الجمع والفرق (أو كتاب الفروق)
/ ৬১৬
📝 লেখা
📑 সূচিপত্র — كتاب المساقاة
  1. [مقدمة المؤلف]
  2. فصل
  3. فصل
  4. باب في أصول الفقه
  5. مسألة (1)
  6. مسألة (2)
  7. مسألة (3)
  8. مسألة (4)
  9. مسألة (5)
  10. كتاب الطهارة
  11. مسألة (1)
  12. مسألة (2)
  13. مسألة (3)
  14. مسألة (4)
  15. مسألة (5)
  16. مسألة (6)
  17. مسألة (7)
  18. مسألة (8)
  19. مسألة (9)
  20. مسألة (10)
  21. مسألة (11)
  22. مسألة (12)
  23. مسألة (13)
  24. مسألة (14)
  25. مسألة (15)
  26. مسألة (16)
  27. مسألة (17)
  28. مسألة (18)
  29. مسألة (19)
  30. مسألة (20)
  31. مسألة (21)
  32. مسألة (22)
  33. مسألة (23)
  34. مسألة (24)
  35. مسألة (25)
  36. مسألة (26)
  37. مسألة (27)
  38. مسألة (28)
  39. مسألة (29)
  40. مسألة (30)
  41. مسألة (31)
  42. مسألة (32)
  43. مسألة (33)
  44. مسألة (34)
  45. مسألة (35)
  46. مسألة (36)
  47. مسألة (37)
  48. مسألة (38)
  49. مسألة (39)
  50. مسألة (40)
  51. مسألة (41)
  52. مسألة (42)
  53. مسألة (43)
  54. مسألة (44)
  55. مسألة (45)
  56. مسألة (46)
  57. مسألة (47)
  58. مسألة (48)
  59. مسألة (49)
  60. مسألة (50)
  61. مسألة (51)
  62. مسألة (52)
  63. مسألة (53)
  64. مسألة (54)
  65. مسألة (55)
  66. مسألة (56)
  67. مسألة (57)
  68. مسألة (58)
  69. مسألة (59)
  70. مسألة (60)
  71. مسألة (61)
  72. مسألة (62)
  73. مسألة (63)
  74. مسألة (64)
  75. مسألة (65)
  76. مسألة (66)
  77. مسألة (67)
  78. مسألة (68)
  79. مسألة (69)
  80. مسألة (70)
  81. مسألة (71)
  82. مسألة (72)
  83. مسألة (73)
  84. مسألة (74)
  85. مسألة (75)
  86. مسألة (76)
  87. مسألة (77)
  88. مسألة (78)
  89. مسألة (79)
  90. مسألة (80)
  91. مسألة (81)
  92. مسألة (82)
  93. مسألة (83)
  94. مسألة (84)
  95. مسألة (85)
  96. مسألة (86)
  97. مسألة (87)
  98. مسألة (88)
  99. مسألة (89)
  100. مسألة (90)
  101. مسألة (91)
  102. مسألة (92)
  103. مسألة (93)
  104. مسألة (94)
  105. مسألة (95)
  106. مسألة (96)
  107. مسألة (97)
  108. مسألة (98)
  109. مسألة (99)
  110. مسألة (100)
  111. مسألة (101)
  112. مسألة (102)
  113. مسألة (103)
  114. مسألة (104)
  115. مسألة (105)
  116. مسألة (106)
  117. مسألة (107)
  118. مسألة (108)
  119. مسألة (109)
  120. مسألة (110)
  121. مسألة (111)
  122. مسألة (112)
  123. مسألة (113)
  124. مسألة (114)
  125. مسألة (115)
  126. مسألة (116)
  127. مسألة (117)
  128. مسألة (118)
  129. مسألة (119)
  130. مسألة (120)
  131. مسألة (121)
  132. مسألة (122)
  133. مسألة (123)
  134. مسألة (124)
  135. مسألة (125)
  136. مسألة (126)
  137. مسألة (127)
  138. مسألة (128)
  139. مسألة (129)
  140. مسألة (130)
  141. مسألة (131)
  142. مسألة (132)
  143. مسألة (133)
  144. مسألة (134)
  145. مسألة (135)
  146. مسألة (136)
  147. مسألة (137)
  148. مسألة (138)
  149. مسألة (139)
  150. مسألة (140)
  151. مسألة (141)
  152. مسألة (142)
  153. مسألة (143)
  154. مسألة (144)
  155. مسألة (145)
  156. مسألة (146)
  157. مسألة (147)
  158. مسألة (148)
  159. مسألة (149)
  160. مسألة (150)
  161. مسألة (151)
  162. مسألة (152)
  163. مسألة (153)
  164. مسألة (154)
  165. مسألة (155)
  166. مسألة (156)
  167. مسألة (157)
  168. مسألة (158)
  169. مسألة (159)
  170. مسألة (160)
  171. مسألة (161)
  172. مسألة (162)
  173. مسألة (163)
  174. مسألة (164)
  175. مسألة (165)
  176. مسألة (166)
  177. مسألة (167)
  178. مسألة (168)
  179. مسألة (169)
  180. مسألة (170)
  181. مسألة (171)
  182. مسألة (172)
  183. مسألة (173)
  184. مسألة (174)
  185. مسألة (175)
  186. كتاب الصلاة
  187. مسألة (1)
  188. مسألة (2)
  189. مسألة (3)
  190. مسألة (4)
  191. مسألة (5)
  192. مسألة (6)
  193. مسألة (7)
  194. مسألة (8)
  195. مسألة (9)
  196. مسألة (10)
  197. مسألة (11)
  198. مسألة (12)
  199. مسألة (13)
  200. مسألة (14)
  201. مسألة (15)
  202. مسألة (16)
  203. مسألة (17)
  204. مسألة (18)
  205. مسألة (19)
  206. مسألة (20)
  207. مسألة (21)
  208. مسألة (22)
  209. مسألة (23)
  210. مسألة (24)
  211. مسألة (25)
  212. مسألة (26)
  213. مسألة (27)
  214. مسألة (28)
  215. مسألة (29)
  216. مسألة (30)
  217. مسألة (31)
  218. مسألة (32)
  219. مسألة (33)
  220. مسألة (34)
  221. مسألة (35)
  222. مسألة (36)
  223. مسألة (37)
  224. مسألة (38)
  225. مسألة (39)
  226. مسألة (40)
  227. مسألة (41)
  228. مسألة (42)
  229. مسألة (43)
  230. مسألة (44)
  231. مسألة (45)
