بحران سیاسی ۷ (دهقانان و اسواران) میل سرکش اشراف کهن را تا حدود زیادی مهار کند. هرچند اقدامات وی غيرمستقيم ناشی از قیام مزدکیان و در جهت خلع سلاح ایشان بود؛ تقویت دهقانان و تضعیف بیشتر اشراف کهن را نیز در پی داشت و از این جهت که به هرج و مرج و آشفتگی ناشی از قیام مزدک خاتمه دا با اقبال برخی اقشار جامعه رو به رو شد. در وأقع بحامعه ایرانی که به دنبال منجی میگشت» سرخورده و مأیوس از قیام مزدک» امنیت را هرچند به بهای استبدادی خشن بر آزادی همراه با نابسامانی ترحیح داد» چرا که حکومت یک مستبد قابل تحملتر از حکومت گروهی از مستبدان بود. «عدل» در حامعه بسته و متمرکز ساسانی که فاقد تحرک اجتماعی قابل انعطاف بوده به معنای حفظ جایگاه هر یک از طبقات اجتماعی و ممانعت از تعرض آنها به یکدیگر بود. از همین روی قباد «به حلوان دیوان خراج ساخت و آن را دیوان عدل نام نهادند» "؛ بنابراین» ممکن است اعطای لقب «عادل» به انوشیروان نیز از همین سنخ باشد. نتایج اصلاحات انوشیروان اک عصر انوشیروان را نقطه اوج قدرت ساسانیان به شمار آوريي باید گفت: شمارش معکوس سقوط آنان نیز از همین نقطه آغاز شد؛ دورهای که در پاسخ به بحرانهای به وجود آمده در آن اصلاحات اجتماعی» سیاسی و اقتصادی صورت گرفت» لیکن این اصلاحات در نهایت موفق به فرو نشاندن این بحرانها نگردید و به عبارت بهتر اصلاحاتی بود که در جهت تأمین منافع و مطامع بخشهای فرودست جامعه نبود و حتی بیش از گذشته بحران را در تمام جوانب بخصوص در مسائل سیاسی و احتماعی عمیق نمود و زمینههای شکست ساسانیان و پیروزی اعراب مسلمان را فراهم کرد. تلاش اشراف برای احیای جایگاه خود که با اصلاحات و اقدامات خسرو اول محدود شده بود و آنها نمیتوانستند اراده خود را بر وی تحمیل کنند» در آخرین سالهای 5 قمی» حسن بن محمد؛ تاریخ فم؛؟ ص #۰
— صفحة ١٥ —
هذا النص مستخرج آليًا من ملف PDF وقد يحتوي أخطاء؛ عند الشك راجع الصفحة الأصلية.