2۸ تاریخ اپران از ورود مسلمانان تا پایان طاهرپان با ما و مردم» در حال جنگند» از رفتار شما بهتر است» (. سادگی و سهولت احکام اسلام در مقایسه با آداب و تشریفات خسته کننده آیین زرتشتی عهد متأخر ساسانی» همچنین برخی تشابهات در احکام و عبادات و مفاهیم مذهبی» میتوانست نقش مهمی در حذب برخی از افراد داشته باشد. «هانری ماسه» عوامل موثر در پذیرش مذهب اسلام» خصوصاً در شهرها میداند." حتی بومیان ایرانی در ابتدا مجاز بودند نماز را به زبان محلی خود اقامه کنند. در تاریخ بخارا در این باره سهولت مراسم مذهبی در اسلام را در مقایسه با مراسم دشوار و پیچیده زرتشت از میخوانیم: ((و مردمان بخارا به اول اسلام» در نماز قرآن به پارسی خواندندی. و عربی نتوانستندی آموختن», " سادگی و روشنی مبانی اسلام و مناسبت عقاید اسلامی با مذاهب اهل کتاب نیز از عوامل توجه اهل کتاب به اسلام بود.؟ همانگونه که گذشت؛ سیاست دینی مسلمین در مجموع؛ بر مبنای سرکوب دینی و تغییر اجباری مذهب ممالک مفتوحه استوار نبود و انتخاب یکی از دو راه (پرداخت بحزیه یا اسلام) راه سازش را هموار میساخت. برخی از محققان نیز در همین راستاه بر عدم اعمال زور و فشار از سوی مسلمین؛ در جهت تغییر دین ملل فتح شده از جمله مردم ایران تأکید ورزیدهاند.۵ به طور کلی در مجموع وا کنش زرتشتیان در مواجهه با اسلام پس از فتح ایران از دو صورت خارج نبود: عدهای معدود ترک خانه و کاشانه گفته» به نقاط دیگری در ایران و یا به هندوستان کوچیدند؛ مثلاً پس از فتح شیربجان (میرجان)» « گروهی بسیار از اهلی» از شهر خویش کوچ کردند6 و نیز هنگام فنح کرمان» « گروهی عظیم از مردمان کرمان گریختند و راه دریا آدر پیش ]گرفتند و قومی به مکران شدند و قومی به سیستان»." در تاریخ طبری نیز آمده است: «در اصفهان پس از امضای عهدنامهٌ صلح؛ پارسیان ذمی شدند» مگر سی کس از مردم که خلاف قوم خویش همان؛ج ۲» ص ۲۵۶. ۲.. ماسه» هاتری و دیگران؛ تمدن ایرانی؛ ص ۲۴۷. ۳ تاریخ بخار!؟ ص ۶۷. ؟. کارنامٌ اسلام! ص ۱۲. ۵. تاری خ گسترش اسلام؟ ص ۱۵۲. و تاریخ ایران در قرون نخستین اسلامی؟ ج ۱ ص ٍٍِِ. ۶ فتوحالبلدان؛ ص ۳۸۳. انا
— পৃষ্ঠা ৬৬ —
লেখাটি পিডিএফ থেকে স্বয়ংক্রিয়ভাবে নেওয়া, তাই ভুল থাকতে পারে। সন্দেহ হলে আসল পৃষ্ঠা দেখুন।