راه قونیه "۳ نظام انديشة ابنعربی حاضر میشدند؛ اقا مولوی از این گونه اندیشهورزیهای محققانه خود را به دور میداشت. تا آن حد که وی را متهم میساختند که در نظم موی زبانش زبانی فنی نیست» و او را به خاطر آنکه مقامات و احوال طریقت را به ترتیب منطی عرضه نداشته است» ملامت میکردند. در میان کسانی که در مجلس درس هم مولانا و هم صدرالدین قونیوی حاضر میشدند یکی معینالدین پروانه. وزیر قدرتمند مملکت بود که وزارتش مقارن دورهای بود که موی صورت تألیف میپذیرفت. در فهمافیه در جاهای مختلف نام معینالدین پروانه مذکور است؛ و چنین پیداست که مولانا او را دوست میداشته؛ هرچند بعضی اوقات و را به خاطر آنکه موضع سیاسی خودرا تغییر میدهد. و با مفولان همکاری میکند» به بادانتقاد میگرفته است. پروانه اظهار تأمف میکرد که گرفتاربهای سیاسی او با مفولان و علیه آنها که مملکت پیشین سلجوقیان را اشغال کرده بودنده نمیگذارد که اوقات بیشتری صرف فرائض مذهب ی کند. و مولان به شیوها که خاص تلفی و برداشت او از آمور بود. وی را تسلی میدادکه «اين کارها هم کار حقْ است؛ زیرا سبب امن و امان مسلمانی است. خود را فداکردهاید به مال و تن تا دل ایشا رابه جای آرید ... بس این نی ز کار خیر باشد. و چون شمارا حق تعالی به چنین کار یر میل داده است و فرط رغبت دلیل عنایت است و چون فتوری باشد در این میل دلیل بیعنایتی باشد» که حق تعالی نخواهد که چنین خیر خطیر به سبب او برآید تا مستحق آن واب و درجات عالی نباشد همچون حمام که گرم است. آن گرمی او از آلت تون است همچون گیاه و هیمه و عذره و غیره.» (نساه» صفحا ۱0۱۱ مولانا در آن هنگام که بهتعیم و تألیف و سرودن و عبادت مشنول بود و خانواده و شاگردان خود را مراقبت و تیمار میداشت» یاران بدو متوسل میشدند که منتویای عرفانی همچون آثار سنایی و عطا رکه در نزد وی میآموختندتألیف کند. شاگرد محبوب اوء حسامالدین چلبی که پسر یک خانوادةُ متوسط نیکونام قونیه بود, از مولائا درخواست نمود که منظومهای تعلیمی برای بهره رساندن به یاران و مریدان بسراید؛ وگویند مولانابه حواهش وی با سرودن هیجده پیت آغاز مثنوی که بهنغمة نی شهرت دارده پاسخ داد. در این ییات مولانااشتیاق نی را برای بازگشت بهنیستانی که وی را از آنجا ببریدهاند حکایت میکند و میگوید چگونه نوای نی دلهای آدمیان را نیز به باد موطن اصلیشان که حضو رکبریایی خداوند است میاندازد. محققان پیشتر از این آغاز تألیف مثنوی را همزمان دوستی مولانا و حسامالاین؛ یعنی حدود ۶ /۱۲۵۸ م میدانستند؛ سالی که صلاحالدین زرکوب پس از یک بیماری طولانی روی در نقاب خاک کشید. مولانا مرئیهای سوزنااک در مرگ او سرود که ردیف آن واه بگرسته است: ۱- خانم شیمل نقل به معنی کرده بود, ما برای مزید فایدت عین عبارات مولانا را آوردیم. مترجم.
— পৃষ্ঠা ৩৫ —
লেখাটি পিডিএফ থেকে স্বয়ংক্রিয়ভাবে নেওয়া, তাই ভুল থাকতে পারে। সন্দেহ হলে আসল পৃষ্ঠা দেখুন।