اوضاع دینی ۵۷ اجتماعی شدید بعد از اسلام نیز؛ اگرچه مشکلاتی داشت. از نتایج مثبت ورود اسلام به ایران بود. از سوی دیگر» عمومی شدن علم و دانش که بعدها به ثمر نشست» و خارج شدن علم از انحصار عدهای خاص» شعارهایی بودند که در آن زمان شمار طرفداران آنها اندک نبود و در حقیقت در پرتو همین تعلیمات بود که در قرن سوم ه . مهاحرت دو کودک فقیر روستابی را به سمرقند» جهت فرا گیری علم و دانش شاهدیم که مادرشان هزینه تحصیل آنها را از طریق پشمریسی تأمین میکرد.! مملوک نبودن هیچ یک از مسلمانان نخستین و فقدان امتیازات خاص اشراف که حتی تفکیک و جداسازی آزاد از بنده را برای پارسیان دشوار میساخت؛ " و همدلی و شمزیگن فرماندهان و زیردستان " تقی شا روا به عهد ایشان که از دیدگاه ایرانیان از ویژگیهای بارز آنها محسوب میشد» " برای بحامعه ایرانی پدیدههایی نو بود؛ مثلاً یکی از بازشیات که سخت کت تفر این رود مین فرار کرفه بو سلمان شتتوادر بجنگ قادسیه بسیار کوشید. وی خطاب به مسلمین میگوید: (به خداء تا چنین به وفا و راستی و صلاح و اعانت مستمند دلبستهاید» شکست نمیخورید. مرا به مصاحبت پارسیان چه حابعت؟» این درحالی بود که گاه فشاری را که ساکنین ایرانی ناحية سواد؛ از سوی نیروهای خودی متحمل میشدند» بسیار سنگین تر از نیروهای عرب بود. چنانکه در آستانٌ جنگ قادسیه» سپاهیان رستم بنا به روایت تاریخ طبری» (اموال کسان را به زور گرفتند و با زنان درآمیختند و میخوارگی کردند»؛ تا آنجا که رستم به خشم آمد و گفت: «ای گروه پارسیان! به خدا اعمال ما سبب زبونی ما شده؛ به خدا رفتار عربان که حت . سمعانی» عبدالکریم؛ الانساب؟ ج ۲ص ۶؟۳. ۲. فتوح البلدان؛ ص ۳۸۳. ۳ ر.ک.: تاریخ طبری؛ ج ۲» ص ۲۲۶. هنگامی که دهقانان سواد» بهترین غذاها را برای ابو عبیده (فرمانده مسلمین) فراهم کردند و او متوجه شد که این غذاء فقط مختص اوست. گفت: بدان حاجت نداریم» پعه بد مردی است ابوعبیده که با قومی از دیارشان پیاید که خونشان در مقابل وی ريخته باشد و یا نريخته باشد و او جیزی حاص بخورد نه. به نحداء از آنجه خحدایشان غنيمت داده همان میخورد که مردم عادی خورند. ؟ همان؛ ج ۲» ص ۲۶۶ و تاریخ سیستان؟ ص ۰۵۸ ۵ تاریخ طبری؛ ج ۲ ص ۲۵۷.
— পৃষ্ঠা ৬৫ —
লেখাটি পিডিএফ থেকে স্বয়ংক্রিয়ভাবে নেওয়া, তাই ভুল থাকতে পারে। সন্দেহ হলে আসল পৃষ্ঠা দেখুন।