شرح مسند الشافعي
/ ٧٣٦
📝 نص
📑 সূচিপত্র — الشرح
  1. [كتاب الطهارة]
  2. الأصل
  3. الشرح
  4. الأصل
  5. الأصل
  6. الأصل
  7. الأصل
  8. الأصل
  9. الأصل
  10. الأصل
  11. كتاب استقبال القبلة
  12. الشرح
  13. الأصل
  14. الشرح
  15. الشرح
  16. الأصل
  17. الشرح
  18. الأصل
  19. الشرح
  20. الأصل
  21. الشرح
  22. الأصل
  23. الشرح
  24. الأصل
  25. الشرح
  26. الأصل
  27. الشرح
  28. الأصل
  29. الشرح
  30. الأصل
  31. الشرح
  32. الأصل
  33. الأصل
  34. الشرح
  35. الأصل
  36. الشرح
  37. الأصل
  38. الشرح
  39. الأصل
  40. الشرح
  41. الأصل
  42. الشرح
  43. الأصل
  44. الشرح
  45. الأصل
  46. الشرح
  47. الأصل
  48. الشرح
  49. الأصل
  50. الشرح
  51. الأصل
  52. الشرح
  53. الأصل
  54. الشرح
  55. الأصل
  56. الشرح
  57. الأصل
  58. الشرح
  59. الأصل
  60. الشرح
  61. الأصل
  62. الشرح
  63. الأصل
  64. الشرح
  65. الأصل
  66. الشرح
  67. الأصل
  68. الشرح
  69. الأصل
  70. الشرح
  71. الأصل
  72. الشرح
  73. الأصل
  74. الشرح
  75. الأصل
  76. الشرح
  77. الأصل
  78. الشرح
  79. الأصل
  80. الشرح
  81. الأصل
  82. الشرح
  83. الأصل
  84. الشرح
  85. الأصل
  86. الشرح
  87. الأصل
  88. الشرح
  89. الأصل
  90. الشرح
  91. الأصل
  92. الشرح
  93. الأصل
  94. الشرح
  95. الأصل
  96. الشرح
  97. الأصل
  98. الشرح
  99. الأصل
  100. الشرح
  101. الأصل
  102. الشرح
  103. الأصل
  104. الشرح
  105. الأصل
  106. الشرح
  107. الأصل
  108. الشرح
  109. الأصل
  110. الشرح
  111. الأصل
  112. الشرح
  113. الأصل
  114. الشرح
  115. الأصل
  116. الشرح
  117. الأصل
  118. الشرح
  119. الأصل
  120. الشرح
  121. الأصل
  122. الشرح
  123. الأصل
  124. الشرح
  125. الأصل
  126. الشرح
  127. الأصل
  128. الشرح
  129. الأصل
  130. الشرح
  131. الأصل
  132. الشرح
  133. الأصل
  134. الشرح
  135. الأصل
  136. الشرح
  137. الأصل
  138. الشرح
  139. الأصل
  140. الشرح
  141. الأصل
  142. الشرح
  143. الأصل
  144. الأصل
  145. الأصل
  146. الشرح
  147. الأصل
  148. الشرح
  149. الأصل
  150. الشرح
  151. الأصل
  152. الشرح
  153. الأصل
  154. الشرح
  155. الفصل
  156. الشرح
  157. الأصل
  158. الشرح
  159. الأصل
  160. الشرح
  161. الأصل
  162. الشرح
  163. الأصل
  164. الشرح
  165. الأصل
  166. الشرح
  167. الشرح
  168. الأصل
  169. الشرح
  170. الأصل
  171. الشرح
  172. الأصل
  173. الشرح
  174. كتاب الإمامة
  175. الشرح
  176. الأصل
  177. الشرح
  178. الأصل
  179. الشرح
  180. الأصل
  181. الشرح
  182. الأصل
  183. الشرح
  184. الأصل
  185. الشرح
  186. الأصل
  187. الشرح
  188. الأصل
  189. الشرح
  190. الأصل
  191. الشرح
  192. الأصل
  193. الشرح
  194. الأصل
  195. الشرح
  196. الأصل
  197. الشرح
  198. الأصل
  199. الشرح
  200. الأصل
  201. الشرح
  202. الأصل
  203. الشرح
  204. الأصل
  205. الشرح
  206. الأصل
  207. الشرح
  208. الأصل
  209. الشرح
  210. الأصل
  211. الشرح
  212. الأصل
  213. الشرح
  214. الأصل
  215. الشرح
  216. الأصل
  217. الشرح
  218. الأصل
