব; বন্ধনীর [ص: …] মুদ্রিত সংস্করণের পৃষ্ঠা।