اللباب في علل البناء والإعراب
/ ٢٨٨
📝 نص
📑 সূচিপত্র — فصل
  1. بسم الله الرحمن الرحيم
  2. فصل
  3. فصل
  4. فصل
  5. فصل
  6. فصل
  7. فصل
  8. فصل
  9. فصل
  10. فصل
  11. فصل
  12. فصل
  13. فصل
  14. فصل
  15. فصل
  16. فصل
  17. فصل
  18. فصل
  19. فصل
  20. فصل
  21. فصل
  22. فصل
  23. فصل
  24. فصل
  25. فصل
  26. فصل
  27. فصل
  28. فصل
  29. فصل
  30. فصل
  31. فصل
  32. فصل
  33. فصل
  34. فصل
  35. فصل
  36. فصل
  37. فصل
  38. فصل
  39. فصل
  40. فصل
  41. فصل
  42. فصل
  43. فصل
  44. فصل
  45. فصل
  46. فصل
  47. فصل
  48. فصل
  49. فصل
  50. فصل
  51. فصل
  52. فصل
  53. فصل
  54. فصل
  55. فصل
  56. فصل
  57. فصل
  58. فصل
  59. فصل
  60. فصل
  61. فصل
  62. فصل
  63. فصل
  64. فصل
  65. فصل
  66. فصل
  67. فصل
  68. فصل
  69. فصل
  70. فصل
  71. فصل
  72. فصل
  73. فصل
  74. فصل
  75. فصل
  76. فصل
  77. فصل
  78. فصل
  79. فصل
  80. فصل
  81. فصل
  82. فصل
  83. فصل
  84. فصل
  85. فصل
  86. فصل
  87. فصل
  88. فصل
  89. فصل
  90. فصل
  91. فصل
  92. فصل
  93. فصل
  94. فصل
  95. فصل
  96. فصل
  97. فصل
  98. فصل
  99. فصل
  100. فصل
  101. فصل
  102. فصل
  103. فصل
  104. فصل
  105. فصل
  106. فصل
  107. فصل
  108. فصل
  109. فصل
  110. فصل
  111. فصل
  112. فصل
  113. فصل
  114. فصل
  115. فصل
  116. فصل
  117. فصل
  118. فصل
  119. فصل
  120. فصل
  121. فصل
  122. فصل
  123. فصل
  124. فصل
  125. فصل
  126. فصل
  127. فصل
  128. فصل
  129. فصل
  130. فصل
  131. فصل
  132. فصل
  133. فصل
  134. فصل
  135. فصل
  136. فصل
  137. فصل
  138. فصل
  139. فصل
  140. فصل
  141. فصل
  142. فصل
  143. فصل
  144. فصل
  145. فصل
  146. فصل
  147. فصل
  148. فصل
  149. فصل
  150. فصل
  151. فصل
  152. فصل
  153. فصل
  154. فصل
  155. فصل
  156. فصل
  157. فصل
  158. فصل
  159. فصل
  160. فصل
  161. فصل
  162. فصل
  163. فصل
  164. فصل
  165. فصل
  166. فصل
  167. فصل
  168. فصل
  169. فصل
  170. فصل
  171. فصل
  172. مسألة
  173. فصل
  174. فصل
  175. فصل
  176. فصل
  177. فصل
  178. فصل
  179. فصل
  180. فصل
  181. فصل
  182. فصل
  183. فصل
  184. فصل
  185. فصل
  186. فصل
  187. فصل
  188. فصل
  189. فصل
  190. فصل
  191. فصل
  192. فصل
  193. فصل
  194. فصل
  195. فصل
  196. فصل
  197. فصل
  198. فصل
  199. فصل
  200. فصل
  201. فصل
  202. فصل
  203. فصل
  204. فصل
  205. فصل
  206. فصل
  207. فصل
  208. فصل
  209. فصل
  210. فصل
  211. فصل
  212. فصل
  213. فصل
  214. فصل
  215. فصل
  216. فصل
  217. فصل
  218. فصل
  219. فصل
  220. فصل
  221. فصل
  222. فسأله
  223. فصل
  224. مسألة
  225. فصل
  226. مسألة
  227. فصل
  228. فصل
  229. فصل
  230. فصل
  231. فصل
  232. مسألة
  233. فصل
  234. فصل
  235. فصل
  236. فصل
  237. فصل
  238. فصل
  239. فصل
  240. فصل
  241. فصل
  242. فصل
  243. فصل
  244. فصل
  245. فصل
  246. فصل
  247. فصل
  248. فصل
  249. فصل
  250. فصل
  251. فصل
  252. فصل
  253. فصل
  254. فصل
  255. فصل
  256. فصل
  257. فصل
  258. مسألة
  259. مسألة
  260. مسألة
  261. فصل
  262. فصل
  263. فصل
  264. فصل
  265. فصل
  266. مسألة
  267. مسألة
  268. فصل
  269. فصل
  270. فصل
  271. فصل
  272. مسألة
  273. فصل
  274. فصل
  275. فصل
  276. فصل
  277. فصل
  278. فصل
  279. فصل