  219. الشرح
  220. الأصل
  221. الشرح
  222. الأصل
  223. الشرح
  224. الأصل
  225. الشرح
  226. كتاب الجمعة PageV01P472 # [252] أبنا الربيع بن سليمان، أبنا الشافعي، أبنا إبراهيم بن محمد، حدثني
  227. الشرح
  228. الأصل
  229. الشرح
  230. الرواة سوى من سبق
  231. الأصل
  232. الشرح
  233. الأصل
  234. الشرح
  235. الأصل
  236. الشرح
  237. الأصل
  238. الشرح
  239. الأصل
  240. الشرح
  241. الأصل
  242. الشرح
  243. الأصل
  244. الشرح
  245. الأصل
  246. الشرح
  247. الأصل
  248. الشرح
  249. الأصل
  250. الشرح
  251. الأصل
  252. الشرح
  253. الأصل
  254. الشرح
  255. الأصل
  256. الشرح
  257. الأصل
  258. الشرح
  259. الأصل
  260. الشرح
  261. الأصل
  262. الشرح
  263. الأصل
  264. الشرح
  265. الأصل
  266. الشرح
  267. الأصل
  268. الشرح
  269. الأصل
  270. الشرح
  271. الأصل
  272. الشرح
  273. الأصل
  274. الشرح
  275. الأصل
  276. الشرح
  277. الأصل
  278. الشرح
  279. الأصل
  280. الشرح
  281. الأصل
  282. الشرح
  283. الأصل
  284. الشرح
  285. الأصل
  286. الشرح
  287. الأصل
  288. الشرح
  289. الأصل
  290. الشرح
  291. الرواة سوى من سبق
  292. الأصل
  293. الشرح
  294. الشرح
  295. كتاب العيدين
  296. الشرح
  297. الأصل
  298. الشرح
  299. الأصل
  300. الشرح
  301. الأصل
  302. الشرح
  303. الأصل
  304. الشرح
  305. الأصل
  306. الشرح
  307. الأصل
  308. الشرح
  309. الأصل
  310. الشرح
  311. الأصل
  312. الشرح
  313. الأصل
  314. الشرح
  315. الأصل
  316. الشرح
  317. الأصل
  318. الشرح
  319. الأصل
  320. الشرح
  321. الأصل
  322. الشرح
  323. الأصل
  324. الشرح
  325. الأصل
  326. الشرح
  327. الأصل
  328. الشرح
  329. الأصل
  330. الشرح
  331. الأصل
  332. الشرح
  333. الأصل
  334. الشرح
  335. الأصل
  336. الشرح
  337. الأصل
  338. الشرح
  339. الأصل
  340. الشرح
  341. الأصل
  342. الشرح
  343. الأصل
  344. الشرح
  345. الأصل
  346. الشرح
  347. الأصل
  348. الشرح
  349. الأصل
  350. الشرح
  351. الأصل
  352. الشرح
  353. الأصل
  354. الشرح
  355. الأصل
  356. الشرح
  357. الأصل
  358. الشرح
  359. الأصل
  360. الأصل
  361. الشرح
  362. الأصل
  363. الشرح
  364. الأصل
  365. الشرح
  366. الأصل
  367. الشرح
  368. الأصل
  369. كتاب الزكاة
  370. الشرح
  371. الأصل
  372. الشرح
  373. الأصل
  374. الشرح
  375. الأصل
  376. الشرح
  377. الأصل
  378. الشرح
  379. الأصل
  380. الشرح
  381. الأصل
  382. الشرح
  383. الأصل
  384. الشرح
  385. الأصل
  386. الأصل
  387. الشرح
  388. الأصل
  389. الشرح
  390. الأصل
  391. الشرح
  392. الأصل
  393. الشرح
  394. الأصل
  395. الشرح
  396. الأصل
  397. الشرح
  398. الأصل
  399. الشرح
  400. الأصل
  401. الشرح
  402. الأصل
  403. الشرح
  404. الأصل
  405. الشرح
  406. الأصل
  407. الشرح
  408. الرواة سوى من سبق ذكره
  409. الأصل
  410. الشرح
  411. الأصل
  412. الشرح
  413. الأصل
  414. الشرح
  415. الأصل
  416. الشرح
  417. الأصل
  418. الشرح
  419. الأصل
  420. الشرح
  421. الأصل
  422. الشرح
  423. الأصل