  232. مسألة (46)
  233. مسألة (47)
  234. مسألة (48)
  235. مسألة (49)
  236. مسألة (50)
  237. مسألة (51)
  238. مسألة (52)
  239. مسألة (53)
  240. مسألة (54)
  241. مسألة (55)
  242. مسألة (56)
  243. مسألة (57)
  244. مسألة (58)
  245. مسألة (59)
  246. مسألة (60)
  247. مسألة (61)
  248. مسألة (62)
  249. مسألة (63)
  250. مسألة (64)
  251. مسألة (65)
  252. مسألة (66)
  253. مسألة (67)
  254. مسألة (68)
  255. مسألة (69)
  256. مسألة (70)
  257. مسألة (71)
  258. مسألة (72)
  259. مسألة (73)
  260. مسألة (74)
  261. مسألة (75)
  262. مسألة (76)
  263. مسألة (77)
  264. مسألة (78)
  265. مسألة (79)
  266. مسألة (80)
  267. مسألة (81)
  268. مسألة (82)
  269. مسألة (83)
  270. مسألة (84)
  271. مسألة (85)
  272. مسألة (86)
  273. مسألة (87)
  274. مسألة (88)
  275. مسألة (89)
  276. مسألة (90)
  277. مسألة (91)
  278. مسألة (92)
  279. مسألة (93)
  280. مسألة (94)
  281. مسألة (95)
  282. مسألة (96)
  283. مسألة (97)
  284. مسألة (98)
  285. مسألة (99)
  286. مسألة (100)
  287. مسألة (101)
  288. مسألة (102)
  289. مسألة (103)
  290. مسألة (104)
  291. مسألة (105)
  292. مسألة (106)
  293. مسألة (107)
  294. مسألة (108)
  295. مسألة (109)
  296. مسألة (110)
  297. مسألة (111)
  298. مسألة (112)
  299. مسألة (113)
  300. مسألة (114)
  301. مسألة (115)
  302. مسألة (116)
  303. مسألة (117)
  304. مسألة (118)
  305. مسألة (119)
  306. مسألة (120)
  307. مسألة (121)
  308. مسألة (122)
  309. مسألة (123)
  310. مسألة (124)
  311. مسألة (125)
  312. مسألة (126)
  313. مسألة (127)
  314. مسألة (128)
  315. مسألة (129)
  316. مسألة (130)
  317. مسألة (131)
  318. مسألة (132)
  319. مسألة (133)
  320. مسألة (134)
  321. مسألة (135)
  322. مسألة (136)
  323. مسألة (137)
  324. مسألة (138)
  325. مسألة (139)
  326. مسألة (140)
  327. مسألة (141)
  328. مسألة (142)
  329. مسألة (143)
  330. مسألة (144)
  331. مسألة (145)
  332. مسألة (146)
  333. مسألة (147)
  334. مسألة (148)
  335. مسألة (149)
  336. مسألة (150)
  337. مسألة (151)
  338. مسألة (152)
  339. مسألة (153)
  340. مسألة (154)
  341. مسألة (155)
  342. مسألة (156)
  343. مسألة (157)
  344. مسألة (158)
  345. مسألة (159)
  346. مسألة (160)
  347. مسألة (161)
  348. مسألة (162)
  349. مسألة (163)
  350. مسألة (164)
  351. مسألة (165)
  352. مسألة (166)
  353. مسألة (167)
  354. مسألة (168)
  355. مسألة (169)
  356. مسألة (170)
  357. مسألة (171)
  358. مسألة (172)
  359. مسألة (173)
  360. مسألة (174)
  361. مسألة (175)
  362. مسألة (176)
  363. مسألة (177)
  364. مسألة (178)
  365. مسألة (179)
  366. مسألة (180)
  367. مسألة (181)
  368. مسألة (182)
  369. مسألة (183)
  370. مسألة (184)
  371. مسألة (185)
  372. مسألة (186)
  373. مسألة (187)
  374. مسألة (188)
  375. مسألة (189)
  376. مسألة (190)
  377. مسألة (191)
  378. مسألة (192)
  379. مسألة (193)
  380. مسألة (194)
  381. مسألة (195)
  382. مسألة (196)
  383. مسألة (197)
  384. مسألة (198)
  385. مسألة (199)
  386. مسألة (200)
  387. مسألة (201)
  388. مسألة (202)
  389. مسألة (203)
  390. مسألة (204)
  391. مسألة (205)
  392. مسألة (206)
  393. مسألة (207)
  394. مسألة (208)
  395. مسألة (209)
  396. مسألة (210)
  397. مسألة (211)
  398. مسألة (212)
  399. مسألة (213)
  400. مسألة (214)
  401. مسألة (215)
  402. مسألة (216)
  403. مسألة (217)
  404. مسألة (218)
  405. مسألة (219)
  406. مسألة (220)
  407. مسألة (221)
  408. مسألة (222)
  409. مسألة (223)
  410. مسألة (224)
  411. [مقدمة التحقيق للمجلد الثاني]
  412. خمس نسخ، إليك وصفا لها
  413. النسخة الأولى
  414. النسخة الثانية
  415. النسخة الثالثة
  416. النسخة الرابعة
  417. النسخة الخامسة
  418. منهجي في التحقيق
  419. كتاب الزكاة
  420. مسألة (1)
  421. مسألة (2)
  422. مسألة (3)
  423. مسألة (4)
  424. مسألة (5)
  425. مسألة (6)
  426. مسألة (7)
  427. مسألة (8)
  428. مسألة (9)
  429. مسألة (10)
  430. مسألة (11)
  431. مسألة (12)
  432. مسألة (13)
  433. مسألة (14)
  434. مسألة (15)
  435. مسألة (16)
  436. مسألة (17)
  437. مسألة (18)
  438. مسألة (19)
  439. مسألة (20)
  440. مسألة (21)
  441. مسألة (22)
  442. مسألة (23)
  443. مسألة (24)
  444. مسألة (25)
  445. مسألة (26)
  446. مسألة (27)
  447. مسألة (28)
  448. مسألة (29)
  449. مسألة (30)
  450. مسألة (31)
  451. مسألة (32)
  452. مسألة (33)
  453. مسألة (34)
