Qaṣīdah-ʼi ʻishqīyah dar ḥaqīqat-i ʻishq-i ilahī
/ ৩২৮
📝 লেখা 📖 পিডিএফ

بیست و دو پیشگفتار این حوقل در کتاب صورةالرض هنگام باد کردن از اقلیم فارس از قلعة‌الجص (<دیرگچین) یاد می‌کند که زردشتیان یادگارهای علمی (< ایاذکارات) خود را در آنجا نگاه می‌داشته و علوم رفیع وج خود را وف در همانجا تدریس می‌کرده‌اند. و یافوت حموی در معجم‌البلدان نیز در یل «ریشهر» از نواحی اجان فارس می‌گوید که دانشمندان آنجا کتابهای طب و نجوم و فلسفه را با خط جستق که به گشته دفتران (< گشته دبیران) معروف است می‌نویسند. چهار طبقه ممتاز مردم نزد ایرانیان باستان یعنی استاراشماران (< منجمان)» زمیک بتمانان (< زمین پیمایان مهندسان) پجشکان (<پزشکان) و داناکان (< دانایان) نشانة توجّه آنان به علم و معرفت و طبقه اخیر یعنی دانایان همان اندیشمندان و حکیمان‌اند که در آثار اسلامی امثال و حکم و پندها و اندرزها به آنان منسوب است که فردوسی هم مکزّر اندر مکّر می‌گوید: ز دانا شنیدم من اين داستان. وجود کلمات واصطلاحات علمی همچون توهم.تخم (< هیولی و مادذه)؛ چیهر (- چهر» صورت) و گوهر (- جوهر) و همچنین کتابهایی همچون البزیدج فی‌الموالید (بزیدج < در پهلوی وبچیتک و در فارسی گزیده و در عربی المختارات). و الاندرزغر فی‌الموالید (اندرزغر < اندرزگر) نشانة جریان علمی در آن روزگار بوده است. همین جریان بود که وقتی در زمان انوشیروان ژوستی نين امپراطور روم مدارس آتن را بست تنی چند از فیلسوفان یونانی به ايران پناهنده شدند و آنجا را مکان نعیم و جای سلامت برای خود یافتند. اينکه پیامبر اکرم(ص) سلمان فارسی را از خاندان خود به شمار آورد که سلمان ما اهل البیت. و وقتی ابتکار او را در حفر خندق (2< کندک) مشاهده فرمود دست بر زانوی او زد و فرمود: لو کان العلم بالثریا لناله رجال منْ فارس. اگر دانش در ستارة پروین بودی مردانی از ایران بدان دست یافتندی گواهی صادق بر پیشینهٌ علم و علم‌دوستی ایرانیان باستان است.

— পৃষ্ঠা ২৬ — লেখাটি পিডিএফ থেকে স্বয়ংক্রিয়ভাবে নেওয়া, তাই ভুল থাকতে পারে। সন্দেহ হলে আসল পৃষ্ঠা দেখুন।