۰ / نهضت ترحمه در حهان اسلام و... وفاتش مجهول است و مسلم آن است که او میان سالهای ۳۲۰ و ۳۳۰ در بغداد زندگی میکرده است و ستان بن ثابت بن قرّه متوفی ۳۶۰ و یحیی بن عدی متوفی ۴ و ابوعلی ابن زرعه که از سال ۳۳۱ تا ۳۸۹ میزیسته و هلال بن هلال حمصی و عیسی بن چهاربخت. اینان بیشتر به ترجمه کتب منطقی و طبیعی ارسطو و آثار مفسران ارسطو همجون اسکندر افرودیسی و یحبی نحوی و مانند این دو اشتفال دافتین ۲ با توخه به کتابهایی که به وسیلة دانشمندان یاد شده ترجمه گردیده. میتوان حدس زد که همه آنها در یک درحه از قوت و ضعف نبودهاند و روش آنان نیز از هم متمایز بوده است و این نکتهای است که دانشمندان اسلامی متوجه آن شدهاند. از دانشمندانی که اشاره به روشهای گوناگون تسرجمه در اسلام کردهاند صلاحالذین صفدی است که در این باره میگوید: مترجمان را در نقل کتابها به زبان عربی دو روش بوده است: یکی روش یوحن بن بطریق و ابن ناعمة حمصی و دیگران و آن این بود که به کلمات مفرده یونانی و معنی مدلول آن نظر میافکندند و کلمهای مفرد از زبان عربی که مرادف آن در دلالت بر آن معنی باشد انتخاب میکردند که کلمة یونانی به کلمةٌ عربی تبدیل میگردید و با آن تبیین میشد و با پیوستن کلمات جملهای عربی پدید میآمد. این روش از دو جهت نادرست است: یکی آنکه در زبان عربی کلماتی یافت نمی شد که برابر همه کلمات بونانی باشد. از این حهت است که در خلال ترحمه بسیاری از الفاظ بونانی به صورت اصلی خود باقی مانده است و دیگر آنکه خواص ترکیب و روابط اسنادی یک زبان هميشه با زبان دیگر تطبیق نمیکند و نیز در استعمال محازات که در هر زبانی موحود است خلل وارد میآید. روش دیگر» روش حنین بن اسحق و جوهری و دیگران است که محصول معنای جملهای را در ذهن میآوردند و آن محصول معنا را طی جملهای در زبان دیگر بیان میکردند و این روش درستتر است؛ از این جهت که کتابهای حنین بن اسحق نیازی به تهذیب ندارد مگر در علوم ریاضی که او مهارتی در آنها نداشت. ۱. عصرالممون» ص ۳۷۹-۳۸۰.
— পৃষ্ঠা ৪২ —
লেখাটি পিডিএফ থেকে স্বয়ংক্রিয়ভাবে নেওয়া, তাই ভুল থাকতে পারে। সন্দেহ হলে আসল পৃষ্ঠা দেখুন।