اوضاع اجتماعی ۴۵ بیمبالات و تا حدی سستاعتقاد به نظر میآمدند» ند انم دیق وا مق باازند کر خویش سازگار و به مذاق 0 یافتند ۱ به همین دلایل تودههای فرودست شهری انگیزهای برای مقاومت در مقابل اعراب مسلمان نداشتند و در موارد متعددی با راهنمایی و هدایت یکی از ایشان» شهر یا ناحیهای به روی اعراب گشوده میشد؛ مثلا در جنگ مدائن» راهنمایی و مساعدت یکی از « گبران» بود که مسلمانان را در فتح آنجا توفیق داد." هنگام محاصره شوشتر بنا به گفتهٌ ملف کتاب فتوحالبلدان» «یکی از پارسیان زینهار خواست و بر آن شد که مسلمین را رخنه گاههای مشرکان بنمایاند و خود اسلام آورد بدان شرط که او و فرزندانش را وظیفهای مقرر کنند».۳ به طور کلی طبقات پایین شهری» نقش مهمی در ایجاد زمینه برای دستیابی به فتوحات صلحآمیز و در نتیجه مسلمان شدن حامعهٌ ایرانی داشتند؛ مثلاً در اصفهان با فشار این طبقه بود که پاذوسبان و مرزبان منطقه به رغم تمایل خود به صلح با اعراب و اش هح_ 2 ۰ ۰ ۰+ تسلیم در براپر انان تندرداد و به مردم گفت: «ای مردم اصفهان» شما را فرومایه دیدم» آنچه کردم شایستهٌ شما بود»". بنا به نقل همین کتاب در نیشابور نیز «موکل یکی از محلتها امان خواست و پذیرفت که مسلمانان را به شهر اندر کند» پس وی را امان دادند. مرد شبانگاه مسلمین را به درون برد و ایشان دروازه شهر را گشودند» ". ۷. مغان و روحانیان زرتشتی دربارهٌ وا کنش روحانیان و مفان در رویارویی با اعراب» منابع موجود حاوی اطلاعات بسیار اندکی است. تنها میدانیم که در نواحی غربی ایران» بخصوص منطقه سواد» به واسطهٌ نفوذ محدود آیین زرتشت» هیچ گونه خبری از مواجهه روحانیت زرتشتی با فاتحان مسلمان یا هر نوع تحریک مذهبی دیگر علیه آنها ثبت نشده است. روحانیان در ۱ زرین کوب عبدالحسین؟ تاریخ ایران بعد از اسلام؟ ص ۳۷۳. ۲. اخبار الطوال؛ ص ۰۱۲۴ ۳ فتوحالبلدان؛ ص ۳۷۳. و الفتوح؛ ج ۱» ص ۲۷۹. ؟. فتوحالبلدان؛ ص .۳۰٩ ۵ همان ص ۰۲۹۵
— পৃষ্ঠা ৫৩ —
লেখাটি পিডিএফ থেকে স্বয়ংক্রিয়ভাবে নেওয়া, তাই ভুল থাকতে পারে। সন্দেহ হলে আসল পৃষ্ঠা দেখুন।