این نکته را بارها نوشتهام و گفتهام که «تصوف و عرفان» از دیدگاه من چیزی نیست جز «برخوردٍ هنری با مذهب». بدینگونه در تمام ادیان و مذاهب. عرفان خاص آن دین و مذهب وجود دارد و امری است اجتتاب تایذین اما در دایره یک مذهب و یک دین خاص نیز به تناسب رها ان دی وش توا کی تا مجموعه بیشماری تصوف و عرفان هستیم به همین دلیل به تعداد کسانی که توانستهاند در اسلام با اين آیین برخورد هنری داشته باشند ما تصوف و عرفان داریم. اگر ما از سر ناگزیری جریانهای عرفانی را در اسلام در دایرهٌ چند حرکت. یا چند چهره محدود میکنيم. علّتِ آن این است که این حرکتها با این افراد توانستهاند در برخورد هنری خود با اسلام آن مایه از بینش هنری و تخیّل و زبانٍ خلاي خود مابه بگذارند که برخورد هنري ایشان» نسبت به برخوردٍ هنری دیگران دارای تمایزی آشکار باشد وگرنه در صورتی که با چشم مسلح به تاریخ تصوف و چهرههای آن بنگریم» همه دستاندرکاران اين تجربهٌ روحی» به نوعی با اسلام برخورد هنری داشتهاند. هنر» مجموعهای از «تخیل» و «رمز»هاست که خود را در گونهة ۱ 5 597 عرضه میکند. در نقاشی و موسیقی و شعر و همه هنرها «تخیل» و «رمز» و «زبان» -زبان خاص آن هنر و در داخل زبان خاص آن هن زین وی آن هنرمتلٍ معیّن -عناصر اصلی هنرهاست؛ در تصوف نیز میبینیم که «تخیل» و «رمز» و «زبان» با سبکها و گونههای مختلف از سادگی به طرف پیچیدگی حرکت میکنند و بدینگونه تصوّف سادهٌ عصر نخستین. تبدیل به عرفان پیچیده ابنعربی و جیلی و امثال آنها میشود. همانطور که انحطاط در هنرها از انحطاط در مجموعه «زبان» و «رمز» و «تخیل» آن هنرها آغاز میشود. انحطاط در تصوف و عرفان نیز ملازم با انحطاط در این عناصر است. عرفان درخشان امنال بایزید و خرفانی و از درون و از بیرون ۲۷
— পৃষ্ঠা ২৯ —
লেখাটি পিডিএফ থেকে স্বয়ংক্রিয়ভাবে নেওয়া, তাই ভুল থাকতে পারে। সন্দেহ হলে আসল পৃষ্ঠা দেখুন।