  424. الشرح
  425. الأصل
  426. الشرح
  427. الأصل
  428. الشرح
  429. الأصل
  430. الشرح
  431. الأصل
  432. الشرح
  433. الأصل
  434. الشرح
  435. الأصل
  436. الشرح
  437. الأصل
  438. الشرح
  439. الأصل
  440. الشرح
  441. كتاب الصيام الكبير
  442. الشرح
  443. الأصل
  444. الشرح
  445. الأصل
  446. الشرح
  447. الأصل
  448. الشرح
  449. الأصل
  450. الشرح
  451. الأصل
  452. الشرح
  453. الأصل
  454. الشرح
  455. الأصل
  456. الشرح
  457. الأصل
  458. الشرح
  459. الأصل
  460. الشرح
  461. الأصل
  462. الشرح
  463. الأصل
  464. الشرح
  465. الأصل
  466. الشرح
  467. الأصل
  468. كتاب المناسك
  469. الشرح
  470. الأصل
  471. الشرح
  472. الأصل
  473. الشرح
  474. الأصل
  475. الشرح
  476. الأصل
  477. الشرح
  478. الشرح
  479. الأصل
  480. الشرح
  481. الأصل
  482. الشرح
  483. الأصل
  484. الشرح
  485. الأصل
  486. الشرح
  487. الأصل
  488. الشرح
  489. الأصل
  490. الشرح
  491. الأصل
  492. الشرح
  493. الأصل
  494. الشرح
  495. الأصل
  496. الشرح
  497. الأصل
  498. الشرح
  499. الأصل
  500. الشرح
  501. الأصل
  502. الشرح
  503. الأصل
  504. الشرح
  505. الأصل
  506. الشرح
  507. الأصل
  508. الشرح
  509. الأصل
  510. الشرح
  511. الأصل
  512. الشرح
  513. الأصل
  514. الشرح
  515. الأصل
  516. الشرح
  517. الأصل
  518. الشرح
  519. الأصل
  520. الشرح
  521. الأصل
  522. الشرح
  523. الأصل
  524. الشرح
  525. الأصل
  526. الشرح
  527. الأصل
  528. الشرح
  529. الأصل
  530. الشرح
  531. الأصل
  532. الشرح
  533. الأصل
  534. الشرح
  535. الأصل
  536. الشرح
  537. الأصل
  538. الشرح
  539. الأصل
  540. الشرح
  541. الأصل
  542. الشرح
  543. الأصل
  544. الشرح
  545. الأصل
  546. الشرح
  547. الأصل
  548. الشرح
  549. الأصل
  550. الشرح
  551. الأصل
  552. الشرح
  553. الأصل
  554. الشرح
  555. الأصل
  556. الشرح
  557. الأصل
  558. الشرح
  559. الأصل
  560. الشرح
  561. الأصل
  562. الشرح
  563. الأصل
  564. الشرح
  565. الأصل
  566. الشرح
  567. الأصل
  568. الشرح
  569. الأصل
  570. الشرح
  571. الأصل
  572. الشرح
  573. الأصل
  574. الشرح
  575. الأصل
  576. الشرح
  577. الأصل
  578. الشرح
  579. الأصل
  580. الشرح
  581. الشرح
  582. الأصل
  583. الشرح
  584. الأصل
  585. الشرح
  586. الأصل
  587. الشرح
  588. الأصل
  589. الشرح
  590. الشرح
  591. الأصل
  592. الشرح
  593. الأصل
  594. الشرح
  595. الأصل
  596. الشرح
  597. الأصل
  598. الشرح
  599. الأصل
  600. الشرح
  601. الأصل
  602. الشرح
  603. الأصل
  604. الشرح
  605. الأصل
  606. الشرح
  607. الأصل
  608. الشرح
  609. الأصل
  610. الشرح
  611. كتاب البيوع
  612. الشرح
  613. الأصل
  614. الشرح
  615. الأصل
  616. الشرح
  617. الأصل
  618. الشرح
  619. الأصل
  620. الشرح
  621. الأصل
  622. الشرح
  623. الأصل
  624. الشرح
  625. الأصل
  626. الشرح
  627. الأصل
  628. الشرح
  629. الأصل
  630. الشرح
  631. الأصل
  632. الشرح
  633. الأصل
  634. الشرح
  635. الأصل
  636. الشرح