  454. مسألة (35)
  455. مسألة (36)
  456. مسألة (37)
  457. مسألة (38)
  458. مسألة (39)
  459. مسألة (40)
  460. مسألة (41)
  461. مسألة (42)
  462. مسألة (43)
  463. مسألة (44)
  464. مسألة (45)
  465. مسألة (46)
  466. مسألة (47)
  467. مسألة (48)
  468. مسألة (49)
  469. مسألة (50)
  470. مسألة (51)
  471. مسألة (52)
  472. مسألة (53)
  473. مسألة (54)
  474. مسألة (55)
  475. مسألة (56)
  476. مسألة (57)
  477. مسألة (58)
  478. مسألة (59)
  479. مسألة (60)
  480. مسألة (61)
  481. مسألة (62)
  482. مسألة (63)
  483. مسألة (64)
  484. مسألة (65)
  485. مسألة (66)
  486. مسألة (67)
  487. مسألة (68)
  488. مسألة (69)
  489. مسألة (70)
  490. مسألة (71)
  491. مسألة (72)
  492. مسألة (73)
  493. مسألة (74)
  494. كتاب الصيام
  495. مسألة (75)
  496. مسألة (76)
  497. مسألة (77)
  498. مسألة (78)
  499. مسألة (79)
  500. مسألة (80)
  501. مسألة (81)
  502. مسألة (82)
  503. كتاب الاعتكاف
  504. مسألة (83)
  505. مسألة (84)
  506. مسألة (85)
  507. كتاب الحج
  508. مسألة (86)
  509. مسألة (87)
  510. مسألة (88)
  511. مسألة (89)
  512. مسألة (90)
  513. مسألة (91)
  514. مسألة (92)
  515. مسألة (93)
  516. مسألة (94)
  517. مسألة (95)
  518. مسألة (96)
  519. مسألة (97)
  520. مسألة (98)
  521. مسألة (99)
  522. مسألة (100)
  523. مسألة (101)
  524. مسألة (102)
  525. مسألة (103)
  526. مسألة (104)
  527. مسألة (105)
  528. مسألة (106)
  529. مسألة (107)
  530. مسألة (108)
  531. مسألة (109)
  532. مسألة (110)
  533. مسألة (111)
  534. مسألة (112)
  535. مسألة (113)
  536. مسألة (114)
  537. مسألة (115)
  538. مسألة (116)
  539. مسألة (117)
  540. مسألة (118)
  541. مسألة (119)
  542. مسألة (120)
  543. مسألة (121)
  544. مسألة (122)
  545. مسألة (123)
  546. مسألة (124)
  547. مسألة (125)
  548. مسألة (126)
  549. مسألة (127)
  550. مسألة (128)
  551. مسألة (129)
  552. مسألة (130)
  553. مسألة (131)
  554. مسألة (132)
  555. مسألة (133)
  556. مسألة (134)
  557. مسألة (135)
  558. مسألة (136)
  559. مسألة (137)
  560. مسألة (138)
  561. مسألة (139)
  562. مسألة (140)
  563. مسألة (141)
  564. مسألة (142)
  565. مسألة (143)
  566. مسألة (144)
  567. مسألة (145)
  568. مسألة (146)
  569. مسألة (147)
  570. مسألة (148)
  571. مسألة (149)
  572. مسألة (150)
  573. مسألة (151)
  574. مسألة (152)
  575. مسألة (153)
  576. كتاب البيوع
  577. مسألة (154)
  578. مسألة (155)
  579. مسألة (156)
  580. مسألة (157)
  581. مسألة (158)
  582. مسألة (159)
  583. مسألة (160)
  584. مسألة (161)
  585. مسألة (162)
  586. مسألة (163)
  587. مسألة (164)
  588. مسألة (165)
  589. مسألة (166)
  590. مسألة (167)
  591. مسألة (168)
  592. مسألة (169)
  593. مسألة (170)
  594. مسألة (171)
  595. مسألة (172)
  596. مسألة (173)
  597. مسألة (174)
  598. مسألة (175)
  599. مسألة (176)
  600. مسألة (177)
  601. مسألة (178)
  602. مسألة (179)
  603. مسألة (180)
  604. مسألة (181)
  605. مسألة (182)
  606. مسألة (183)
  607. مسألة (184)
  608. مسألة (185)
  609. مسألة (186)
  610. مسألة (187)
  611. مسألة (188)
  612. مسألة (189)
  613. مسألة (190)
  614. مسألة (191)
  615. مسألة (192)
  616. مسألة (193)
  617. مسألة (194)
  618. مسألة (195)
  619. مسألة (196)
  620. مسألة (197)
  621. مسألة (198)
  622. مسألة (199)
  623. مسألة (200)
  624. مسألة (201)
  625. مسألة (202)
  626. مسألة (203)
  627. مسألة (204)
  628. مسألة (205)
  629. مسألة (206)
  630. مسألة (207)
  631. مسألة (208)
  632. مسألة (209)
  633. مسألة (210)
  634. مسألة (211)
  635. كتاب السلم
  636. مسألة (212)
  637. مسألة (213)
  638. مسألة (214)
  639. مسألة (215)
  640. مسألة (216)
  641. مسألة (217)
  642. مسألة (218)
  643. مسألة (219)
  644. مسألة (220)
  645. مسألة (221)
  646. مسألة (222)
  647. مسألة (223)
  648. مسألة (224)
  649. مسألة (225)
  650. مسألة (226)
  651. مسألة (227)
  652. كتاب الرهن
  653. مسألة (228)
  654. مسألة (229)
  655. مسألة (230)
  656. مسألة (231)
  657. مسألة (232)
  658. مسألة (233)
  659. مسألة (234)
  660. مسألة (235)
  661. مسألة (236)
  662. مسألة (237)
  663. مسألة (238)
  664. مسألة (239)
  665. مسألة (240)
  666. مسألة (241)
  667. مسألة (242)
  668. مسألة (243)
  669. مسألة (244)
  670. مسألة (245)
  671. مسألة (246)
  672. مسألة (247)
  673. مسألة (248)
  674. مسألة (249)
  675. مسألة (250)
  676. مسألة (251)
