مهدی محقق بیست و نه نیاورد و عبارت زیرا از او نشان دهنده یأس و ناامیدی او در این کوشش است: «فیلسوف مرین علما لقبان را به منزلت ستوران انگاشت و دین اسلام را از جهل ایشان خوار گرفت و این علما لقبان مر فیلسوف را کافر گفتند. تا نه دین حق ماند بدین زمین و نه فلسفه». در غرب جهان اسلام نیز ابن رشد اندلسی کوشید تا میان حکمت و شریعت را در کتاب معروف خود فصل المقال فیما بین الحکمة و الشريعة من الا تصال آشتی دهد ولی او هم در اين راه توفیقی به دست نیاورد و انديشه ابتکاری او مبتی بر اینکه در مسائل خداشناسی و جهانشناسی هر متکلم و فیلسوفی یا مْصیب است و یا مخطی و هر کدام پس از جذ و جهد و اجتهاد نسبت به عقیدهُ خود مضطر و مجبور است نه مختار و آزاده به و نزد اهل دین مقبول نیفتاد و بازار تکفیر و تفسیق فیلسوفان همچنان رونق خود را همراه داشت. حتّی شیخ شهید مقتول شهابالذین سهروردی که معتقد بود که همه حکما قائثل به توحید بودهاند و اختلاف آنان فقط در الفاظ است و سخنان آنان بر طریق رمز بوده است و «لا رد علی الرمز» جان خود را بر سر همین سخن از دست داد به ویژه آنکه او حکمت ذوقی را بر حکمت بحثی ترجیح داد و مبانی حکمت اشراق را تدوین کرد و آن را بر کشف و ذوق بنیان نهاد و آن حکمت را به مشرقیان که اهل فارس هستند منتسب ساخت. ان دور؛ تاریک و ظلمانی فلسفه با ظهور فیلسوفان ایرانی شیعی که معمولاً آنان را اهل حکمت متعالیه خوانند رو به زوال نهاد و دورةٌ درخشان و شکوفائی پدید آمد. که نظیر آن در هیچ یک از کشورهای اسلامی دیگر سابقه نداشت.اینان با استظهار به قرآن و حدیث و توشل به تجوّز و توسّع و تأویل موفق شدند که فلسفه را از آن تنگنائی که مورد طعن و لعن بود بیرون آورند و لحن تکریم و تقدیس فلاسفه را جانشین آن سازند. حال باید دید دانشمندان شیعهٌ ایرانی برای رفع این نفرت و زدودن این زنگ از چهره
— পৃষ্ঠা ৩৩ —
লেখাটি পিডিএফ থেকে স্বয়ংক্রিয়ভাবে নেওয়া, তাই ভুল থাকতে পারে। সন্দেহ হলে আসল পৃষ্ঠা দেখুন।