  637. الأصل
  638. الشرح
  639. الأصل
  640. الشرح
  641. الأصل
  642. الشرح
  643. الأصل
  644. الشرح
  645. الأصل
  646. الشرح
  647. الأصل
  648. الشرح
  649. الشرح
  650. الأصل
  651. الشرح
  652. الأصل
  653. الشرح
  654. الأصل
  655. الشرح
  656. كتاب اليمين مع الشاهد الواحد
  657. الشرح
  658. الأصل
  659. الشرح
  660. الأصل
  661. الشرح
  662. الأصل
  663. الشرح
  664. الأصل
  665. الشرح
  666. الأصل
  667. الشرح
  668. الأصل
  669. الشرح
  670. الأصل
  671. الشرح
  672. الأصل
  673. الشرح
  674. الأصل
  675. الشرح
  676. الأصل
  677. الشرح
  678. الأصل
  679. الشرح
  680. الأصل
  681. الشرح
  682. الأصل
  683. الشرح
  684. كتاب اختلاف الحديث
  685. الشرح
  686. الأصل
  687. الشرح
  688. الأصل
  689. الشرح
  690. الأصل
  691. الشرح
  692. الأصل
  693. الشرح
  694. الأصل
  695. الشرح
  696. الأصل
  697. الشرح
  698. الأصل
  699. الشرح
  700. الأصل
  701. الشرح
  702. الأصل
  703. الأصل
  704. الشرح
  705. الأصل
  706. الشرح
  707. الأصل
  708. الشرح
  709. الأصل
  710. الشرح
  711. الأصل
  712. الشرح
  713. الأصل
  714. الشرح
  715. الأصل
  716. الأصل
  717. الشرح
  718. الأصل
  719. الشرح
  720. الأصل
  721. الشرح
  722. الأصل
  723. الشرح
  724. الأصل
  725. الشرح
  726. الأصل
  727. الشرح
  728. الأصل
  729. الشرح
  730. الأصل
  731. الشرح
  732. الأصل
  733. الشرح
  734. الأصل
  735. الشرح
  736. الأصل
  737. الشرح
  738. الأصل
  739. الشرح
  740. الأصل
  741. الشرح
  742. الأصل
  743. الشرح
  744. الأصل
  745. الشرح
  746. الأصل
  747. الشرح
  748. الأصل
  749. الشرح
  750. الأصل
  751. الشرح
  752. الأصل
  753. الشرح
  754. الأصل
  755. الشرح
  756. الأصل
  757. الشرح
  758. الأصل
  759. الشرح
  760. الأصل
  761. الشرح
  762. الأصل
  763. الشرح
  764. الشرح
  765. الأصل
  766. الشرح
  767. الأصل
  768. الشرح
  769. الأصل
  770. الشرح
  771. الأصل
  772. الشرح
  773. الشرح
  774. الأصل
  775. الشرح
  776. الأصل
  777. الشرح
  778. الأصل
  779. الشرح
  780. الأصل
  781. الشرح
  782. الأصل
  783. الشرح
  784. الأصل
  785. الشرح
  786. الأصل
  787. الشرح
  788. الأصل
  789. الشرح
  790. الأصل
  791. الشرح
  792. الأصل
  793. الشرح
  794. الأصل
  795. الشرح
  796. الأصل
  797. الشرح
  798. الأصل
  799. الشرح
  800. الأصل
  801. الشرح
  802. الأصل
  803. الشرح
  804. الأصل
  805. الشرح
  806. الأصل
  807. الشرح
  808. الأصل
  809. الشرح
  810. الأصل
  811. الشرح
  812. الأصل
  813. الشرح
  814. الأصل
  815. الشرح
  816. الأصل
  817. الشرح
  818. الأصل
  819. الشرح
  820. الأصل
  821. الشرح
  822. كتاب جراح العمد
  823. الشرح
  824. الأصل
  825. الشرح
  826. الأصل
  827. الشرح
  828. الأصل
  829. الشرح
  830. الأصل
  831. الشرح
  832. الأصل
  833. الشرح
  834. الأصل
  835. الشرح
  836. الأصل
  837. الشرح
  838. الأصل
  839. الشرح
  840. الأصل
  841. الشرح
  842. الأصل
  843. الشرح
  844. الأصل
  845. الشرح
  846. الأصل
  847. الشرح
  848. الأصل
  849. الشرح
