۱۴ ترجمه تاریخ طبری اگر گویند: تواند بود که اشیای حادث. مخلوق دو قدیم باشد. گوییم: این روا نباشد که تدبیر درست و کمال خلقت عیان است و اگر خالق دو تا باشد یا متفق باشند تا ماه هه ی توافت کم تا نیتدی تویی سنوی عفن یک مان اش ره اف و کر کت کل رگم فیه کسورو آن دیگر بمیراند و چون یکی پدید آرد و دیگری نابود کند و وجود خلق با پیوستگی و کمال محال باشد و گفتار خدا عز و جل که «لو کان فیهما له لا له لَفستدتا فسْبُحان اللّه زب العزش عمّا یَصفُون یعنی اگر در آسمان و زمین خدایانی جز خدای یکتا بود تباه میشدند. پروردگار عرش از آنجه وصف می کند منزه است» و فرموده او عز و جل «ما تخد له من ولد و ما کان مَعَه من له ٍذاً َذهب کل اله بما خلق و لغلابَعْضَیم علی بَْض. سبُحان اه عمّا یَصفُون. عالم لْعْیب و الشَهادة فتعالی عَمّا بش گون . یعنی خدا فرزندی ندارد و با وی خدای دیگر نیست و گر نه هر خدایی مخلوق خویش میبرد و بعضیشان بر بمض دیگر برتری میجستند. خدای یکتا از آنجه وصف میکنند منزه است. دانای غیب و شهود است. و از آنجه شریک او میکنند برتر است.» دلیلی مختصر و رساست بر ابطال گفته باطل گویان و مشرکان که اگر در آسمانها و زمین خدایی به جز خدای یگانه بود کارشان از اتفاق یا اختلاف بیرون نبود و فرض اختلافشان مایه تباهی آسمانها و زمین است چنانکه خدا عز و جل فرمود که اگر در آسمان و زمین دو خدا بود تباهی بود زیرا وقتی یکیشان چیزی پدید آوردی آن دیگری به فنا و نابودی آن پرداختی که اعمال مختلفان مختلف است چون آتش که گرم کند و برف که گرم شده آتش را به خنکی برد. دلیل دیگر آنکه اگر کار چنان بود که مشرکان خدا گویند دو قدیم مفروض توانا باشند یا ناتوان اگر ناتوان باشند ناتوان زبون باشد و خدا نتواند بود و اگر توانا باشند هر یک در قبال دیگری زبون باشد و زبون؛ خدا نباشد. و اگر در قبال دیگری توانا باشد پس آن دیگر باشد و خدای. از شرک مشرکان بری باشد. پس معلوم شد که خدای قدیم خالق اشیاء بگانهایست که پیش از هر چیز بود و پس از هر چیز خواهد بود. وقتی ببود که وقت و زمان و شب و روز و ظلمت و نور به جز نور کریم وی و آسمان و زمین و خورشید و ماه و ستاره نبود و هر چه جز او هست حادث است و مخلوق را بیشریک و پار و پشتیبان ساخته و خدای قادر و قاهر است. از ابی هریره روایت کردهاند که پیمبر صلی الّه علیه و سلم فرمود: پس از من از همه چیز خواهید پرسید تا آنجا که گویید خدا که همه چیز را خلق کرد پس خالق خدا کیست.» و در روایت دیگر هست که ابو هريرةٌ گفت: «وقتی کسان شمارا از اين بپرسند گویید خدا همه چیز را آفرید. خدا پیش از همه چیز بود و خدا پس از همه چیز هست.» و چون معلوم شد که خالق و موجد چیزها امره ۲۱۳ آیی ۲۷۲ 0
— Page 14 —
This text was taken automatically from the PDF and may contain errors. When in doubt, check the original page.