اوضاع احتماعی ۳۷ متشکل ساسانیان» مقاومت یکپارچه از میان رفت و از آن پس تنها بعضی از سرداران نظامی سرگردان؛ که در پی احراز مقام و موقعیت گذشته خود بودند» در برخی نقاط مقاومتهای بیهودهای علیه اعراب ترتیب دادند." با این حال» گروههایی از سپاهیان ایران به سیب خستگی مفرط از جنگهای مداوم این دولت با همسایگان» تماس نزدیکشان با جامعهٌ نظامی مسلمانان و در نتیجه تأثیرپذ یریشان از وعدههای جذاب اسلام؟ و نیز به امید حفظ موقعیت شغلی خویش؛ به سپاه اسلام پیوستند و اسلام آوردند. اینان از اولین گروههای ایرانی بودند که به دعوت آیین نو پاسخ مثبت دادند. مدارک روشنی مبنی بر پیوستن گروههایی از افراد نه چندان برجستةٌ سپاه ساسانی به مسلمین در دست است. در حقیقت این گروه برای ادامه حیات خود راه دیگری نداشتند, چنانکه یک سپاه چهارهزار نفری از لشکر رستم فرخزاد پس از شکست وی در قادسیه گفتند: «ما چون دیگر مجوسان نهایم. ما را پناهگاهی نیست و اینان ارج ما نشناسند. رأی صواب آن است که به آیین تازیان درآييم و بدیشان عزیزگردیم.» " اینان به این نتیجه دست یافته بودند که: «برادران ما که از آغاز کار به مسلمانی گرویدند» بهتر و صائبتر از ما " بودند»." بر اساس این روایت» این گروه پس از اسلام آوردن» در جنگ مدائن و جلولا مسلمانان را یاری کردند. اصولا استفاده از نیروهای بومی» از جمله روشهای نظامی مسلمین بود. مر خود به عاملان مرزها نوشته بود: (« کسانی از اساوره پارسی که به کارشان حاحت است ۱. برای مثال میتوان به شورش قازن اشاره کرد. قان که با توجه به اسم نحود احتمالاً یکی از بزرگان هفت حاندان معروف عصر ساسانی و شاید هم از سرداران سپاه ساسانی بوده است» در سال ۲۳ هپس از فتل یزهگرد با حدود چهل هزار نفر از مردم طبسین» بادغیس» هرات و فهستان» علیه نفوذ اعراب قیام کرد اما قیام او چندان به طول نینجامید و سرانجام عبدالله بن خحازم» عامل خراسان» به طرف طبس رفته و قازن را در جنگ شکست داد و به تحرک او نحاتمه بخشید (ر. ک.: تاریخ طبری؟؛ ج ۲ ص ۲۶۸). همچنین میتوان به قیام ماهک بن شاهک در اصطخر اشاره کرد (ر. ک.: الفتوح؛ ج ۱ ص ۳۳۷). و شعارهای مساواتطبانه مغیره در دربار رستم» که دهقانان گفتند: (به خدا سخنی گفت که بندگات ما پیوسته بدان متمایل خواهند بود» (تاریخ طبری؛ ج ۲» ص ۲۶۱). ۳ فتوح البلدان ؛ ص ۲۷۹ و ۳۶۶. ؟ تاریخ طبری ؛ ج ۲؛ ص ۲۸۳.
— পৃষ্ঠা ৪৫ —
লেখাটি পিডিএফ থেকে স্বয়ংক্রিয়ভাবে নেওয়া, তাই ভুল থাকতে পারে। সন্দেহ হলে আসল পৃষ্ঠা দেখুন।