هر مذهبی مشتی افسانه و اساطیر و مجموعهٌ متناقضی از آراء میتوان دید که با همه تضادی که در اصل. با مبادی هش کر ان این دارتن ار جهاتی سبب حفظ و حراست از آن مذهباند و در لحظههایی همان حواشبی و افزودهها» از نابودی آن اصول و مبادی مرکزی جلوگیری میکنند. يا بهتر بگوییم: بقای هر مذهبی را تناقضهای دروني آن تضمین میکند؛ هم از آنگونه که یک نظام «علمی» را تناقضهای درونی آن نابود میکند. چرا که مذهب مرتبط با عالم غیب است و در غیب اجتماع نقیضین محال نیست. این در عالم حش و شهادت است که عقل میگوید: اجتماع نقیضین محال است. ارزش این حواشی و افزودهها؛ در بعضی از شرایط تاریخی از آن اصول و مبادی مرکزی کمتر نیست. حتی در مواردی بسی مهمتر از اصل است. چهره قذیسگونهٌ عطا درست مانند یک مذهب؛ در درون همین افسانهها و همین سخنان مجعول رشد کرده و بدینگونه که امروز میبینیم درآمده است. تا وقتی کسی به این مذهب. نگرویده است. بسیاری از اجزای اين آیین در نظرش بیارزش و حتی مضحک جلوه میکند اما وقتی در داخل این منظومه «آیینی» قرار گرفت. همه آن حرفهای ظاهرا سست و یا نامعقول. جلوه و جلای خاصی پیدا میکند و از هر جهت زیبا و استوار: سیطرهٌ خود را گسترش میدهد. شاید این خصوصیت را در مجموعه آثار صوفیه و میراث عرفان بتوان تعمیم داد ولی در موردٍ عطار؛ اين امر محسوستر است و پذیرفتنیتر. کسی که به وجود خدا یا به امر تبوت يا به نبوت پیامبر اسلام عقیده ندارد؛ اگر به مشاجرات متکلمین اسلامی بر سر مسئلةٌ حدوث و قدم قرآن یا ریت خداوند در قیامت بنگرد بیگمان این سخنان را مضحک و م خویش نوشت» در هنگامی که سر پُریدهاش در زیر بغلش بود چون این رساله به پایان امد. در همینجا که خاک جای اوست بیفتاد.» مراجعه شود به یادداشتهای قزوینی, ۳/۶ ۱۶ زبور پارسی
— পৃষ্ঠা ১৮ —
লেখাটি পিডিএফ থেকে স্বয়ংক্রিয়ভাবে নেওয়া, তাই ভুল থাকতে পারে। সন্দেহ হলে আসল পৃষ্ঠা দেখুন।