مقد مه ۱۵ آنان ده اسو این کار نها سوب شا رک آننان»در سر های ضددولت اموی شد. دولت اموی. دولتی عربی بود؛ زیرا امتیازاتی به سود عرب و به زیان موالی» آن هم در همه نهادها و سازمانهاه مقرر کرد که اين امر سرانجام به قیام عباسیان که بر دوش موالی برپا شده بود منجر شد. همان گروهی که بهنوبة خود به «دولت عربی» پایان بخشید. همه کسانی که پس از این دسته از پزوهشگران و تاکنون. از موالی سخن گفتهاند. همین دیدگاهها را پیروی کردهاند. در قرن اخیر در کشورهای عربیء پیدایش دو جریانِ فکری که یکی نماینده «ملیگرایی» و دیگری نماینده «اسلامگرایی» است در دیدگاه طرفدارانِ هر یک از اين دو جریان» نسبت به موالی صدر اسلام» تأثیر گذاشت: محمد بدیع الشریف رساله دکترای شود را در وین تحت عنوان «الصراعٌ بینالعرب و الموالی» نوشت. وی نخست از نزاع میان عرب و ایرانیان؛ قبل و بعد از اسلام سخن گفت و سپس به نزاع آل بویه و عرب و نیز ترکان و عرب پرداخت و سخن خود را با بحث دربارهٌ دوران استعمار و نزاع میان عرب و اروپاییان پایان داد. همة کوشش مژلف آن بود تا «قومیّت عرب» و رویارویی آن را با دیگر مشکلات توضیح دهد. نویسنده رسالة خود را در دوران حکومت نازیسم در آلمان نوشت و شاید همین باعث شد که وی موضوعی را که رنگ میت دارد برگزیند. ما همین دیدگاه را نزد آن دسته از نویسندگان عرب که انديشة ملیگرایانه دارند میبينيم. نویسنده دیگر محمد الطیب النجان نمایندة نویسندگان دارای دیدگاه «اسلامگرایی» است. وی کتابش الموالی فیالعصرالموی را در سال ۱۹۴۹ میلادی نوشت. وی توضیح میدهد که سبب سقوط دولت اموی آن بود که عرب» در اين دوران بهخاطر بروز دوبارهٌ تعصب قبیلهای» از اسلام روی گرداند. یعتی همان چیزی که بهنوبهةً خود باعث شرکتِ موالی در جنیشهای ضد اموی شد و اين بدان سبب است که اسلام دوران پیامبر(ص) و خلفای راشدین بر «عقیده و برادری» و در دوران امویان بر «قومیّت عربی» استوار بود. اين پژوهش به نتایجی رسیده است که رو ما را به بازنگری در بسیاری از
— পৃষ্ঠা ১৬ —
লেখাটি পিডিএফ থেকে স্বয়ংক্রিয়ভাবে নেওয়া, তাই ভুল থাকতে পারে। সন্দেহ হলে আসল পৃষ্ঠা দেখুন।