زیارت رومی 1 مولانا پیکرة فرشتهای به زانو نشسته (شاید فرشتة نگهبانی) راکه در محل کاخ یافت شده است دیده باشد؛ و زبان به تحسین آن گشاده باشد. مسجد بزرگ قونیه همیشه مرکز تجمع مردم اناطولیای داخلی بود. به همین دلیل» درجی با گرانبهاترین اثر بازماندهُ متبرک عالم اسلام» یعنی موی پیامبر, زمانی در هنگام جنگ در دیوار مجوفی در آنجاء بهامانت گذاشته شده بود. این درج گرانبها را مدیر موزه: محمد اوندر: هنگام تعمیر مسجد در ده ۱۳۷۰ ۵. ق باز یافت. پوشش ابریشمین این در ج کوچک بوی شگفتی از عطر گلسرخ بیرون میداه و آدمی را به یاداحترم عمیقی که مولاابرای پیمبر محبوب «فله سالار جان, مصطفی» قاثل بوده میافگند. مولانا در شعری که سراسر شور و جذبه است و در آن عشق از جان میخواهد که بهمنزل, به ساح ت کبریای الهی بازگردد. پیامر را پدان عبارت یا کرده است. * از مسج دکه فرود میآ یم به عمارت مربع نسبتا کوچکی وارد میشویم که قبهٌ مدوّر کاملی دارد. این مدرس قراطای است: که دوستی از دوستان مولائا؛ بعنی جلالالدین قراطای وزیر در ۶۳۹ ه. ق ۱۲۵۱ این را وقف مطالعة علوم طبیعی کرده بود. سنگکاری زیبا باکتیههایی به خط عریی» که عمدتاً اسماءالحسنی خداوند است» درو از عمارت را در برگرفته است. ولی شگفتی ما وقتی به اوج کمال میرسد که وارد عمارت میشویم. سقف شبکهای ظریف و در هم بافته از ستارگان چندپر را نشان میدهد که به طرق اسرار آمیزی به یکدیگر اتصال یافهاند, و باز این همه با کاشیکاری فیروزهای؛ سفید و سیاه آن روزگار است. چشم پنج (مثلث ترکی» راکه در هر یک از چهار گوشة «صحن» نقطٌ نتقال از مربع بهطبلةً مد رگنبد را به وجود میآورنده دنبال ۳ اينها نام پیامبر اسلام همراه با نام پیامبران پیشین؛ و چهار جانشین نخستین حضرت محمد (ص) بعنی حلفای راشدین به خط کوفی مربع نوشته شده است. سق فگنبدکتیهای قرآنی به حط کوفی در هم بافتهای بر سین خود دارده و پس از اين» چشم ناظر میکوشد تا شبکة فرازنده ستارگان را دنبال کند تا به روزن اوج سقفگنبد برسد. از اینجاء در شب» ستارگان واقعی را در آسمان میتوان دیده که بهنوبةٌ خود, در حوضچه کوچک زی رگنبد انعکاس یافتهند. «المجاز قنطرة الحقیقة» (مجاز پل حقیقت است) به این ترتیب» طرح فریبنده ستارگان سقف گنبد که تنها به کمک ریاضیات عالی هر نفس اواز عشق میرسد از چپ و راست . مابه فلک میرويم عزم تماشاکر است ما به فلک بودهايم. یار ملک بودهایم باز همانجا رویم جمله که آن شهر ماست خود ز فلک برتریم. و ز ملک افزونتريم زین دو چرا نگذريم منزل ما کبریاست.... بسخت جوان یار ماء دادن جان کار ما قافله سالار ماء فخر جهان مصطفاست...
— পৃষ্ঠা ১৫ —
লেখাটি পিডিএফ থেকে স্বয়ংক্রিয়ভাবে নেওয়া, তাই ভুল থাকতে পারে। সন্দেহ হলে আসল পৃষ্ঠা দেখুন।