رف تاریخ ایران از ورود مسلمانان تا پایان طاهریان که بازرگانان را در تنگنا قرار میداده امتیازاتی به سودا گران و پیشهوران میبخشيد اما با وجود این اینان که از ثروت حاصل از فتوحات اعراب که بویژه در عهد اموی بیشتر انگیزٌ اقتصادی داشت» به واسطه مبادلهٌ غنایم و در نتیجه رونق تجارت» بهرههای فراوانی میبردند» نه تنها ایشان را همراهی میکردند» بلکه گاهی اوقات تأمین هزین لشکرکشی اعراب را نیز متقبل میشدند»" و بر اساس ویژگیهای شغلی خود دارای جهانبینی نسبتاًباز و فاقد تعصبات مذهبی سایر قشرهای اجتماعی بودند و اصولا با دین نیز تابجرانه برخورد میکردند. از سوی دیگر با رشد شهرها و گسترش اصناف که از اواخر عهد ساسانی آهنگ ترقی در پیش گرفته بو بعد از اسلا نیز به دلایل مختلف از جمله استقرار قبایل عرب در ایران» فرار روستایبان از مزارع و سکونت ایشان در شهرهاء شتاپی دوچندان یافت که همه این امور سرانجام موحب رونق کسب و کار تجار و بازرگانان و در مرحلهٌ بعد کسبه و پیشهورانی گردید که بیش از آن در فشار طبقهٌ اشراف بودند و در نظام شبه طبقاتی ساسانیان ارج و قربی نداشتند و با سقوط ساسانیان نیز چیزی را از دست نمیدادند. ۶ کارگران و تودههای فرودست شهری کارگران زرته ۱ تحقیر میشدند» آزادی خود را از این فشار روحی» در قبول اسلام میدیدند؛؟ زیرا اینان برخلاف اهل بیوتات و خاندان اشراف و روحانی که در آیین مجوس تعصب زیادی از خود نشان میدادنده به تشکیلات روحانی و عقاید و مقررات موبدان چندان تعلقی نداشتند. این طبقات که به سبب اشتغال به اعمال روزانٌ خویش و برخورد دائمی با قوانین و مقرراتی که در آیین زرتشت به احتناب از آلودن آتش)» خاک و آب وحود داشت» درنظر موبدان و روحانیون زرتشتی» ۱. تاریخ غزنوبان؛ ج ۱ ص ۱۶۶. ۲ تاریخ ایران در قرون نخستین اسلامی؛ ج ۱ص ۲۴۱. و آرنولده سرتوماس؛ تاریخ گسسترش اسلام؟ ص ۰۱۵۰
— পৃষ্ঠা ৫২ —
লেখাটি পিডিএফ থেকে স্বয়ংক্রিয়ভাবে নেওয়া, তাই ভুল থাকতে পারে। সন্দেহ হলে আসল পৃষ্ঠা দেখুন।