حفرافیای مذهبی ۱٩ واقعةٌ حمله خسرو پرویز به اورشلیم» به حمایت از دولت ساسانی میپرداختند. ۲ از نظر اقتصادی نیز تجارت یهودیان مورد پشتیبانی و حمایت ساسانیان بود که آنان را چون وزنهای در برابر روم شرقی قرار میداد. " آنان نیز همانند بودائیان در بینالنهرین پرا کنده بودند و حتی به آن سوی بابل در شرق فرات نیز راه یافته بودند و مرا کز بهودینشین در اغلب بلاد ایران از جمله سلوکیه و تیسفون و اصفهان و همدان یافت میشد.۳ ۴ مانویان مانویه از پرنفوذذترین؛ آیینهای بومی ایران بعد از مذهب رسمی بود که مخفیانه به حیات خود ادامه داد و وسعت نفوذ آن در ایران هنگامی آشکار شد که با سقوط ساسانیان مانویان برای عرضه مجدد خود فرصت یافتند. مانویان در ایران عهد ساسانی تحت تعقیب قرار گرفتند و بیشتر به ماوراءالتهر گریختند و با آنکه آنجا نیز دين زرتشت دین حکام آن منطقه بوده مانویان همچون بودائیان و نسطوریان پناهگاه امنی یافتند و از آزادی نسبی برخوردار گشتند. در حقیقت» گسترش نفوذ این مذهب در شرق و غرب امپراتوری ساسانی» از عمق و ریشهدار بودن آن در موطن اصلی خود حکایت میکند. ۵ مزدکیان با قتل عام مزدکیان و رهبران آنان» این فرقه مخفیانه به حیات خود ادامه داد و ضربات سختی که بر پیکر آن وارد شد. مانع از تداوم اندیشههای مزدکیان تا قرون بعد» حتی در دوره اسلامی نیز نگردید. در همین رابطه» اینندیم» گزارشی از حضور گسترده مزدکیان و وارثانشان (خرمدینان) در شهرهای مختلف ایران خصوصاً در نواحی کوهستانی آذربایجان دیلم ارمنستان» حتی اصفهان و همدان ارائه میدهد.؟ ۱. کمکهای اقتصادی در دوران باستان؛ ص ۳٩و ۱۷۴. ۲. پیگولوسکایاه ن؛ اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران؛ ص .۱٩۱ ۲ تقیزاده» حسن؛ از پرویز تا چنگیز؛ ص ۳۰. ؟. ابنالندیم؛ الفهرست؟ ص ۶۱۰ و ر. ک.: کلیما؛ اوتا کر؟ تاریخ جنبش مزدکیان؛ ص ۳۱۶.
— পৃষ্ঠা ২৭ —
লেখাটি পিডিএফ থেকে স্বয়ংক্রিয়ভাবে নেওয়া, তাই ভুল থাকতে পারে। সন্দেহ হলে আসল পৃষ্ঠা দেখুন।