زیارت رومی ۱۱ فرمانروایی سلجوقیان در سراسر اناطولیای مرکز ساخته شده بوده؛ برپاست؛ حجرههای میهمانان؛ اصطبل برای تیمار اسبها و انبار برای کالاها» نمازخانههای کوچک در اینجا قرار داشته است. زمستانهاه وقتی برفهای سنگین دشتها را فرمیگرفت.گاهی کاروائیان مجبور میشدند روزها در یک چنین کاروانسرایی به سر برند - و جلالالاین رومی به حق دنیای مارا با چنین مسافرخانههایی تشبیه کرده است؛ میهمانسراهایی که در آنها ارواح آدمیان در انتظار فرا رسیدن نخستین روزهای بهار هستند. هنگامی که برفها آب میشود. و خورشید تابان يخ پارهها را رها میسازد؛ یخها آب میشود و به صورت آبی زندگیبخش روان میگردد. و کاروان میتواند دوباره به سوی مقصد به راه پیفتد. چون کاروانسرای هروزلوخان را به پشت سر مینهیم» آهسته آهسته به حومةٌ قونیه داخل میشویم (و یا درستتر بگوئیم وارد مشدیم. زیرا اکنون آن ویراههای دوست داشتنی را تعمیر کردهاند و همه چیز در پوستهای از سمنت مدفونگشته است).گورستانکوچکی که قدمتش به قرن هفتم و هشتم میرسد بر سر راه است. آیا شایسته نیست که برای لحظهای در اینجا درنگ کنیم؟ زیر تصوف خود مبنایش بر اندیشة مرگ است و ساعتی که روح» پس از پاسخ دان به پرسشهای دو فرشتة نکیر و منکر در قبر»به دیدار پروردگار میشتابد. چه چیز میتواند جلو ترس و ارزشی راکه اتظار لحظهای که باید در برابر حدای احکمالحا کمین ایستاد و حساب کارها و اندیشهها و گفتههای خوب و بد خویش را پس داد بر جان آدمی چیره میسازد» بگیر د؟ امید بهشت و نعمات آن» ترس از عذاب مهیب جهنم؛ بشرحی که در قرآن آمده است» دست در دست یکدیگ رگرویدگان ابر میانگیخت و به عبودیت وا میداشت. با اين همهء صوفیان بهتر خواست واقعی مژمنان را میدانستند: رابعه آن زن عابد و پارسای بصری (فرتش در ۵۱۸۵ /۸۰۱م) به آنها تعلیم داده بود که خدا را از ترس یا از روی امید. نپرستند و دوست ندارند؛ بلکه به خاطر جمال ابدیش او را دوست ند نی ارروی بت ,مر رن نمگریدج وب (هوستشان داد دوستش دارند: سورة ۵ آیه ۵۹/۵۲)؟ عاشقان خدا را از رگ وحشتی نیست» بلکه آرزوی آن را میبرند. زیرا مرگ همچون پلی است که عاشق را به معشوق میرساند. «پس انسان آرزوی کدام لحظه را بیشتر میتواند داشت از لحظهای که آزاد از قیود مادی غرق در اندیشه جمال ابدی معبود شود؛ و به پیشگاه ذات به اندیشه در نیامدنی الهی؛ که همه چیز از او میآید و همه چیز به سوی آو باز میگردد؛ تشرف بابد: «اال و انا الیه راجعون» (سور؛ ۲ آیة ۱۵۱/۱۵۶). در وسط این قبرستان کهنه که میایستی؛ به وضوح سخنان مولائا راکه در آخرین روزهای بیماری» یعنی اواخر پائیز ۶۷۵ ه. ق دوستانش را تسلی میداد میشنوی:
— পৃষ্ঠা ১৩ —
লেখাটি পিডিএফ থেকে স্বয়ংক্রিয়ভাবে নেওয়া, তাই ভুল থাকতে পারে। সন্দেহ হলে আসল পৃষ্ঠা দেখুন।