تام میرخواند و روضهالصفا حملةٌ جهانسوزقوم وحشی مفولسرپرستی بزر گترین سردار خو نقوار اسیا نظر اجمالی چنگیز در آغاز قرن هفتم هجری قبری بایر ان ومبالك دیگریکیاززحوادنی بود که باتفاق جمیع مورخین اسلامی و اروباتی ببلائی آسمانی بیشتر شباهت داشت تا بحادثهای تاریغی . این قوم در هجوم وحشیانهةٌ خود علاوه بر تخریب بلاد | باد ومعمورو قتل وغارتبزر کترین مپد تمدنآن زمان دنا یعنی ايران طومار علموهنررادر محبطفضل پرور خراسان و ماوراء الثپر بیکیار گیدرهم پیچیدو باهدم وویرانی کتا بخانهها ومراکز فضل وادب و کشتارعلیاه و فضلاء و دانشندان آن سامانچشة فیاض و پر بر کت تمدن ایر ار اکاملاخشگاند وهرچندامر او بزر گان و پادشاهان سلسلههائ ی که بعداز آن تاریخ درایران رویکار آمدند سعی و کوش شکردند نتوانستند آب رفته را جوی باز ار ند و دردامان خود علما و فضلائی چون فضلا وعلماء قرون چپارم و پنجم هجری پرورانند. بقیةالسیفاین دانشمندان وهنرمندان نیز اگر ملجاء امن و امانی در دربار اتابکان فارس پیدا نمیکردند مسلماً امروز از خط شیوا و زبان شیرین فارسی اثری باقی نمیماند تا ملعبهو بازيچة جمعی از مردم فضل فروش دانشمندنمای این دوران قرارگیردو نزاعبرسر آن را مایةٌ دکانبیمایهخود قرار دهند . براصحاب وار باب خرد مسلماً پوشیده نیس ت کهاثر کم مپری اینانبز بانفارسی کمترازاثر تر کتازی بیرحمانه مفول وتاتار چنگیزی و تیموریبر کالبدتمدن اي نآب وخاك نیست . ایرانی عنصری است که شانه از بارحوادث و ناملایماتخالی نمیکند وحتیالبقدو رکوشش مینماید که برمز اج قوم غالب رخنه کند . این خصیصهوغریزه» ایرانیان زمان حکومت مفول را بر آن داشت که بمحض تشکیلسلسلهٌ ایلخا نان جانشینان چنگیز وهلاکو دردستگاه سلطنت آ نان راه یابندو بتدریج موجبات روشنیخا کستر فضیلت ایرانی را فراهم سازند وچون پیبمذاق ایلخانان بردند کهتکر ار و تدوین کیفیتجهانگشائیها و جنگهای اجداد ایشان مایةٌ خرسندی آ نان میشود متاع تاریخ نویسی را ببازار آوردند ومودخین عظیم الشاأنی چونخواجهرشیدالدینفضل ال همدانی وعطاءملك جوینی ووصاف لحضرتوحمدالستوفی
— صفحة ٦ —
هذا النص مستخرج آليًا من ملف PDF وقد يحتوي أخطاء؛ عند الشك راجع الصفحة الأصلية.