  677. مسألة (252)
  678. مسألة (253)
  679. مسألة (254)
  680. مسألة (255)
  681. مسألة (256)
  682. مسألة (257)
  683. مسألة (258)
  684. مسألة (259)
  685. مسألة (260)
  686. مسألة (261)
  687. كتاب التفليس
  688. مسألة (262)
  689. مسألة (263)
  690. مسألة (264)
  691. مسألة (265)
  692. مسألة (266)
  693. مسألة (267)
  694. مسألة (268)
  695. مسألة (269)
  696. كتاب الحجر
  697. مسألة (270)
  698. مسألة (271)
  699. مسألة (272)
  700. كتاب الصلح
  701. مسألة (273)
  702. مسألة (274)
  703. مسألة (275)
  704. مسألة (276)
  705. مسألة (277)
  706. مسألة (278)
  707. كتاب الحوالة
  708. مسألة (279)
  709. مسألة (280)
  710. مسألة (281)
  711. كتاب الضمان
  712. مسألة (282)
  713. مسألة (283)
  714. مسألة (284)
  715. كتاب الشركة
  716. مسألة (285)
  717. كتاب الوكالة
  718. مسألة (286)
  719. مسألة (287)
  720. مسألة (288)
  721. مسألة (289)
  722. مسألة (290)
  723. مسألة (291)
  724. مسألة (292)
  725. مسألة (293)
  726. كتاب الإقرار
  727. مسألة (294)
  728. مسألة (295)
  729. مسألة (296)
  730. مسألة (297)
  731. مسألة (298)
  732. مسألة (299)
  733. مسألة (300)
  734. مسألة (301)
  735. مسألة (302)
  736. مسألة (303)
  737. مسألة (304)
  738. مسألة (305)
  739. مسألة (306)
  740. كتاب العارية
  741. مسألة (307)
  742. كتاب العارية
  743. مسألة (308)
  744. مسألة (309)
  745. مسألة (310)
  746. مسألة (311)
  747. مسألة (312)
  748. كتاب الغصب
  749. مسألة (313)
  750. مسألة (314)
  751. مسألة (315)
  752. مسألة (316)
  753. مسألة (317)
  754. مسألة (318)
  755. مسألة (319)
  756. مسألة (320)
  757. مسألة (321)
  758. مسألة (322)
  759. مسألة (323)
  760. مسألة (324)
  761. مسألة (325)
  762. مسألة (326)
  763. مسألة (327)
  764. مسألة (328)
  765. مسألة (329)
  766. كتاب الشفعة
  767. مسألة (330)
  768. مسألة (331)
  769. مسألة (332)
  770. مسألة (333)
  771. مسألة (334)
  772. مسألة (335)
  773. مسألة (336)
  774. مسألة (337)
  775. مسألة (338)
  776. كتاب القراض
  777. مسألة (339)
  778. مسألة (340)
  779. مسألة (341)
  780. مسألة (342)
  781. كتاب المساقاة
  782. مسألة (343)
  783. كتاب المساقاة
  784. مسألة (344)
  785. مسألة (345)
  786. مسألة (346)
  787. مسألة (347)
  788. كتاب المزارعة
  789. مسألة (348)
  790. مسألة (349)
  791. كتاب الإجارات
  792. مسألة (350)
  793. مسألة (351)
  794. مسألة (352)
  795. مسألة (353)
  796. مسألة (354)
  797. مسألة (355)
  798. مسألة (356)
  799. مسألة (357)
  800. مسألة (358)
  801. مسألة (359)
  802. مسألة (360)
  803. مسألة (361)
  804. مسألة (362)
  805. مسألة (363)
  806. مسألة (364)
  807. مسألة (365)
  808. مسألة (366)
  809. مسألة (367)
  810. كتاب إحياء الموات
  811. مسألة (368)
  812. مسألة (369)
  813. مسألة (370)
  814. مسألة (371)
  815. مسألة (372)
  816. مسألة (373)
  817. مسألة (374)
  818. مسألة (375)
  819. مسألة (376)
  820. مسألة (377)
  821. كتاب الحبس
  822. مسألة (378)
  823. مسألة (379)
  824. مسألة (380)
  825. مسألة (381)
  826. كتاب الهبات
  827. مسألة (382)
  828. مسألة (383)
  829. مسألة (384)
  830. مسألة (385)
  831. مسألة (386)
  832. مسألة (387)
  833. كتاب اللقطة
  834. مسألة (388)
  835. مسألة (389)
  836. مسألة (390)
  837. مسألة (391)
  838. مسألة (392)
  839. كتاب التقاط المنبوذ
  840. مسألة (393)
  841. مسألة (394)
  842. مسألة (395)
  843. مسألة (396)
  844. مسألة (397)
  845. مسألة (398)
  846. مسألة (399)
  847. مسألة (400)
  848. مسألة (401)
  849. مسألة (402)
  850. مسألة (403)
  851. مسألة (404)
  852. مسألة (405)
  853. مسألة (406)
  854. مسألة (407)
  855. مسألة (408)
  856. كتاب الوصايا
  857. مسألة (409)
  858. مسألة (410)
  859. مسألة (411)
  860. مسألة (412)
  861. مسألة (413)
  862. مسألة (414)
  863. مسألة (415)
  864. مسألة (416)
  865. مسألة (417)
  866. مسألة (418)
  867. مسألة (419)
  868. مسألة (420)
  869. مسألة (421)
  870. مسألة (422)
  871. مسألة (423)
  872. مسألة (424)
  873. مسألة (425)
  874. مسألة (426)
  875. مسألة (427)
  876. مسألة (428)
  877. مسألة (429)
  878. مسألة (430)
  879. كتاب الوديعة
  880. مسألة (431)
  881. مسألة (432)
  882. مسألة (433)
  883. مسألة (434)
  884. كتاب قسم الفيء
  885. مسألة (435)
  886. مسألة (436)
  887. مسألة (437)
  888. مسألة (438)
  889. مسألة (439)
  890. مسألة (440)
  891. مسألة (441)
  892. كتاب قسم الصدقات
  893. مسألة (442)
