جیی ۱ الجیر حلاف الکسر» درمفردات گفته : جبر گاهی فقط در اصلاح بکارمیر و دمثل قول علی رضی اللّهعنه : و و ی ح ۲ ها م با جابر کل یروا مسهل کل عبر رای اصلاحگرهر شکسته 0 کنندة هر کاردشوار ) فقط در فهر استعمال میشود نحو و اه و لاجبرولاتُویض » ( اعمال بشرنه قهرمطلق است ونه وا گذاریمطلق) ... اجبار در اصل» آن است که کسی را بر اجبارکسی مجبو رکنند ولی در عرف باجبار مجرد گفته میشود گویند : فلانی را برفلان کار اجبار کردم . جباردر انسان بکسی گویند که نقص خود را باادعاء برتری و دروغین اصلاح و جبران میکند و این در انسان فقط بطور ذ م گفته میشود. .. وبکسیکهبردیگری ی جبارگویندمثل « مات هم بجبار » ق ۰ و روی تضور قهر یا بلندی بر اقران » گفتهاند : نخلةً جبارة و ناقة جبارة و اینکه دربارءٌ خداوند میکوئیم ِ» ار ۳ 7 کل ۳۳ اه رت ام ات | یا مردم را اصلاح میکند و گفتهانداز اجبار است زیرا خحدا مردم را بر آنچه اراده کرده مقهور میکند . مفردات باختصار) ناگفته نماندمعنی جامع جبر » همان اصلاح توأم بنوعی از قهر است و آن.چنانکه صحاح و اقرب الموارد تصریح میکند متعدیولازم هردو آمده است ( اصلاح کردن و اصلاح شدن ) و درشعر عجاج که گوید 1 « قدجیرالدین لاله مر و ورن من ول المور گفته اند « جبر » در او ل متعدی و بعد لازم آمده است و نیز ناگفته نماند : همه متفق القولاند در اینکه جبار در انسان صفت دم ودرخدا صفت مدح واز اسماء حسنی است . علیهذا علمشجبتا را گردرانسان بکار رود معنايش ظالم و تحمیل کنندة اراد خود بردیگری بناحق» میباشد ولی جبار در خدا بمعنی مصلح است 6 مصلحی که براصلاح
— পৃষ্ঠা ১০ —
লেখাটি পিডিএফ থেকে স্বয়ংক্রিয়ভাবে নেওয়া, তাই ভুল থাকতে পারে। সন্দেহ হলে আসল পৃষ্ঠা দেখুন।