ال ۷ سورة محمد اسیران جنگی» بدون فدیه یا با اخذ فدیه جایزفیست. بنابر این علمای احناف آیهی سورهی «محد» را نرد امام اپوحنیفه منسوخ دانسته و آیهی سورهی «انفال» را ناسخ قرار داهاند. ولی تفسیر «مظهری» این را روشن کرده که نزول آبهی سورهی «انفال» مقدّم بر نزول آیه سورهی محمّد است؛ لذا ایهی سورهی محمّد ناسخ و ایه سوره «انفال» منسوخ میباشد و نیز مذهب امام اعظم موافق به مذهب جمهور صحابه و فقها نیز جواز ازاد کردن اسیران بدون معاوضه میباشد. البته به شرط اینکه مصلحت مسلمانان در آن باشد و فرموده که سمین است اصلح و مختار. و از علمای احناف علامه ابن همام در «فتح القدیر» به قول اوّل اظهار تمایل نموده است و نوشته که طبق روایت قدوری و هدایه نمی توان اسیرآن را در ازای اخذ فدیه آزاد کرد و این روایتی است از امام ابوحنیفه ولی از روایتی دیگر مطابق به قول جمهور در سیرکبیر جواز اخذ فدیه منقول است و از جمع دو روایت این اظهر است و امام طحاوی در شرح معانیالاثار آن ر مذهب امام ابوحنیفه قرار داده است. خلاصه آن که هیچ کدام از ایههای سورهی محمّد و سورهی «انفال» نرد جمهور صحابه و ائمّه» منسوخ نیست. بلکه امام المسلمین؛ مختار است تا به تناسب حال مسلمین و نیازهای ایشان یکی را اجرا نماید. امام قرطبی از عملکرد رسول خدای. و خلفای راشدین ثابت کرده که اسیران جنگی گاهی به قتل رسیدهاند و گاهی به بردگی گرفته شدهاند و گامی در ازای فدیه رها گشتهاند و گاهی بدون فدیه آزاد شدهاند. اخذ فدیه شامل تعویض و مبادلهی اسرای مسلمان با غیر مسلمان نیز می شود؛ همچنان که شامل آنان که در ازای پرداخت ما میشوند؛ نیز میشود؛ زیرا هر دو مورد از عمل رسول خدایقة. و خلفای راشدین ثابت است» پس از نقل تفصیل مذکور فرموده است که حالا روشن شد که آیاتی
— صفحة ١١ —
هذا النص مستخرج آليًا من ملف PDF وقد يحتوي أخطاء؛ عند الشك راجع الصفحة الأصلية.