  894. مسألة (443)
  895. مسألة (444)
  896. مسألة (445)
  897. مسألة (446)
  898. كتاب النكاح
  899. مسألة (447)
  900. مسألة (448)
  901. مسألة (449)
  902. مسألة (450)
  903. مسألة (451)
  904. مسألة (452)
  905. مسألة (453)
  906. مسألة (454)
  907. مسألة (455)
  908. مسألة (456)
  909. مسألة (457)
  910. مسألة (458)
  911. مسألة (459)
  912. مسألة (460)
  913. مسألة (461)
  914. مسألة (462)
  915. مسألة (463)
  916. مسألة (464)
  917. مسألة (465)
  918. مسألة (466)
  919. مسألة (467)
  920. مسألة (468)
  921. مسألة (469)
  922. مسألة (470)
  923. مسألة (471)
  924. مسألة (472)
  925. مسألة (473)
  926. مسألة (474)
  927. مسألة (475)
  928. مسألة (476)
  929. مسألة (477)
  930. مسألة (478)
  931. مسألة (479)
  932. مسألة (480)
  933. مسألة (481)
  934. مسألة (482)
  935. مسألة (483)
  936. مسألة (484)
  937. مسألة (485)
  938. مسألة (486)
  939. كتاب الصداق
  940. مسألة (487)
  941. مسألة (488)
  942. مسألة (489)
  943. مسألة (490)
  944. مسألة (491)
  945. مسألة (492)
  946. مسألة (493)
  947. مسألة (494)
  948. مسألة (495)
  949. مسألة (496)
  950. مسألة (497)
  951. مسألة (498)
  952. كتاب القسم والنشوز
  953. مسألة (499)
  954. مسألة (500)
  955. مسألة (501)
  956. مسألة (502)
  957. كتاب الخلع
  958. مسألة (503)
  959. مسألة (504)
  960. مسألة (505)
  961. مسألة (506)
  962. مسألة (507)
  963. مسألة (508)
  964. مسألة (509)
  965. مسألة (510)
  966. كتاب الطلاق
  967. مسألة (511)
  968. مسألة (512)
  969. مسألة (513)
  970. مسألة (514)
  971. مسألة (515)
  972. مسألة (516)
  973. مسألة (517)
  974. مسألة (518)
  975. مسألة (519)
  976. مسألة (520)
  977. مسألة (521)
  978. مسألة (522)
  979. مسألة (523)
  980. مسألة (524)
  981. مسألة (525)
  982. مسألة (526)
  983. مسألة (527)
  984. مسألة (528)
  985. مسألة (529)
  986. مسألة (530)
  987. مسألة (531)
  988. مسألة (532)
  989. مسألة (533)
  990. مسألة (534)
  991. مسألة (535)
  992. مسألة (536)
  993. كتاب الرجعة
  994. مسألة (537)
  995. مسألة (538)
  996. مسألة (539)
  997. مسألة (540)
  998. مسألة (541)
  999. مسألة (542)
  1000. مسألة (543)
  1001. مسألة (544)
  1002. مسألة (545)
  1003. مسألة (546)
  1004. كتاب الإيلاء
  1005. مسألة (547)
  1006. مسألة (548)
  1007. مسألة (549)
  1008. مسألة (550)
  1009. مسألة (551)
  1010. مسألة (552)
  1011. مسألة (553)
  1012. مسألة (554)
  1013. مسألة (555)
  1014. مسألة (556)
  1015. مسألة (557)
  1016. مسألة (558)
  1017. مسألة (559)
  1018. مسألة (560)
  1019. كتاب الظهار
  1020. مسألة (561)
  1021. مسألة (562)
  1022. مسألة (563)
  1023. مسألة (564)
  1024. مسألة (565)
  1025. مسألة (566)
  1026. مسألة (567)
  1027. مسألة (568)
  1028. كتاب اللعان
  1029. مسألة (569)
  1030. مسألة (570)
  1031. مسألة (571)
  1032. مسألة (572)
  1033. مسألة (573)
  1034. مسألة (574)
  1035. مسألة (575)
  1036. مسألة (576)
  1037. مسألة (577)
  1038. مسألة (578)
  1039. مسألة (579)
  1040. مسألة (580)
  1041. مسألة (581)
  1042. مسألة (582)
  1043. مسألة (583)
  1044. مسألة (584)
  1045. مسألة (585)
  1046. مسألة (586)
  1047. مسألة (587)
  1048. مسألة (588)
  1049. مسألة (589)
  1050. مسألة (590)
  1051. مسألة (591)
  1052. مسألة (592)
  1053. مسألة (593)
  1054. مسألة (594)
  1055. مسألة (595)
  1056. كتاب العدد
  1057. مسألة (596)
  1058. مسألة (597)
  1059. مسألة (598)
  1060. مسألة (599)
  1061. مسألة (600)
  1062. مسألة (601)
  1063. مسألة (602)
  1064. مسألة (603)
  1065. مسألة (604)
  1066. مسألة (605)
  1067. مسألة (606)
  1068. مسألة (607)
  1069. مسألة (608)
  1070. مسألة (609)
  1071. مسألة (610)
  1072. مسألة (611)
  1073. مسألة (612)
  1074. كتاب الرضاع
  1075. مسألة (613)
  1076. مسألة (614)
  1077. مسألة (615)
  1078. مسألة (616)
  1079. مسألة (617)
  1080. مسألة (618)
  1081. مسألة (619)
  1082. مسألة (620)
  1083. مسألة (621)
  1084. مسألة (622)
  1085. كتاب النفقات
  1086. مسألة (623)
  1087. مسألة (624)
  1088. مسألة (625)
  1089. مسألة (626)
  1090. كتاب الجراح
  1091. مسألة (627)
  1092. مسألة (628)
  1093. مسألة (629)
  1094. مسألة (630)
  1095. مسألة (631)
  1096. مسألة (632)
  1097. مسألة (633)
  1098. مسألة (634)
  1099. مسألة (635)
  1100. مسألة (636)
  1101. مسألة (637)
  1102. مسألة (638)
  1103. مسألة (639)
  1104. مسألة (640)
  1105. مسألة (641)
  1106. مسألة (642)
