Qaṣīdah-ʼi ʻishqīyah dar ḥaqīqat-i ʻishq-i ilahī
/ ৩২৮
📝 লেখা 📖 পিডিএফ

بیست و چهار بیشگفتار بنابر آنچه که در طبع است و رأی و ی آن را ایجاب می‌کند آوردم و در آن جانب شریکان این صناعت رعایت نشده و از مخالفت با آنان پرهیز نگردیده آن گونه که در غیر آن کتاب پرهیز شده است.این کتاب همانست که من آن را فیالفلسفة المشرقيَة موسوم ساخته‌ام. در مورد منطق هم می‌گوید که ما در زمان جوانی به روش اندیشه‌ای از غیر جهت بونانیان دست یافتیم که یونانیان آن را منطق می‌گویند و شاید نزد اهل مشرق نام دیگری داشته است. ابونصر فارابی و ابوعلی ابن سینا که در فلسفه از آن دو تعبیر به «شیخین» می‌شود با آثار خود فضای علمی حوزه‌های اندیشه را دیگرگون ساختند بهمنیار بن مرزبان تلمیذ ابن‌سینا در کتاب تحصیل راه استاد خود را ادامه داد و ابوالعیاس لوکری شاگرد بهمنیار چون تعلیمات شیخین را برای تدریس به طاب جوان دشوار و منغلق یافت دست به تألیف کتاب بیان‌الحق بضمان الصدق یازید و بدان وسیله موجب نشر فلسفهُ شیخین در بلاد خراسان گردید.این جریان راست و درست فلسفه در بلاد اسلامی سهم بیشتر آن نصیب ایرانیان بود. اگر بیرونی خالد بن یزید بن معاویه را نخستین فیلسوف اسلامی دانسته و يا یعقوب بن اسحق کندی فیلسوف عرب از پیشگامان فلسفه بشمار آمده در برابر متفکران ایرانی که به صورت فیلسوف و متکلم اندیشه‌های خود را ابراز داشتند چیزی بشمار نمی آید که این خلدون در مقدمه خود از آن تعبیر به «ال فی‌القلیل التادر» می‌کند و صراحة می‌گوید: و «أمّا الشرس (- ایرانیان) فکان شأن هذه العلوم العقليّة عندهم عظیماً و نطاقها متسعا». و این تازه غیر از جریانهای فلسفی است که مورد پذیرش قرار نگرفت و ادامه نیافت همچون جریان فکر اتمیسم فلسفی که به وسیلهً ابوالعباس ایرانشهری نیشابوری پایه گذاری شد و محمد بن زکربای رازی دنساله آن ر گرفت و این همان است که ناصرخسرو از پیروان مکتب آن تعبیر به طباعیان و دهریان و اصحاب هیولی کرده است.

— পৃষ্ঠা ২৮ — লেখাটি পিডিএফ থেকে স্বয়ংক্রিয়ভাবে নেওয়া, তাই ভুল থাকতে পারে। সন্দেহ হলে আসল পৃষ্ঠা দেখুন।