۶ تاریخ ایران از ورود مسلمانان تا پایان طاهریان کاربرد کلمه شاهنشاه و شاه شاهان در اين دوره که نشانهٌ وحود شاهان محلی در طول حکومت ساسانی» و عدم تمرکز کامل بوده» سرانجام به نزاع میان شاه و اشراف انجامید و مانع از ایجاد تعادل و توازن در نظام سیاسی و اجتماعی ایران در دوره ساسانی گردید؛ به طوری که تنها چند تن از سی و شش پادشاه ساسانی» بیش از ده سال سلطنت کردند و در طول چهار سال پس از سقوط خسرو پرویز از ۶۲۸ تا ۶۲۲ م دوازده نفر بر سریر سلطنت تکیه زدند که عمر سلطنت برخی چند روزی بیش نبود. تداوم قدرت ملوکالطوایف دوره اشکانی که منجر به افزایش قدرت نیروهای گریز از مرکز یعنی خاندانها و اشراف ایالات و ولایات میشد با تمایلات مرکزطلبانه و استبدادی خاندان ساسان که خواهان تسلط هرچه بیشتر بر همه طبقات و لابههای اجتماعی بودند منافات داشت. همچنین تضعیف ملوکالطوایف و مقید کردن اشراف به دربار و تفویض مشاغل موروثی به ایشان که از بارزترین اقدامات بنیانگذاران این سلسله بود؛ توسط برخی جانشینان قدرتمند ایشان پیگیری شد. که در این بین میتوان به اقدامات یزدگرد اول هرمز دوم؛ بلاش» قباد و بالاخره اصلاحات انوشیروان که در جهت خنثی کردن قدرت اشراف کهن و نیز افزایش قدرت مرکزی بود اشاره کرد. با این حال در برخی دورهها که پادشاه از قدرت کافی برخوردار نبود دربار و جحامعه صحنه قدرتنمایی اشراف میشد. از اينکه فقط چهار پادشاه ساسانی خود جانشینان خویش را انتخاب کردهاند " و برای نشستن بر تخت پادشاهی همواره پشتیبانی اشراف و روحانیون ضروری بود " میتوان به میزان نفوذ طبقه اشراف پی برد. عصر قباد. نقطه عطف جدال شاه و اشراف عصر قباد نقطه عطفی در درگیری شاه و اشراف بود. گرچه وی با استفاده از قیام مزدک خشم تودهها را در حهت تضعیف اشراف بزرگ به کار گرفت؛ ولی در نهایت فرزندش انوشیروان توانست طی اصلاحات اقتصادی احتماعی و با تکیه بر اشراف خرد؛ اضق چهار پادشاه عبارتند از: اردشیر اوّل؛ شاپور اوّل» شاپور دوم و خسرو اوّل. ۲ بویل» جی. آ ؛ تاریخ ایران (کمبریج)؛ ج ۳ قسمت اول» ص ۲۳۴.
— পৃষ্ঠা ১৪ —
লেখাটি পিডিএফ থেকে স্বয়ংক্রিয়ভাবে নেওয়া, তাই ভুল থাকতে পারে। সন্দেহ হলে আসল পৃষ্ঠা দেখুন।