  850. الأصل
  851. الشرح
  852. الأصل
  853. الشرح
  854. الأصل
  855. الشرح
  856. الأصل
  857. الشرح
  858. الأصل
  859. الشرح
  860. الأصل
  861. الشرح
  862. الأصل
  863. الشرح
  864. الأصل
  865. الشرح
  866. الأصل
  867. الشرح
  868. الأصل
  869. الشرح
  870. كتاب المكاتب
  871. الشرح
  872. الأصل
  873. الشرح
  874. كتاب الجزية
  875. الشرح
  876. الأصل
  877. الشرح
  878. الأصل
  879. الشرح
  880. الأصل
  881. الشرح
  882. الشرح
  883. الأصل
  884. الشرح
  885. كتاب الظهار واللعان
  886. الشرح
  887. الأصل
  888. الشرح
  889. الأصل
  890. الشرح
  891. الأصل
  892. الشرح
  893. الأصل
  894. الشرح
  895. الأصل
  896. الشرح
  897. الأصل
  898. الشرح
  899. الأصل
  900. الشرح
  901. الأصل
  902. الشرح
  903. كتاب إبطال الاستحسان
  904. الشرح
  905. الأصل
  906. الشرح
  907. الأصل
  908. الشرح
  909. كتاب أحكام القرآن
  910. الشرح
  911. الأصل
  912. الشرح
  913. الأصل
  914. الشرح
  915. الأصل
  916. الشرح
  917. الأصل
  918. الشرح
  919. الأصل
  920. الشرح
  921. الأصل
  922. الشرح
  923. الأصل
  924. الشرح
  925. الأصل
  926. الشرح
  927. الأصل
  928. الشرح
  929. الأصل
  930. الشرح
  931. الأصل
  932. الشرح
  933. الأصل
  934. الشرح
  935. الأصل
  936. الشرح
  937. الأصل
  938. الشرح
  939. الأصل
  940. الشرح
  941. الأصل
  942. الشرح
  943. الأصل
  944. الشرح
  945. الأصل
  946. الشرح
  947. الأصل
  948. الشرح
  949. الأصل
  950. الشرح
  951. الأصل
  952. الشرح
  953. الأصل
  954. الشرح
  955. الشرح
  956. الأصل
  957. الشرح
  958. الأصل
  959. الشرح
  960. الأصل
  961. الشرح
  962. الأصل
  963. الشرح
  964. الأصل
  965. الشرح
  966. الأصل
  967. الشرح
  968. الأصل
  969. الشرح
  970. الأصل
  971. الشرح
  972. الأصل
  973. الشرح
  974. الأصل
  975. الشرح
  976. الأصل
  977. فضائل قريش
  978. الشرح
  979. فضائل قريش
  980. الأصل
  981. الشرح
  982. الأصل
  983. الشرح
  984. الأصل
  985. الشرح
  986. الأصل
  987. الشرح
  988. الأصل
  989. الشرح
  990. الأصل
  991. الشرح
  992. الأصل
  993. الشرح
  994. الأصل
  995. الشرح
  996. الأصل
  997. الشرح
  998. الأصل
  999. الشرح
  1000. الأصل
  1001. الشرح
  1002. كتاب الأشربة
  1003. الشرح
  1004. الأصل
  1005. الشرح
  1006. الأصل
  1007. الشرح
  1008. الأصل
  1009. الشرح
  1010. الأصل
  1011. الشرح
  1012. الأصل
  1013. الشرح
  1014. الأصل
  1015. الشرح
  1016. الأصل
  1017. الشرح
  1018. الأصل
  1019. الأصل
  1020. الشرح
  1021. الأصل
  1022. الشرح
  1023. الأصل
  1024. الشرح
  1025. الأصل
  1026. الشرح
  1027. الأصل
  1028. الشرح
  1029. الأصل
  1030. الشرح
  1031. الأصل
  1032. الأصل
  1033. الشرح
  1034. الأصل
  1035. الشرح
  1036. الأصل
  1037. الشرح
  1038. الأصل
  1039. الشرح
  1040. الفصل
  1041. الشرح
  1042. الأصل
  1043. كتاب عشرة النساء
  1044. الشرح
  1045. الأصل
  1046. الشرح
  1047. الأصل
  1048. الشرح
  1049. الأصل
  1050. الشرح
  1051. الأصل
  1052. الشرح
  1053. الأصل
  1054. الشرح