  1107. مسألة (643)
  1108. مسألة (644)
  1109. كتاب الديات
  1110. مسألة (645)
  1111. مسألة (646)
  1112. مسألة (647)
  1113. مسألة (648)
  1114. مسألة (649)
  1115. مسألة (650)
  1116. مسألة (651)
  1117. مسألة (652)
  1118. مسألة (653)
  1119. مسألة (654)
  1120. مسألة (655)
  1121. مسألة (656)
  1122. مسألة (657)
  1123. كتاب القسامة
  1124. مسألة (658)
  1125. مسألة (659)
  1126. مسألة (660)
  1127. مسألة (661)
  1128. مسألة (662)
  1129. مسألة (663)
  1130. مسألة (664)
  1131. مسألة (665)
  1132. مسألة (666)
  1133. مسألة (667)
  1134. مسألة (668)
  1135. مسألة (669)
  1136. مسألة (670)
  1137. كتاب قتال أهل البغي
  1138. مسألة (671)
  1139. مسألة (672)
  1140. [مسألة (673)
  1141. كتاب المرتد
  1142. مسألة (674)
  1143. مسألة (675)
  1144. مسألة (676)
  1145. كتاب الحدود
  1146. مسألة (677)
  1147. مسألة (678)
  1148. مسألة (679)
  1149. مسألة (680)
  1150. مسألة (681)
  1151. مسألة (682)
  1152. مسألة (683)
  1153. مسألة (684)
  1154. مسألة (685)
  1155. كتاب السرقة
  1156. مسألة (686)
  1157. مسألة (687)
  1158. مسألة (688)
  1159. مسألة (689)
  1160. مسألة (690)
  1161. مسألة (691)
  1162. كتاب الأشربة
  1163. مسألة (692)
  1164. مسألة (693)
  1165. كتاب قطاع الطريق
  1166. مسألة (694)
  1167. مسألة (695)
  1168. كتاب السير
  1169. مسألة (696)
  1170. مسألة (697)
  1171. مسألة (698)
  1172. مسألة (699)
  1173. مسألة (700)
  1174. مسألة (701)
  1175. مسألة (702)
  1176. مسألة (703)
  1177. مسألة (704)
  1178. مسألة (705)
  1179. مسألة (706)
  1180. مسألة (707)
  1181. كتاب الجزية
  1182. مسألة (708)
  1183. مسألة (709)
  1184. مسألة (710)
  1185. مسألة (711)
  1186. مسألة (712)
  1187. مسألة (713)
  1188. مسألة (714)
  1189. مسألة (715)
  1190. كتاب الصيد والذبائح
  1191. مسألة (716)
  1192. مسألة (717)
  1193. مسألة (718)
  1194. مسألة (719)
  1195. مسألة (720)
  1196. مسألة (721)
  1197. مسألة (722)
  1198. مسألة (723)
  1199. مسألة (724)
  1200. مسألة (725)
  1201. مسألة (726)
  1202. مسألة (727)
  1203. مسألة (728)
  1204. كتاب الأضحية
  1205. مسألة (729)
  1206. مسألة (730)
  1207. مسألة (731)
  1208. مسألة (732)
  1209. مسألة (733)
  1210. كتاب الأطعمة
  1211. مسألة (734)
  1212. مسألة (735)
  1213. مسألة (736)
  1214. مسألة (737)
  1215. مسألة (738)
  1216. كتاب الرمي والسبق
  1217. مسألة (739)
  1218. مسألة (740)
  1219. مسألة (741)
  1220. مسألة (742)
  1221. مسألة (743)
  1222. مسألة (744)
  1223. مسألة (745)
  1224. مسألة (746)
  1225. كتاب الأيمان والنذور
  1226. مسألة (747)
  1227. مسألة (748)
  1228. مسألة (749)
  1229. مسألة (750)
  1230. مسألة (751)
  1231. مسألة (752)
  1232. مسألة (753)
  1233. مسألة (754)
  1234. مسألة (755)
  1235. مسألة (756)
  1236. مسألة (757)
  1237. مسألة (758)
  1238. مسألة (759)
  1239. مسألة (760)
  1240. كتاب النذور
  1241. مسألة (761)
  1242. مسألة (762)
  1243. كتاب أدب القاضي
  1244. مسألة (763)
  1245. مسألة (764)
  1246. مسألة (765)
  1247. مسألة (766)
  1248. مسألة (767)
  1249. مسألة (768)
  1250. مسألة (769)
  1251. مسألة (770)
  1252. مسألة (771)
  1253. مسألة (772)
  1254. مسألة (773)
  1255. مسألة (774)
  1256. مسألة (775)
  1257. مسألة (776)
  1258. مسألة (777)
  1259. مسألة (778)
  1260. مسألة (779)
  1261. كتاب الشهادات
  1262. مسألة (780)
  1263. مسألة (781)
  1264. مسألة (782)
  1265. مسألة (783)
  1266. مسألة (784)
  1267. مسألة (785)
  1268. مسألة (786)
  1269. مسألة (787)
  1270. مسألة (788)
  1271. كتاب الدعاوى
  1272. مسألة (789)
  1273. مسألة (790)
  1274. مسألة (791)
  1275. مسألة (792)
  1276. مسألة (793)
  1277. مسألة (794)
  1278. كتاب العتق
  1279. مسألة (795)
  1280. مسألة (796)
  1281. مسألة (797)
  1282. مسألة (798)
  1283. مسألة (799)
  1284. مسألة (800)
  1285. مسألة (801)
  1286. مسألة (802)
  1287. مسألة (803)
  1288. كتاب الولاء
  1289. مسألة (804)
  1290. مسألة (805)
  1291. كتاب التدبير
  1292. مسألة (806)
  1293. مسألة (807)
  1294. مسألة (808)
  1295. كتاب الكتابة
  1296. مسألة (809)
  1297. مسألة (810)
  1298. مسألة (811)
  1299. مسألة (812)
  1300. مسألة (813)
  1301. مسألة (814)
  1302. مسألة (815)
  1303. مسألة (816)
  1304. مسألة (817)
  1305. مسألة (818)
  1306. مسألة (819)
  1307. مسألة (820)
  1308. مسألة (821)
  1309. مسألة (822)
  1310. مسألة (823)
  1311. كتاب أمهات الأولاد
  1312. مسألة (824)