  280. فصل
  281. فصل
  282. فصل
  283. فصل
  284. فصل
  285. فصل
  286. فصل
  287. فصل
  288. فصل
  289. فصل
  290. فصل
  291. فصل
  292. فصل
  293. فصل
  294. فصل
  295. فصل
  296. فصل
  297. فصل
  298. فصل
  299. فصل
  300. مسألة
  301. فصل
  302. فصل
  303. فصل
  304. فصل
  305. فصل
  306. فصل
  307. فصل
  308. فصل
  309. فصل
  310. فصل
  311. فصل
  312. فصل
  313. فصل
  314. فصل
  315. فصل
  316. فصل
  317. فصل
  318. فصل
  319. فصل
  320. فصل
  321. فصل
  322. فصل
  323. فصل
  324. فصل
  325. فصل
  326. فصل
  327. فصل
  328. فصل
  329. فصل
  330. فصل
  331. فصل
  332. فصل
  333. فصل
  334. فصل
  335. فصل
  336. فصل
  337. فصل
  338. فصل
  339. فصل
  340. فصل
  341. فصل
  342. فصل
  343. فصل
  344. فصل
  345. مسألة
  346. فصل
  347. فصل
  348. فصل
  349. فصل
  350. فصل
  351. فصل
  352. فصل
  353. مسألة
  354. مسألة
  355. مسألة
  356. مسألة
  357. مسألة
  358. مسألة
  359. مسألة
  360. مسألة
  361. مسألة
  362. مسألة
  363. مسألأة
  364. مسألة
  365. مسألة
  366. مسألة
  367. مسألة
  368. مسألة
  369. مسألة
  370. مسألة
  371. مسألة
  372. مسألة
  373. مسألة
  374. مسألة
  375. مسألة
  376. مسألة
  377. مسألة
  378. مسألة
  379. مسألة
  380. مسألة
  381. مسألة
  382. مسألة
  383. مسألأة
  384. مسألة
  385. فصل
  386. فصل
  387. فصل
  388. مسألة
  389. مسألة
  390. مسألة
  391. فصل
  392. فصل
  393. مسألة
  394. مسألة
  395. مسألة
  396. مسألة
  397. نواصب الفعل
  398. فصل
  399. مسألة
  400. فصل
  401. مسألة
  402. فصل
  403. فصل
  404. مسألة
  405. مسألة
  406. مسألة
  407. مسألة
  408. مسألة
  409. فصل
  410. فصل
  411. فصل
  412. مسألة
  413. مسألة
  414. مسألة
  415. مسألة
  416. فصل
  417. مسألة
  418. فصل
  419. مسألة
  420. مسألة
  421. مسألة
  422. فصل
  423. فصل
  424. فصل
  425. فصل
  426. مسألة
  427. مسألة
  428. مسألة
  429. مسألة
  430. فصل
  431. فصل
  432. فصل
  433. مسألة
  434. فصل
  435. فصل
  436. فصل
  437. فصل
  438. مسألة
  439. فصل
  440. مسألة
  441. مسألة
  442. مسألة
  443. مسألة
  444. مسألة
  445. مسألة
  446. مسألة
  447. مسألة
  448. مسألة
  449. مسألة
  450. مسألة
  451. مسألة
  452. فصل
  453. مسألة
  454. الإعراب والبناء
  455. فصل
  456. فصل
  457. فصل
  458. فصل
  459. فصل
  460. فصل
  461. فصل
  462. فصل
  463. فصل
  464. فصل
  465. فصل
  466. فصل
  467. فصل
  468. فصل
  469. فصل
  470. فصل
  471. فصل
  472. فصل
  473. فصل
  474. فصل
  475. ما يجوز في ضرورة الشعر
  476. فصل
  477. فصل
  478. فصل
  479. فصل
  480. فصل
  481. فصل
  482. فصل
  483. فصل
  484. فصل
  485. فصل
  486. فصل
  487. فصل
  488. فصل
  489. الموصول والصلة
  490. فصل
  491. فصل
  492. فصل
  493. فصل
  494. فصل
  495. فصل
  496. فصل
  497. مسألة
  498. مسألة
  499. مسألة
  500. مسألة
  501. مسألة
  502. فصل
  503. فصل
  504. مسألة
  505. فصل
  506. فصل
  507. فصل
  508. فصل
  509. فصل
  510. فصل
  511. فصل
  512. فصل
  513. فصل
  514. فصل
  515. فصل
  516. فصل
  517. فصل
  518. فصل
  519. فصل
  520. فصل
  521. فصل
  522. فصل
  523. فصل
  524. فصل
  525. فصل
  526. فصل
  527. فصل
  528. فصل
  529. فصل
  530. فصل
  531. فصل
  532. فصل
  533. فصل
  534. فصل
  535. فصل
  536. فصل
  537. فصل
  538. فصل
