خنیاگران از رویدادهای واقعی و افسانهای متکی بودند. نوبسندگان زرتشتی در اواخر سدههای باستان و اوایل نخستین سدههای اسلامی جهان را در شرایطی مطلقاً و توأماً دینی و سیاسی؛ درک میکردند. برای آنها تاریخنگاری شامل ثبت اعمال (مفرد پهلوی: کار) و رویدادها (مفرد یهلوی: حهشر) بود. آنها هر واقعهٌ متحولکننده جامعه را؛ به مثابه طرح بزرگی مربوط به عالم هستی در نظر میگرفتند» درست همان طور که همتایان مسلمان آنها عقیده داشتند. با وجود این به اعتبار نوشتههای موبدان و ارزش آنها به عنوان گزارشهای تاربخی تقریباً هیچ توجهی نشده است. "" مدارکی که در حال حاضر موجود است تنها توسط چند خانوادهُ موبد. که عمدتاً در فارس مستقر بودند» فراهم آمده است. این نوشتهها طی ادوار دیدگاهی بسیار انحرافی در دین زرتشتی ایجاد کردند؛ به نحوی که پیروان این دین به چند گرایش منشعب شدند. به علاوه. بخش غالب این منابع؛ که مربوط به دوران سلطه اسلام است. با موضوعات مذهبی و اجتماعی ارتباط زیادی دارد و از وقایم سیاسی جزئیات اندکی ارائه میدهد. با وجود این آنها تنها گزارشهای موجود از آن جامعهاند و فقط هنگامی که در پیوند با نوشتههای اسلامی نخستین سدههای اسلامی مورد استفاده قرار میگیرند؛ ارزشمند میشوند. احادیث فراوان اسلامی که بنابر اسنادهای ناقلان حدیث در تأیید دیدگاههای خاصی مورد استفاده قرار کت با هم اختلاف دارند. روایات (مفرد پهلوی: افساد) زرتشتی اختلاف کمی با هم دارند. اما نام راویان آنها اغلب نامعلوم است و این امر دانشمندان کنونی را وامیدارد تا نام نویسندگان زرتشتی متناسب با این روایات را حدس بزنند. برای اثبات این امر نیاز به نمونههای فراوانی از گزارشهای مشابه دو جامعه نیست؛ ولی بابد هتگام استفاده از این نمونهها به قومیت نویسندگان متنها دقت کنیم. مثلا مسلمانان نخستین سدههای اسلامی به اکثر ایرانیان با عنوان فارسی (الفرس) اشاره میکردند و اين اشاره بهطور کلی بر مبنای اصطلاحات بارس پارسیگ» در زبان فارسی میانه و «فادس فارسی» در زبان فارسی تو برای منطقه جغرافیایی» زبان و مردم جنوب غرب ایران بود. در دوران ساسانی؛ پارسیان بر اغلب ایراتیان دیگر به استثنای سغدیان (السفد) در ماوراءالنهر استیلا داشتند. بنابراین» چندان عجیب نیست که مهاجمان عرب این نام نژادی غیردقیق [الفرس] را به کار بردند؛ نامی که بعدها نویسندگان مسلمان نیز از آن استفاده کردند. وضعیت مشابه دیگری نیز پیش آمد؛ به این صورت که مسلمانان اصطلاح محدود مغ (المجوس) را در مورد همه زرتشتیان به کار بردند. در صورتی که این واژه بهطور خاص به طبقه روحانیان موسوم به
— পৃষ্ঠা ২০ —
লেখাটি পিডিএফ থেকে স্বয়ংক্রিয়ভাবে নেওয়া, তাই ভুল থাকতে পারে। সন্দেহ হলে আসল পৃষ্ঠা দেখুন।