  1055. الأصل
  1056. الشرح
  1057. كتاب التعريض بالخطبة
  1058. الشرح
  1059. الأصل
  1060. الشرح
  1061. الأصل
  1062. الشرح
  1063. الأصل
  1064. الشرح
  1065. الأصل
  1066. الشرح
  1067. الأصل
  1068. الشرح
  1069. الأصل
  1070. الشرح
  1071. كتاب العدد
  1072. الشرح
  1073. الأصل
  1074. الشرح
  1075. الأصل
  1076. الشرح
  1077. الأصل
  1078. الشرح
  1079. الأصل
  1080. الأصل
  1081. الشرح
  1082. الأصل
  1083. الشرح
  1084. الأصل
  1085. الشرح
  1086. الأصل
  1087. الشرح
  1088. الأصل
  1089. الشرح
  1090. الأصل
  1091. الشرح
  1092. الأصل
  1093. الشرح
  1094. الأصل
  1095. الشرح
  1096. الأصل
  1097. الشرح
  1098. الأصل
  1099. الشرح
  1100. كتاب القرعة والنفقة على الأقارب
  1101. الشرح
  1102. كتاب الرضاع
  1103. الشرح
  1104. الأصل
  1105. الشرح
  1106. الأصل
  1107. الشرح
  1108. الأصل
  1109. الشرح
  1110. الأصل
  1111. الشرح
  1112. الأصل
  1113. الشرح
  1114. الأصل
  1115. الشرح
  1116. الأصل
  1117. ذكر الله تعالى على غير وضوء، والحيض
  1118. الشرح
  1119. الأصل
  1120. الشرح
  1121. الأصل
  1122. الشرح
  1123. الأصل
  1124. الشرح
  1125. الشرح
  1126. الأصل
  1127. الشرح
  1128. الأصل
  1129. الشرح
  1130. كتاب قتال أهل البغي
  1131. الشرح
  1132. الأصل
  1133. الشرح
  1134. الأصل
  1135. الشرح
  1136. الأصل
  1137. الشرح
  1138. الأصل
  1139. الشرح
  1140. الأصل
  1141. الشرح
  1142. الفصل
  1143. الشرح
  1144. الأصل
  1145. الشرح
  1146. الأصل
  1147. الشرح
  1148. الأصل
  1149. الشرح
  1150. الأصل
  1151. الشرح
  1152. الأصل
  1153. الشرح
  1154. الأصل
  1155. الشرح
  1156. الأصل
  1157. الشرح
  1158. الأصل
  1159. الشرح
  1160. الأصل
  1161. الشرح
  1162. الأصل
  1163. الشرح
  1164. الأصل
  1165. كتاب قسم الفيء
  1166. الشرح
  1167. الأصل
  1168. الشرح
  1169. الأصل
  1170. الشرح
  1171. الأصل
  1172. الشرح
  1173. الأصل
  1174. الشرح
  1175. الأصل
  1176. الشرح
  1177. الأصل
  1178. الشرح
  1179. الأصل
  1180. الشرح
  1181. كتاب المدبر
  1182. الشرح
  1183. كتاب التفليس
  1184. الشرح
  1185. كتاب الدعوى والبينات
  1186. الشرح
  1187. كتاب صفة أمر النبي - صلى الله عليه وسلم - والولاء الصغير
  1188. الشرح
  1189. كتاب البحيرة والسائبة
  1190. الشرح
  1191. الشرح
  1192. كتاب الصيد والذبائح
  1193. الشرح
  1194. كتاب الديات والقصاص
  1195. الشرح
  1196. كتاب جراح الخطأ
  1197. الشرح
  1198. كتاب السبق والرمي والقسامة والكسوف
  1199. الشرح
  1200. كتاب جماع العلم
  1201. الشرح
  1202. كتاب الجنائز والحدود
  1203. الشرح
  1204. كتاب الحج من الأمالي
  1205. الشرح
  1206. كتاب الحج من الأمالي
  1207. كتاب مختصر الحج الكبير
  1208. الشرح
  1209. كتاب النكاح من الإملاء
  1210. الشرح
  1211. كتاب أدب القاضي
  1212. الشرح
  1213. الشرح
  1214. كتاب الطعام والشراب وعمارة الأرضين
  1215. الشرح
  1216. كتاب الوصية الذي لم يسمع من الشافعي
  1217. الشرح
  1218. كتاب اختلاف علي وعبد الله رضي الله عنهما مما لم يسمع الربيع من الشافعي
  1219. الشرح