مسألة (342)

: قال الشافعي - رحمه الله -: "متى شاء العامل أن يخرج من القراض خرج منه، وإن مات رب المال صار لوارثه، فإن/ (185 - ب) رضي ترك المقارض على قراضه، وإلا قد انفسخ قراضه، فإن مات العامل لم يكن لوارثه أن يعمل مكانه ويبيع ما كان في يده".

ففصل الشافعي، كما ترى بين موت رب المال، وبين موت العامل مع كون العقد جائزا من الطرفين، فجعل لوارث رب المال تقرير العامل على القراض إن أراد تقريره، ولم يجعل لوارث العامل استدامة عقد أبيه.

والفرق بين المسألتين: أن الأصل في القراض هو رب المال لا العامل، لا سيما إذا قلنا: لا يملك العامل شيئا إلا بعد المفاصلة، فجاز أن يستديم حكم العقد بعد موت رب المال على جهة الاختيار، لا على جهة اللزوم، فهذا معنى قول الشافعي - رحمه الله - في وارث رب المال: "فإن رضي ترك المقارض على قراضه وإلا قد انفسخ قراضه".

فأما العامل إذا مات، فليس بأصل وإنما هو فرع وتبع، فلا يأخذ الفرع قوة الأصل. PageV02P697

فإن قيل: إذا اعترض الموت على العقد الجائز وجب أن يبطل.