  539. فصل
  540. فصل
  541. فصل
  542. فصل
  543. فصل
  544. فصل
  545. فصل
  546. فصل
  547. فصل
  548. فصل
  549. فصل
  550. فصل
  551. فصل
  552. فصل
  553. فصل
  554. فصل
  555. فصل
  556. فصل
  557. فصل
  558. فصل
  559. فصل
  560. فصل
  561. فصل
  562. فصل
  563. فصل
  564. فصل
  565. فصل
  566. فصل
  567. فصل
  568. فصل
  569. فصل
  570. فصل
  571. فصل
  572. فصل
  573. فصل
  574. فصل
  575. فصل
  576. فصل
  577. فصل
  578. فصل
  579. فصل
  580. فصل
  581. فصل
  582. فصل
  583. فصل
  584. فصل
  585. فصل
  586. فصل
  587. مسألة
  588. مسألة
  589. مسألة
  590. مسألة
  591. مسألة
  592. مسألة
  593. مسألة
  594. مسألة
  595. مسألة
  596. فصل
  597. فصل
  598. مسألة
  599. مسألة
  600. مسألة
  601. مسألة
  602. مسألة
  603. مسألة
  604. مسألة
  605. مسألة
  606. مسألة
  607. مسألة
  608. فصل
  609. فصل
  610. مسألة
  611. مسألة
  612. مسألة
  613. مسألة
  614. مسألة
  615. مسألة
  616. مسألة
  617. مسألة
  618. فصل
  619. فصل
  620. فصل
  621. فصل
  622. فصل
  623. فصل
  624. فصل
  625. في حروف البدل
  626. في إبدال الهمزة
  627. إبدالها من الألف
  628. مسألة
  629. مسألة
  630. مسألة
  631. مسألة
  632. مسألة
  633. فصل
  634. فصل
  635. فصل
  636. فصل
  637. فصل
  638. فصل
  639. فصل
  640. مسألة
  641. فصل
  642. فصل
  643. ذكر إبدال الألف
  644. مسألة
  645. مسألة
  646. مسألة
  647. مسالة
  648. مسألة
  649. مسألة
  650. مسألة
  651. مسألة
  652. مسألة
  653. مسألة
  654. إبدال الياء
  655. فصل
  656. فصل
  657. فصل
  658. فصل
  659. فصل
  660. مسألة
  661. مسألة
  662. مسألة
  663. مسألة
  664. مسألة
  665. مسألة
  666. مسألة
  667. مسألة
  668. مسألة
  669. مسألة
  670. مسألة
  671. مسألة
  672. فصل
  673. فصل
  674. فصل
  675. مسألة
  676. مسألة
  677. فصل
  678. فصل
  679. فصل
  680. مسألة
  681. مسألة
  682. فصل
  683. فصل
  684. فصل
  685. فصل
  686. فصل
  687. فصل
  688. فصل
  689. فصل
  690. مسألة
  691. فصل
  692. فصل
  693. فصل
  694. فصل
  695. فصل
  696. فصل
  697. فصل
  698. فصل
  699. فصل
  700. فصل
  701. فصل
  702. فصل
  703. فصل
  704. فصل
  705. فصل
  706. مسألة
  707. مسألة
  708. مسألة
  709. مسألة
  710. مسألة
  711. مسألة
  712. مسألة
  713. مسألة
  714. مسألة
  715. مسألة
  716. مسألة
  717. مسألة
  718. مسألة
  719. مسألة
  720. مسألة
  721. مسألة
  722. مسألة
  723. مسألة
  724. مسألة
  725. مسألة
  726. مسألة
  727. مسألة
  728. مسألة
  729. مسألة
  730. مسألة
  731. مسألة
  732. مسألة
  733. مسألة
  734. مسألة
  735. فصل
  736. مسألة
  737. مسألة
  738. مسألة
  739. مسألة
  740. مسألة
  741. مسألة
  742. فصل
  743. فصل
  744. فصل
  745. فصل
  746. فصل
  747. فصل
  748. فصل
  749. فصل
  750. فصل
  751. فصل
  752. فصل
  753. مسألة
  754. مسألة
  755. فصل
  756. فصل
  757. فصل
  758. فصل
  759. فصل
  760. فصل
  761. فصل
  762. فصل
  763. فصل
  764. مسألة
  765. فصل
  766. فصل
  767. مسألة
  768. مسألة
  769. مسألة
  770. مسألة
  771. مسألة
  772. مسألة
  773. مسألة
  774. مسألة
  775. مسألة
  776. مسألة
  777. مسألة
  778. مسألة
  779. مسألة
  780. فصل
  781. فصل
  782. فصل
  783. فصل
  784. فصل
  785. فصل
  786. فصل
  787. فصل
  788. فصل
  789. وفيه فصول
  790. فصل
  791. فصل

