رازونیاز: صوفی بلبل را همدم و هم نوای راز عشق و نیاز خود میداند. بعضا بیدل مانند بلبل از غربت و دوری از او می نالد ومانند پروانه ای درآتش عشق او می سوزد وبا شمع بزم مقصود درگذار سوختن است. دربرون در درخروش است وجائیکه او آنجا خلوت دارد ایا برای بیدل هم میسراست یاخیر ؟ مردم درقید زندگی عیش ونوش رایگان است و با شکستن قفس راهی به پرزدن وخودرا به مقصد می بینند یاخیر؟ خلقی ازترس و وهم ود کی با عدم آشنا نشد که عدم اصل زندگی است وصورت پرستی خلق امتیاز معنی را ازببن برد وکعبهء که ازسنگ است تسکین برهمن شده میتواند همان طوریکه شمع فارغ ازانجمن است نایان گری وهم هم از بی کفایتی و سقوط شعورانسانی است. تسکین هردلی را به رقمی نوشتند و بیدل آواره که سراسر یأس و نا امیدی دامنگیر اوست ازجه راهی میتواند تسکان نصیب او گردد. دراخیر می گوید: بیدل لباس هستی تاکی شود حجابت ای غرهء تعین آن خرقهء کهن کو؟ به منظوراینکه درمطلب خوب وارد شویم تعریف تعین را اول میکنم: تعین (۱) عبارت از چیز یاشیئی ایست که بوسیلهء همان چیز یا همان شیئی از غیرش متاز میشود به نحویکه غیرش درآن مشارکت نداشته باشد. تعین واجب الوجود که ذاتا متاز از کنات است و نزد اهل تصوف مرتبهء احدیت است. جنانجه جائی میگوید: تعین وحدتی است صرف و قابلیتی است محض مشتمل برجمیع قابلیات که نغایش ذات احدیت اند. ذات احدیت متاز ازهرمکنات است. تعین درانسان امتیازاوست بردیگر ذی جان که درینجا بیدل آنرا بخود منسوب ساخته. ۱- تعین نقل از جلددوم فرهنگ معارف اسلامی تألیف دکترسیدجعفرسجادی چاپ تهران شرکت مژلفان ومترجمان ایران. ۱۲
— পৃষ্ঠা ১৮ —
লেখাটি পিডিএফ থেকে স্বয়ংক্রিয়ভাবে নেওয়া, তাই ভুল থাকতে পারে। সন্দেহ হলে আসল পৃষ্ঠা দেখুন।