Tarikh e Mashaheer e Kurd (Farsi)
/ ১৭৬০
📝 লেখা 📖 পিডিএফ

با بررسی دقیق‌تر صدها تذکرةُ گوناگون در معرفی رجال و دانشمندان هر سرزمین و شهر و دیاری می‌توان یافت. شعرا و مشاهیر نقاط بزرگ و کوچک و مهم و غیر مهم در بسیاری از تذکره‌های عمومی نامشان هست و از ترجمةٌ احوالشان کم‌وبیش دکری رفته است. در این میان تنها جایی که در بوتهٌ فراموشی مانده و از معاریف آن کمتر اسمی در تذکره‌ها امده است. کردستان و بالاد کردنشین است. حديقهٌ امان‌اللهی از معدود تذکره‌هایی است که در طول قرون متمادی به معزفی چند تن از شعرا و سخنوران کرد - آن هم فقط منطقهٌ سنندج و اطراف آن - پرداخته؛ که تالیف میرزا عبدالنه رونق سنندجی است و به همّت مرحوم خیّامپور از سوی دانشگاه تبریز منتشر گردید؛ و اگر یکی دو تذکره‌نویس دیگر, مانند: رضا قلیخان هدایت و دیوان‌بیگی به دکر چند نفری از شعرای کرد پرداخته‌اند. هاخد اسفاده آنان نیز همان تذکرهٌ رونق بوده است. در طول قرون اسلامی, از میان خود علما و ادبای کرد کسانی بوده‌اند که دربارة سرزمین و رجال هم‌نژاد خود کتاب‌هایی نوشته‌اند؛ ولی متاسفانه به جهاتی نسخ این کتب به مرور دهور کمیاب و حتّی نایاب شده است. همچنان که ضمن بررسی سرگذشت برخی از دانشمندان کرد با اسامی چندین کتاب و نذکره آشنا می‌شویم. که اکنون اثری از آنها نیست؛ از قبیل: تذکرتالسب دربارةٌ خاندان کرد بادینانی به زبان عربی, تذکر:الا جناد فی مُحاربهالاتراک والاکراد که در کتاب نورالانوار بدان اشاره شده است» تاریخ الا کراد تألیف: خسروبیک مُنشی ممجم‌الادیا تألیف: مستوره - شاعرهٌ کرد - تاریخ اورامان تألیف: قاضی ملاعبدالله اورامانی. حدَدٌ ناصریه نوشن میر زاعلیاکبر صادق‌الملک متخلص به آافسر و... قدیمی‌ترین کتاب بالنسبه مشروحی که دربارة مشاهیر کرد تدوین یافته. تاریخ شرفنام دس ات که (شرشرفخان پدلنسی از آمرآی فان وزمشووف کر شوش یه سل ۱۳۹۱ قمری» آن را به رشتهٌ تحریر کشیده است. اصل این کتاب به زبان فقارسی است که بعدها به زبان‌های دیگر ترجمه شده و تاکنون چندین بار در ممالک مختلف به چاپ رسیده است. اخیر دانشمند معاصر کرد استاد عبدالرحمن شرفکندی (هه‌زار) آن را به کردی سورانی برگردانده. این ترجمه تاکنون دو بار به چاپ رسیده است. کتاب یاد شده با تمام آرزشی که دارد فقط درباره خاندان‌ها و امارات کرد بحث می‌کند و از مشاهیر علم و ادب و عرفان - به جز از چند نفری - در ۳ این اواخر تا له زبان کردی کمتر معمول بوده ا تاد نویسندگان کرد مطالب حود را - اعم از نامه و غیره - بیشتر به فارسی و یا عربی می‌نوشته‌اند. از آوائل فرن چهاردهم هجری. آندک آندک در میان کردهای عراق و سوریه و ترکیه و ایران» کتابت به زبان کردی معمول شد و

— পৃষ্ঠা ৮ — লেখাটি পিডিএফ থেকে স্বয়ংক্রিয়ভাবে নেওয়া, তাই ভুল থাকতে পারে। সন্দেহ হলে আসল পৃষ্ঠা দেখুন।