الأصل

[225] أبنا الربيع، أبنا الشافعي، أبنا عبد المجيد، عن ابن جريج PageV01P431 # قال: أخبرني عطاء، قال: سمعت عبيد بن عمير يقول: اجتمعت جماعة فيما حول مكة، قال: حسبت أنه قال: في أعلى الوادي ها هنا في الحج، قال: فحانت الصلاة فتقدم رجل من آل أبي السائب أعجمي اللسان، قال: فأخره المسور بن مخرمة وقدم غيره، فبلغ عمر بن (1 / ق 93 - ب) الخطاب -رضي الله عنه- فلم يعرفه بشيء حتى جاء المدينة، فلما جاء المدينة عرفه بذلك، فقال المسور: أنظرني يا أمير المؤمنين إن الرجل كان أعجمي اللسان وكان في الحج، فخشيت أن يسمع بعض الحاج قراءته فيأخذ بعجمته، فقال: هنالك ذهبت بها؟

فقال: نعم.

فقال: أصبت (¬1).

الشرح

قوله: "سمعت عبيد بن عمير يقول: اجتمعت جماعة ... إلى آخره" كأنه تحقق أنه قال: اجتمعت جماعة فيما حول مكة وظن أنه عين أعلى الوادي، فروى ما تحققه على الجزم، وما ظنه على الحسبان.

وقوله: "ها هنا وفي الحج" يشبه أنه أشار بقوله: "ها هنا" إلى أعلى الوادي وأراد بقوله: "وفي الحج" أن اجتماعهم كان في أيام الحج، وفي بعض النسخ ها هنا في الحج بلا واو.

وقوله: "فتقدم رجل من آل أبي السائب" يمكن أن يريد به أبا السائب مولى هشام بن زهرة، وكان من جلساء أبي هريرة فروى عنه الحديث. PageV01P432

والأعجمي: الذي لا يفصح بالعربية ولا يجيد التكلم بها عجميا كان أو غيره؛ سمي به لعجمة لسانه والتباس كلامه، ويقال: استعجم الأمر: إذا اشتبه وأشكل، وجمع الأعجم: أعجمون، وينسب إلى الأعجم فيقال: لسان أعجمي، والأعجم كالأعجمي فيما ذكر جماعة، وفي "الصحاح" للجوهري: ولا يقل أعجمي فينسبه إلى نفسه إلا أن يكون ذلك كقعسر وقعسري للجمل الضخم (¬1).

وقوله: "ولم يعرفه بشيء" أي لم يخاطبه ولم يظهر بلوغ الحال إليه حتى أتى المدينة.

وقوله: "هنالك ذهبت بها؟ " كأنه يقول: لذلك ذهبت إلى فعلتك التي فعلت.

والمقصود أنه يستحب أن يكون الإمام فصيحا قويم اللسان ليؤمن تغييره ولحنه، فإنه إذا غير فقد يسمعه الجاهل ويظنه صحيحا؛ لأنه سمعه ممن قدم للإمامة، ومنه أن يجوز تغيير غير الأولى والحمل على الأولى، كما يجوز تغيير المنكر والحمل على المعروف وأن الأئمة كانوا يتفحصون عما يفعله الناس ليقيموا الأود (¬2) ويصلحوا الفاسد، وكانوا يتوخون الصلاح والإصلاح ويعالجون على ما يقتضيه الحال من تعجيل وتأن كما فعل عمر -رضي الله عنه- في انتظار المسور إلى إتيانه المدينة.

— صفحة ١٣٨ — উৎস: আল-মাকতাবা আশ-শামেলা (OpenITI প্রকল্পের মুক্ত সংস্করণ)। পাতা-বিভাজন কামেলার নিজস্ব; বন্ধনীর [ص: …] মুদ্রিত সংস্করণের পৃষ্ঠা।