۶ تاریخ ایران از ورود مسلمانان تا پایان طاهریان همان سال در ماوراءالنهر و ترکستان نیز هیچ اقدامی بر ضد فاتحان انجام ندادند.!البته» طبیعی است حتی سکوت منابع در اینباره نمیتواند بیانگر سکوت این طبقه در مقابل اقوامی باشد که علاوه بر نبرد در عرصهٌ سیاسی و نظامی» داعيهٌ نبرد ایدئولوژیکی و عقیدتی نیز داشتند؛ حتی شاید به همین دلیل بود که در ایالت پارس به عنوان مرکز اصلی قدرت روحانیت زرتشتی» مشکلات فراوانی برای اعراب ایجاد شد و مردم بسیاری از شهرهاء از جمله اصطخر» مکرراً علیه اقندار اعراب شورش میکردند. به طور کلی مقاومت اقشار گونا گون اجتماعی در برابر اعراب» بیش از جنبهة مذهبی انگیز؛ سیاسی اجتماعی داشته است. این در حالی است که حایگاه و مقام روحانیان» بخصوص در ایالت فارس» حتی در آخرین روزهای حکومت ساسانی» چندان برجسته بود که هنگام ورود اعراب مسلمان به این مناطق» یکی از هیربذان که فرمانفرمای آن منطقه بود» قرارداد متارکه و پیمان صلح با اعراب را امضا کرد." اما در نظام جدید که در آن پادشاهی وجود نداشت» و به امتیازات ديرينة نجبا و موبدان و دیگر طبقات ممتاز خاتمه میداد» دیگر به (موبذان موبذ» که تاج بر سر پادشاه مینهاد و به اعواد و انصار او نیاز چندانی نبود. با توجه به گرایش تدریجی مردم ایران به اسلام در قرن اول هجری و با توبجه به رونق آیین زرتشتی مدتها پس از سقوط ساسانیان» در برخی نواحی از حمله فارس که حتی در قرن چهارم «مجوسان در آنجا بینشانه راه میرفتند و آداب گیران به کار برده میشد» روحانیونٍ نه چندان برجسته زرتشتی» به حیات اجتماعی -مذهبی خود ادامه دادند و هرچند روز به روز از میزان نفوذ و جایگاه سیاسی ایشان کاسته میشده اما از آنجا که دین زرتشت نگاهبان روایات و شعاثر ملی بود از نفوذ معنوی آنان کاسته نمیشد؛ خاصه آنکه با از میان رفتن شاه و تضعیف اشراف. موبد موبدان که رئیس و ۱ ترکستاننامه؛ ج ۱ص ۴۰۲ ۲ فتوحالبلدان؛ ص ۳۸۰. ۲ مقدسی» آبوعبدالله؛ احسنالتقاسیم فیمعرفةالاقالیم؛ ج ۲ ص ۶۶۰ اصطخری نیز در قرن چهارم مینویسد: «به هیچ ولایت اسلام چندان گبر نباشد» کی در ولایت پارس کی دارالملک ایشان بودست»» (مسالک و ممالک؛ ص ۱۲۱).
— পৃষ্ঠা ৫৪ —
লেখাটি পিডিএফ থেকে স্বয়ংক্রিয়ভাবে নেওয়া, তাই ভুল থাকতে পারে। সন্দেহ হলে আসল পৃষ্ঠা দেখুন।