کلم «ترحمه) در زبان عربی مصدر رباعی مجرّد است. تَرْجَم کلامَهٌ: تفسیر کرد سخن وی را ترجمه کرد و هو الترجمان: تفسیرکننده . کلمة «ترجمان» در ادب . فارسی و عربی بسیار به کار رفته است: بازیست پیش حکمت یونانم زیرا که ترجمان طواسینم " ملاعب جنة لوسَاز فیها شلیمان لسَار بترجمان" (آنحا بازیگاه بریان است که اگر سلیمان هم از آنجا گذر کند. با مترجم گذر میکند.) ميرسیّد شریف حرحانی آن را معزّب «ترزفان» یعنی ترزبان دانسته در حالی که این کلمه با کلمة «ترجوم» عبری به معنی توضیح دادن تفسیر کردن همریشه ات امر ترجمه از دورة امویان آغاز شد و در دور بنیعبّاس یعنی از زمان منصور تا عهد مأمون به نهایت کمال خود رسید و مرکز این جریان علمی شهر مدینةالسَلام یعنی بغداد بوده است. موزخان اسلامی سیر علوم و فلسفه و انتقال آن از آتن را بدین نحو یاد کردهاند که فلسفة مدنیّه از سقراط و افلاطون و ارسطو آغاز شد و سپس به اوفرسطس و اوذیمس و ایندگان آنان رسید و پس از آن مجلس تعلیم از آتن به اسکندریة مصر ۱. مقد مهةالادب. ذیل همین کلمه. ۲. دیوان ناصرخسرو ۸/۶۰ ۲. 3 شرح دیوان تور 7 :0 ۲ص ۹۰ لته والاشراف» ص 5۹
— পৃষ্ঠা ৩৯ —
লেখাটি পিডিএফ থেকে স্বয়ংক্রিয়ভাবে নেওয়া, তাই ভুল থাকতে পারে। সন্দেহ হলে আসল পৃষ্ঠা দেখুন।