فصل

وبنيت على السكون لأنه الأصل ولم يوجد مانع من خروجه على ذلك

فصل

وإنما افتقرت (كم) إلى (مبين) لأنها اسم لعدد مبهم فيذكر بعدها ما يدل على الجنس المراد بها

فصل

وإنما ميزت الاستفهامية بالمنصوب لأنها جعلت بمنزلة عدد متوسط وهو من أحد عشر إلى تسعة وتسعين لأن المستفهم جاهل بالمقدار فجعلت للوسط بين القليل والكثير

فصل

والحكمة في وضعها الاختصار والعموم الذي لا يستفاد بصريح العدد ألا ترى أنك إذا قلت أعشرون رجلا جاءك لم يلزمه أن يجيبك بكمية بل يقول (لا) أو (نعم) وإذا قال (لا) لم يحصل لك منه غرض السؤال مع الإطالة وإذا قلت كم رجلا جاءك استغنيت عن لفظ الهمزة والعدد وألزمت الجواب بالكمية فإن

قيل لو كانت (كم) هنا للوسط من العدد لم جاز أن يبدل منها القليل ولا الكثير وقد جاز أن تقول كم رجلا جاءك أخمسة أم أكثر أو مائة أو أكثر قيل الجيد في مثل هذا أن يبدل منها العدد الوسط لما ذكرنا وإنما جاز خلافه لأن (كم) مبهمة في نفسها تحتمل القليل والكثير والوسط ولهذا يصح الجواب بكل منها وإنما جعلت بمنزلة الوسط في نصب المميز فقط

فصل

وأما (كم) الخبرية فتجر ما بعدها لأنها اسم بين بعدد مجرور فكان هو الجار ك (مائة رجل) ونحوه

وذهب بعضهم إلى أنه مجرور ب (من) محذوفة لأنك تظهرها كقولك كم من جبل ونحوه وكم من عبد ولما عرف موضعها بقي عملها بعد حذفها كما في رب مع الواو والمذهب الأول أقوى لأن حرف الجر ضعيف فلا يبقى عمله بعد حذفه ولهذا كل موضع حذفت فيه حرف الجر نصبته إلا في مواضع دعت الضرورة إلى تقدير عمل الحرف المحذوف ولا ضرورة ههنا لأن (كم) اسم والإضافة من أحكام الأسماء فإن قلت لو كان مضافا لأعرب ك (قبل) و (بعد) قيل هذا غير لازم فإن (لدن) مبنية مع الإضافة

— صفحة ٨٨ — উৎস: আল-মাকতাবা আশ-শামেলা (OpenITI প্রকল্পের মুক্ত সংস্করণ)। পাতা-বিভাজন কামেলার নিজস্ব; বন্ধনীর [ص: …] মুদ্রিত সংস্করণের পৃষ্ঠা।