قلنا: قد أثر الموت في العقد بنقل الحق والملك؛ ولذلك احتجنا إلى إذن من جهة الوارث.

فإن قيل: فإن كان إذنه ابتداء مضاربة، فاشترطوا ما يشترط في الابتداء، وهو أن يكون المال دراهم، أو دنانير.

قلنا: هذا الإذن وإن أشبه الابتداء من وجه، فليس كالابتداء من جميع الوجوه، وذلك أن الوارث يخلف الموروث في بعض أحكامه، بل في عامة أحكامه، وتقوى هذه الطريقة عند من يبني حول الوارث - في الزكاة - على حول الموروث، وهذا قول حكاه الربيع عن الشافعي - رحمه الله -.، وإن كان مستبعدا. PageV02P698

كتاب المساقاة

مسألة (343)

: قال الشافعي - رحمه الله - في

كتاب المساقاة

: "وتجوز المساقاة سنين". وقال في كتاب القراض: "ولا يجوز أن يقارضه إلى مدة".

فإن قال قائل: إذا كانت المضاربة مشتقة من المسافاة مستنبطة منها مشبهة بها في المعنى، والمعنى: أن كل واحد منهما معاملة على أصل غير قابل للإجارة، والمقصود الاستنماء والاستفضال، فكيف افترقا في التأقيت؟.

قلنا: إنما افترقا في التأقيت؛ لأن من ضرورة المساقاة وجود المدة، وليس من ضرورة المضاربة ذكر المدة؛ لأن المساقاة تستدعي أن يعمل في البستان زمانا طويلا بالسقي والتأبير وتصريف/ (186 - ب) الجريد، وأنواع التعهد إلى أن يطلع النخل، فيزهي، ويرطب ويجد، ولو أنه ساقاه عليها والثمرة مزهية كانت PageV02P699

المساقاة باطلة؛ فلذلك كانت المدة داخلة في المساقاة، فأما العامل في القراض، فربما يربح في اليوم الواحد، أو في الأسبوع الواحد، أو في العقد الواحد ما يرتفع به مقصودهما جميعا.

والذي يوضح هذا الكلام وبه يتكامل الفرق: أن القراض في الأصل عقد جائز، فاشتراط المدة فيه - على معنى ثبوت المدة - يؤدي إلى ألحاقه بالعقود اللازمة، وذلك محال، وأما المساقاة فإنها عقد لازم، فضرب المدة فيها لا يغيرها عن أصل موضوعها.

فإن قال قائل: ما الذي أوجب الفرق بينهما في الجواز واللزوم وهما في الأصل، كالأصل الواحد؟.

قلنا: إنما افترقا للنكتة التي ذكرناها: أن المدة من ضرورة المساقاة، كما أن المدة من ضرورة الإجارة والإجارة من العقود اللازمة، فصارت المساقاة ملحقة بها، فأما المضاربة، فمستغنية عن المدة؛ فلذلك لم تلتحق بالإجارات، والعقود اللازمة.

— পৃষ্ঠা ৩৭৭ — উৎস: আল-মাকতাবা আশ-শামেলা (OpenITI প্রকল্পের মুক্ত সংস্করণ)। পাতা-বিভাজন কামেলার নিজস্ব; বন্ধনীর [ص: …] মুদ্রিত সংস্করণের পৃষ্ঠা।